II SA/Wa 294/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-02
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie bezrobotnej, utrzymującej się z prac dorywczych i pomocy od matki, która opiekuje się chorą matką, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, mimo że jest ona ustawowo zwolniona z kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osoba, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. h PPSA, może nadal ubiegać się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W przypadku stwierdzenia, że rozpoznanie wniosku stało się zbędne (np. z powodu ustawowego zwolnienia z kosztów), postępowanie w tej części należy umorzyć na podstawie art. 249a PPSA.Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że jest osobą bezrobotną od 2005 r., utrzymuje się z prac dorywczych i pomocy od matki, którą się opiekuje. Posiada mieszkanie własnościowe i udział w mieszkaniu rodziców. Jego miesięczne koszty utrzymania przekraczają dochody. Sąd uznał, że skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, a postępowanie w tym zakresie należy umorzyć. Jednocześnie, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną, przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano P. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: 1. przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
P. K. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku wskazał, że sam prowadzi gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Podniósł, że utrzymuje się z prac dorywczych, wyprzedaży rzeczy osobistych, a także z pożyczek, z czego uzyskuje około 300 zł miesięcznie. Opiekuje się chorą, 87-letnią matką i korzysta u niej z wyżywienia.
Jednocześnie oświadczył, że oprócz mieszkania spółdzielczego własnościowego o powierzchni 37,5 m2 oraz 1/6 udziału w mieszkaniu rodziców (spadek po ojcu) nie posiada żadnego majątku ani oszczędności.
Do stałych kosztów utrzymania zaliczył opłaty za czynsz - 322,86 zł, opłaty za media - 25 zł oraz koszty dojazdów do matki z [...] do [...] - 80 zł miesięcznie.
Do wniosku dołączył: zaświadczenie z Urzędu Pracy [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., że jest osobą bezrobotną od dnia [...] grudnia 2005 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści wniosku, kserokopii załączonego dokumentu oraz akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca od 2005 r. pozostaje osobą bezrobotną, nie ma prawa do zasiłku, nie korzysta z pomocy społecznej. Utrzymuje się z prac dorywczych, otrzymuje też pomoc od matki (jedzenie), którą się opiekuje.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego, długotrwałe bezrobocie oraz wysokość kosztów utrzymania należy uznać, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło