II SA/Wa 292/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej udostępnienie danych osobowych postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. "[...]." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., działając przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego – wniosła skargę na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, nakazującej udostępnienie danych osobowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wniesienie po upływnie ustawowego terminu. Odpis odpowiedzi na skargę został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 26 lutego 2010 r. (k-112 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 292/10, odrzucił skargę. W dniu 5 marca 2010 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k-117 akt sądowych) pełnomocnik strony skarżącej złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi do Sądu. W uzasadnieniu wniosku podniesiono m.in., że złożenie skargi po terminie zostało spowodowane awarią systemu komputerowego kancelarii, który samoistnie przestawił daty i błędnie wskazał ostatni dzień terminu do wniesienia skargi. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, zarówno strona, jak i pełnomocnik strony, nie ponosi winy za błąd systemu komputerowego, który nastąpił samoistnie i nawet przy zachowaniu należytej staranności, tj. nadzoru systemu przez wykwalifikowanych informatyków, nie było możliwe zapobieżenie awarii. Ponadto pełnomocnik skarżącej Spółki podniósł, że dopiero po otrzymaniu odpisu odpowiedzi na skargę zorientował się w błędnym działaniu systemu komputerowego. Do złożonego wniosku pełnomocnik dołączył skargę wraz z załącznikami oraz pełnomocnictwem. Uiścił również wpis od skargi oraz wniosku. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem nie zachodzi przesłanka braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Organ podniósł, że system komputerowy to tylko jedno z narzędzi, pomocnych przy obliczaniu terminów, natomiast instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce jedynie w sytuacji zaistnienia niezawinionej przeszkody (siły wyższej), której strona nie może usunąć, jak np. powódź, pożar, czy inna katastrofa. Ponadto – w ocenie organu - strona nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek inne czynności, aby wnieść skargę w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 ww. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2 ww. art.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4 ww. art.). Oznacza to, że jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy wniosek został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, a ponadto uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż przesyłka Sądu, zawierająca odpis odpowiedzi na skargę została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 26 lutego 2010 r. i to z tym dniem strona powzięła wiadomość o powstałym uchybieniu. W takim przypadku za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi należy uznać dzień doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpisu odpowiedzi na skargę, tj. 26 lutego 2010 r. Jednocześnie pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik skarżącego wniósł do Sądu za pośrednictwem organu w dniu 5 marca 2010 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przedmiotowy wniosek). Zestawiając datę doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpisu odpowiedzi na skargę – 26 lutego 2010 r., z datą wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi – 5 marca 2010 r., należy stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie, określonym w art. 87 § 1 ww. ustawy. Rozpoznając złożony wniosek, należy stwierdzić, że w orzecznictwie i w literaturze prawniczej już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, zgodnie z obiektywnym miernikiem staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy wzięciu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swoim zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński i inni, Wydanie II, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006, s. 205.). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, iż z powodu awarii systemu komputerowego skarga została wniesiona jeden dzień po upływie ustawowego terminu. Jednocześnie, wskazując na zachowanie należytej staranności, podkreślił, że system komputerowy w kancelarii jest nadzorowany przez wykwalifikowanych informatyków, dlatego strona, ani jej pełnomocnik nie ponoszą winy za błąd systemu. W ocenie Sądu, okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu awarii systemu komputerowego, który w błędny sposób dokonał obliczenia ostatniego dnia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Wskazać należy, iż takie zdarzenie jest konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu spraw sądowych. Od radcy prawnego, jako profesjonalnego pełnomocnika, wymaga się bowiem szczególnej dbałości o prowadzone sprawy i podejmowania wszelkich, zgodnych z prawem czynności, w celu jak najlepszego wywiązywania się z powierzonych obowiązków. Przyjmując obiektywny miernik staranności, której należy wymagać od fachowego pełnomocnika, trzeba stwierdzić, że nie ma znaczenia narzędzie, którym się posługuje w celu właściwego zorganizowania swojej pracy. W orzecznictwie przyjęty jest pogląd, iż pełnomocnik odpowiada za winę osób, którymi się posługuje, w szczególności dotyczy to zaniedbań przez personel administracyjny czynności koniecznych do zachowania terminu procesowego. Tym bardziej uzasadniona jest odpowiedzialność pełnomocnika za wybór narzędzia, którym się posługuje – bez względu na to jak bardzo zaawansowany technicznie jest to sprzęt. Jednocześnie osoba podejmująca czynności w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała określonych czynności procesowych, dlatego też obciąża ją odpowiedzialność związana z wyborem osoby, której zleciła pomoc prawną. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi było spowodowane przyczynami wskazującymi na brak jej winy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.