II SA/Wa 294/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.) Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A.M. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w E. z dnia [...] listopada 2023 r., nr [...]. A.M. (dalej, jako: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej, jako: CWKL lub organ)") z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2023 r. skarżący został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej, jako: RWKL) przez Dowódcę Jednostki Wojskowej [...] w [...] w celu ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] listopada 2023 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (dalej, jako: RWKL) orzeczeniem Nr [...], przyznała skarżącemu kategorię zdrowia N, na podstawie rozpoznania: Nadciśnienie tętnicze u osoby z przerostem PK oraz pośrednim ryzykiem nadciśnienia płucnego do dalszej diagnostyki - § 39 pkt 2. Orzeczono, że skarżący jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej - kategoria N, Zał. Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 z późn. zm., dalej, jako: rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2022 r.) w grupie III badanych. Ustalono, że schorzenia w punkcie 1-3 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu RWKL stwierdziła, że wskazane rozpoznanie, zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., w grupie III orzekanych, powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł odwołanie. Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2024 r. CWKL, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 58 ust. 6, art. 84 ust. 2 oraz art. 190. Ust. 1 i 10 z 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. 2022 r., poz. 2305) jak również § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z póżn. zm.), a także § 11 ust. 1 i § 12, ust. 1, 2, 3 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. - utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wskazano, że z posiadanej dokumentacji wynika, że RWKL w ramach procesu orzeczniczego przeprowadziła stosowne badania i konsultacje wymagane do określenia stanu zdrowia i zdolności kandydata do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Przytoczono ustalenia, że skarżący podał w wywiadzie, w konsultacji internistycznej w dniu 3 listopada 2023 r., że okresowo miewa podwyższone ciśnienie tętnicze i przyjmuje doraźnie co-prestarium po konsultacji kardiologicznej. W ramach RWKL wykonano orzekanemu EKG (3 listopada 2023 r.), echo serca (16 listopada 2023 r.) konsultacje kardiologiczną (16 listopada 2023 r.) i stwierdzono: Nadciśnienie tętnicze u osoby z przerostem PK oraz pośrednim ryzykiem nadciśnienia płucnego do dalszej diagnostyki. Temu rozpoznaniu przyporządkowuje się § 39 pkt 2, ww. rozporządzenia gdzie jest przypisana kategoria zdrowia N. Wskazano, że skarżący we własnym zakresie wykonał w dniu 29 listopada 2023 r. echo serca i konsultacje kardiologiczną, w której potwierdzono przerost mięśnia serca. Organ wskazał, że skarżący choruje na nadciśnienie tętnicze, które jest nieprawidłowo leczone i spowodowało powikłanie narządowe pod postacią przerostu mięśnia serca oraz poszerzenia lewego przedsionka do 43x42mm (norma do 40mm). Natomiast nadciśnienie tętnicze z powikłaniem narządowym jest przeciwwskazaniem do zawodowej służby wojskowej i wymaga dalszej opieki specjalistycznej i leczenia. Zdaniem organu, RWKL prawidłowo dokonała kwalifikacji schorzeń zgodnie z przepisami zawartymi w wykazie stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnienia skargi, skarżący wskazał, że obie komisje wskazują na nadciśnienie tętnicze u osoby z przerostem prawej komory serca. Zdaniem skarżącego jest to niemożliwe gdyż powtarzał te same badania we własnym zakresie dwa razy. Obaj lekarze wskazali brak nadciśnienia płucnego, natomiast stwierdzono niewielki przerost w lewej komorze serca. Skarżący wskazał, że stwierdzony przerost serca nie musi być powikłaniem od nadciśnienia, a wadą wrodzoną. Istotną kwestią jest to, że każde serce jest inne i inaczej pracuje na co wpływ może mieć wiele czynników np. stres. Dalej skarżący stwierdził, iż CWKL bazowała na wynikach wykonanych na poprzedniej komisji i w rezultacie wydała orzeczenie utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie. Odwołanie rozpatrzone zostało na podstawie dokumentacji orzeczniczej znajdującej się w aktach sprawy i dołączonej dokumentacji medycznej do której skarżący nie ma wglądu. Zdaniem skarżącego komisja nie powinna kwestionować opinii lekarza kardiologa odnośnie do leczenia i konsekwencji wynikających z następstwa tego leczenia. Wskazał, że ciśnienie ma unormowane od dłuższego czasu. Nigdy nie podawał informacji, że miewa czasowo skaczące ciśnienie. Skarżący wskazał, że powyższa informacja nie jest zgodna ze stanem faktycznym Skarżący podniósł, iż nie jest dla niego zrozumiałe, że przez 11 miesięcy mógł pełnić służbę tak jak żołnierz zawodowy w ramach szkolenia specjalistycznego pomimo niedyspozycji jaka została u niego stwierdzona, natomiast już na stałe stanowi to problem, gdyż został zakwalifikowany do kategorii N, czyli niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skarżący uważa, że większego problemu nie stanowi jego stan zdrowia tylko wykształcenie, które jest przeszkodą dla wyższych przełożonych. Skarżący zaznaczył, iż bardzo ważnym wątkiem, który należy poruszyć jest to, że sprzęt przeznaczony do wykonywania badania EKG na jakim pracuje RWKL powinien zostać zmieniony z uwagi na błędy w jego zapisie spowodowane złym działaniem przyssawek. Wskazał, że diody podczas badania były dwa razy podpinane gdyż się odpinały. W związku z powyższym nie można bazować na takich badaniach z uwagi na to, że o kwestii ich wiarygodności można polemizować. Zdaniem skarżącego badania powinny zostać powtórzone na sprawnym sprzęcie. Skarżący wniósł o ponowne ustalenie zdolności do pełnienia służby wojskowej wykonane w składzie komisji niezwiązanej z jego sprawą, na sprawnym sprzęcie rozpatrując ponowną kwalifikację. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podstawę prawną orzeczenia CWKL z dnia [...] stycznia 2024 r. oraz poprzedzającego je orzeczenia RWKL z dnia [...] listopada 2023 r. stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wydanego na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi określony przepisami ww. rozporządzenia ma charakter szczególny i stanowi lex specialis wobec regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 851/14). Wojskowe komisje lekarskie mają obowiązek przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z regulacjami zawartymi w ww. rozporządzeniu, zaś w kwestiach tam nieuregulowanych winny stosować zasady ogólne właściwe dla postępowania administracyjnego. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że kontrola sądowoadministracyjna orzeczeń wojskowych komisji lekarskich ma charakter ograniczony i sprowadza się do badania prawidłowości postępowania orzeczniczego pod względem formalnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. Sąd nie rozstrzyga bowiem kwestii medycznych. W zakresie swoich uprawnień sąd administracyjny kontroluje natomiast, czy komisje lekarskie prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, a także czy rozpoznane schorzenia zostały przez nie w sposób prawidłowy zakwalifikowane do przepisów ww. rozporządzenia (wykazów schorzeń lub chorób uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby wojskowej stanowiących załączniki do ww. rozporządzenia). Zgodnie z § 3 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia. W myśl z § 39 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego orzeczenia) osoby z nadciśnieniem tętniczym II stopnia (umiarkowane) należy kwalifikować w III Grupie badanych jako osoby niezdolne do służby (kat. N). Zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do ww. paragrafu, które to objaśnienia mają charakter normatywny, kwalifikować należy na podstawie klasyfikacji polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego, z uwzględnieniem wyniku wielokrotnego pomiaru wartości ciśnienia tętniczego, 24-godzinnego monitorowania wartości ciśnienia tętniczego (ABPM), zmian narządowych potwierdzonych badaniami ECHO i dna oka. Jak wynika z akt sprawy u skarżącego wykonano EKG (3 listopada 2023 r.), echo serca (16 listopada 2023 r.) oraz konsultację kardiologiczną (16 listopada 2023 r.) i stwierdzono: nadciśnienie tętnicze u osoby z przerostem PK oraz pośrednim ryzykiem nadciśnienia płucnego do dalszej diagnostyki. Temu rozpoznaniu przyporządkowano § 39 pkt 2 ww. rozporządzenia gdzie jest przypisana jest kategoria zdrowia N. W aktach sprawy brak jest jednak dokumentacji potwierdzającej, iż u skarżącego wskazane rozpoznanie poprzedzono badaniem wielokrotnego pomiaru wartości ciśnienia tętniczego, 24-godzinnego monitorowania wartości ciśnienia tętniczego (ABPM), a także badaniem dna oka. Nie wskazuje na to również uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia. Skarżący twierdzi natomiast, iż rozpoznano u niego nadciśnienie tętnicze (j.w.) po jednokrotnym pomiarze ciśnienia. W ocenie Sądu, w świetle akt sprawy stanowisko CWKL zawarte w zaskarżonym orzeczeniu, jak i w orzeczeniu RWKL budzi wątpliwości i musi być uznane za przedwczesne. Jak już o tym była mowa, Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń, ani do oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. Sąd nie rozstrzyga bowiem kwestii medycznych. W zakresie swoich uprawnień sąd administracyjny kontroluje natomiast, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, jak również, czy ustalony przez nie stan faktyczny znalazł odzwierciedlenie w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej. Przywołane powyżej okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy świadczą natomiast o tym, że w postępowaniu zakończonym zaskarżonym orzeczeniem naruszono powołane wyżej przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd zasadne było wyeliminowanie orzeczeń obu instancji z obrotu prawnego. Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni wyżej przedstawione rozważania Sądu, w szczególności zaś weźmie pod uwagę wskazane przez prawodawcę objaśnienia szczegółowe zawarte w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania orzeczenia r.). Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji.