II SA/Wa 295/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński (spr.), , Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - oddala skargę - Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. o odmowie udostępnienia A. A., w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, kopii wystąpienia pokontrolnego z kontroli przeprowadzonej w Departamencie Strategii i Współpracy Międzynarodowej przez Biuro Kontroli MEN wiosną 2016 r. w wyniku skargi A. A. na działalność S. w L. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016, poz. 1764). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu [...] października 2016 r. A. A. zwróciła się do MEN z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W punkcie 3 tego wniosku zaineresowana wystąpiła o udostępnienie kopii wystąpienia pokontrolnego z kontroli przeprowadzonej w Departamencie Strategii i Współpracy Międzynarodowej przez Biuro Kontroli MEN wiosną 2016 r. ze względu na skargę A. A. na działalność S. w L. Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. odmówiono zainteresowanej udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt. 3 wniosku, z uwagi na ochronę prywatności. Po rozpatrzeniu wniosku A. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister podzielił zasadność kwestionowanego rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił, iż Biuro Kontroli przeprowadziło czynności sprawdzająco-wyjaśniające w Departamencie Strategii i Współpracy Międzynarodowej, których przedmiotem było sprawdzenie prawidłowości postępowania prowadzącego przez ten Departament w zakresie rozpatrzenia skarg lub udzielenia odpowiedzi na pisma A. A. W następstwie tych czynności dnia [...] marca 2016 r. sporządzona została "Notatka dla Dyrektora Generalnego MEN z czynności sprawdzająco - wyjaśniających przeprowadzonych przez Biuro Kontroli w DSWM w związku ze skargami Pani A. A." zawierająca informacje o przebiegu i wnioskach z przeprowadzonych czynności. Powyższy dokument, zwany "Notatką", jako dokument urzędowy dotyczący przebiegu z przeprowadzonych czynności sprawdzająco-wyjaśniających oraz wniosków z tych czynności stanowi informację publiczną. Jednakże organ uznał, że udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej, tj. kopii powyższego dokumentu podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osób fizycznych. W Notatce tej przytoczone zostały w szczególności treści skarg składanych w odniesieniu do działania Szkolnego Punktu Konsultacyjnego przy Ambasadzie RP w L., zawarto w niej także informacje opisujące postępowanie rodzica ucznia i sytuację ucznia, w tym dotyczące naruszenia jego dóbr osobistych. Przedstawione zostały sprawy dotyczące sfery prywatnej osób fizycznych, odnoszące się do sfery prywatnej osób fizycznych. Notatka mogłaby zostać udostępniona, gdyby możliwa była taka jej anonimizacja, aby nie można było ustalić personaliów osób fizycznych, które są opisane i wymienione w tym dokumencie, a jednocześnie zakres anonimizacji nie spowodowałby, że zniweczona zostanie istota żądania wnioskodawcy. Jednakże, w ocenie organu udostępnienie Notatki nawet po jej anonimizacji nie zapewniłoby ochrony prywatności tych osób fizycznych, gdyż jak wynika z treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wnioskodawczyni posiada pewną wiedzę o tym, czego dotyczyły czynności i sprawdzająco-wyjaśniające przeprowadzone w Departamencie Strategii i Współpracy Międzynarodowej. Dlatego na zasadzie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej należało odmówić udostępnienia zainteresowanej żądanej informacji publicznej. Polemizując z zarzutem zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie spawy, iż argument o ochronie prywatności osoby fizycznej przebywającej w L. nie znajduje uzasadnienia, ponieważ A. A. nigdy nie spotkała się osobiście z A. A., Minister uznał, iż nie może być on uwzględniony. Argumentował, iż naruszenie prywatności osoby fizycznej może nastąpić nie tylko poprzez udostępnienie jej danych osobowych lub innych informacji o jej statusie społecznym, materialnym i zdrowotnym. Również udostępnienie informacji o działaniach podejmowanych przez tę osobę, treści sporządzonych przez tę osobę dokumentów, w szczególności zawierających jej opinie lub oceny określonych zdarzeń może naruszać prywatność osób fizycznych poprzez poddanie ich działań i zachowań osądowi każdego, kto z taką informacją się zapozna. W tym kontekście bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy osoba, która uzyskała te informacje, miała kiedykolwiek osobisty kontakt z osobą, do której te informacje się odnoszą. Z tych też względów organ podtrzymuje stanowisko, że ponieważ ustalenia i wnioski zawarte w Notatce odnosiły się bezpośrednio do treści skarg wnoszonych przez osobę fizyczną niepełniącą jakiejkolwiek funkcji publicznej i nie jest możliwe zanonimizowanie tego dokumentu w taki sposób by bez negatywnego wpływu na jego treść i jego czytelność, zapewnić ochronę prywatności osoby, która sporządzała skargi rozpoznawane przez DWSM, należało odmówić udostępnienia informacji publicznej w postaci udostępnienia kopii tego dokumentu. A. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zażądała: 1. uchylenia w całości zaskarżonej decyzji; 2. uchylenia w całości decyzji poprzedzającej; 3. zobowiązania Ministra Edukacji Narodowej do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej w postaci kopii wystąpienia pokontrolnego z kontroli przeprowadzonej w Departamencie Strategii i Współpracy Międzynarodowej przez Biuro Kontroli MEN wiosną 2016 r. ze względu na skargi A. A. na działalność S. w L.; 4. zasądzenia od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi A. A. podkreśliła, iż zgodnie z wyrokiem WSA z dnia 10 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa l595/06 wnioskiem o dostęp do informacji publicznej może być objęte pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielenia odpowiedzi, dotyczących funkcjonowania tych organów i osób. Dlatego skarżąca miała prawo do uzyskania żądanej informacji, gdyż w jej ocenie nie wystąpiły żadne przesłanki do ograniczenia tego prawa. Wniosek dotyczył udostępnienia informacji o podstawach prawnych, zakresie, metodologii i sposobie przeprowadzenia ww. kontroli przez jedną komórkę organizacyjną MEN w innej komórce organizacyjnej MEN oraz ustaleń i wniosków z tej kontroli, a nie dotyczył, w żadnym punkcie, danych osobowych rodzica składającego skargi na funkcjonowanie S. w L., ani innych informacji o jego statusie społecznym, materialnym czy zdrowotnym, które mogłyby naruszyć prywatność osoby fizycznej. Natomiast skarżąca nie miała żadnych możliwości identyfikacji osób których dotyczyła treść żądanego dokumentu. W ocenie skarżącej organ obawia się ujawnienia swoich błędów w sprawach dotyczących S. w L. i dlatego odmawia udostepnienia żądanego dokumentu. Minister Edukacji Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Polemizując ze skarżącą, organ wskazał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie określa, czy wnioskujący musi znać osobę, którą mógłby zidentyfikować, aby jego prawo do informacji publicznej podlegało ograniczeniu. Dlatego, w tym kontekście bez znaczenia pozostaje szeroko opisywana w skardze okoliczność, że skarżąca nie zna A. A. A. A. przedmiotowe skargi składała jako osoba prywatna - rodzic jednego z uczniów szkoły, nie zaś w imieniu lub z upoważnienia jakiegokolwiek organu S. w L. Zatem w zakresie składanych skarg nie była ona osobą pełniącą funkcje publiczne, a sprawy przez nią poruszane nie dotyczyły ewentualnie pełnionych przez nią funkcji publicznych, jakkolwiek była członkiem organu statutowego szkoły tj. Rady Rodziców S. w L. (będąc członkiem Trójki Klasowej klasy [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: czy Minister Edukacji Narodowej prawidłowo, w trybie przepisów art. 5 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówił skarżącej udostępnienia kopii wystąpienia pokontrolnego z kontroli przeprowadzonej w Departamencie Strategii i Współpracy Międzynarodowej przez Biuro Kontroli MEN wiosną 2016 r. w wyniku skargi A. A. na działalność S. w L. - do udostępnienia, którego to dokumentu, sprowadzał się pkt. 3 wniosku skarżącej, inicjującego niniejszą sprawę. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Minister prawidłowo zakwalifikował przedmiotowy dokument - wystąpienie pokontrolne z kontroli przeprowadzonej w Departamencie Strategii i Współpracy Międzynarodowej przez Biuro Kontroli MEN wiosną 2016 r. w wyniku skargi A. A. na działalność S. w L. - jako przedmiot informacji publicznej. Ustawowa definicja przedmiotu informacji publicznej, zawarta w art. 6 ustawy jest bardzo szeroka, jednakże przedmiot niniejszej sprawy wprost mieści się w dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 4) ppkt a) ustawy, co czyni szersze rozwodzenie się w powyższym aspekcie za zbędne. Również podmiot, do którego zwróciła się skarżąca o udostępnienie żądanej informacji - Minister Edukacji Narodowej – mieści się w ustawowym pojęciu podmiotów zobowiązanych do udostępniana informacji publicznej - art. 4 ust. 1 pkt 1) ustawy – i nadto żądana informacja jest w posiadaniu tego podmiotu. Zatem zostały spełnione przesłanki przedmiotowe oraz podmiotowe do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pomimo, iż obywatelskie prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem gwarantowanym w Konstytucji RP, nie jest to prawo bezwzględnie obowiązujące. Takie ograniczenie dostępu zawiera art. 5 ustawy, między innymi z uwagi na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 2 ustawy) i właśnie na ten przepis powoła się Minister wydając na podstawia art. 16 ustawy decyzje odmowną. W celu skontrolowania prawidłowości zastosowania przez organ powyższych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zażądał od organu przedstawienia, będącego przedmiotem wniosku skarżącej dokumentu - wystąpienia pokontrolnego z kontroli przeprowadzonej w Departamencie Strategii i Współpracy Międzynarodowej przez Biuro Kontroli MEN wiosną 2016 r. w wyniku skargi A. A. na działalność S. w L. Dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie analiza powyższego dokumentu wskazuje, iż zawiera on treści prywatnych wystąpień rodzica jednego z uczniów S. w L. oraz opisów i ocen stanu faktycznego konkretnych problemów dokonanych przez organ. Zatem udostępnienie w całości tego dokumentu, w szczególności z uwagi na treści skarg składanych w odniesieniu do działania S. przy Ambasadzie RP w L., zawartych w tym dokumencie informacji opisujących postępowanie rodzica ucznia i sytuację ucznia, w tym zwłaszcza dotyczące naruszenia jego dóbr osobistych z uwagi na przedstawienie spraw dotyczących sfery prywatnej osób fizycznych i odnoszących się do sfery prywatnej osób fizycznych (tu zwłaszcza dzieci), w sposób oczywisty naruszyło by prawo do prywatności. Trafne jest także stwierdzenie organu, iż anonimizacja powyższego dokumentu, aby spełniła swój cel, musiała by objąć także część opisową poruszanych w dokumencie problemów, zaś wówczas, w taki sposób okrojony dokument nie zawierałby zawiązanych z nim treści i byłby nieczytelny. Powyższe świadczy o prawidłowym zastosowaniu przez organ art. 5 ust. 2 ustawy. Chybione są zarzuty skargi. Zawarte w uzasadnieniu skargi twierdzenie skarżącej, iż w istocie jej wniosek dotyczył "udostępnienia informacji o podstawach prawnych, zakresie, metodologii i sposobie przeprowadzenia ww. kontroli przez jedną komórkę organizacyjną MEN w innej komórce organizacyjnej MEN oraz ustaleń i wniosków z tej kontroli, a nie dotyczył, w żadnym punkcie, danych osobowych rodzica składającego skargi na funkcjonowanie S. w L., ani innych informacji o jego statusie społecznym, materialnym czy zdrowotnym, które mogłyby naruszyć prywatność osoby fizycznej", przeczy treści pkt. 3 wniosku – które sprowadza się do żądania udostępnienia konkretnego dokumentu - kopii wystąpienia pokontrolnego z kontroli przeprowadzonej w Departamencie Strategii i Współpracy Międzynarodowej przez Biuro Kontroli MEN wiosną 2016r. ze względu na skargi A. A. na działalność S. w L. Na etapie skargi skarżąca w istotny sposób zmieniła treść swojego pierwotnego pkt 3 wniosku, co nie może mieć jakiegokolwiek wpływu na przedmiot niniejszego postępowania. Błędny jest także pogląd skarżącej, iż sama treść skarg składanych przez rodzica może być uznana za informację publiczną. Tak pojmowany zakres przedmiotowy informacji publicznej nie mieści się w żadnej z kategorii wskazanej w art. 6 ustawy. Zaznaczyć tu należy, iż jakiekolwiek pismo obywatela inicjujące działanie organu nie stanowi informacji publicznej a nadto treścią żądania skarżącej nie jest treść pisma (pism) A. A. dotyczących działalności S. w L., ale konkretny dokument urzędowy - w postaci ściśle określonego wystąpienia pokontrolnego z kontroli przeprowadzonej w Departamencie Strategii i Współpracy Międzynarodowej przez Biuro Kontroli MEN. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w aspekcie prawa do prywatności pozostaje zagadnienie czy skarżąca zna czy nie zna A. A., albowiem zastosowanie prawa do prywatności, zawarte w art. 5 ust. 2 ustawy, w ogóle nie podlega powyższym kryteriom. Również bez znaczenia pozostaje okoliczność, że A. A. była członkiem organu statutowego szkoły tj. Rady Rodziców S. w L. Po pierwsze funkcja ta nie czyni z niej osoby publicznej, jak to usiłuje wywieść skarżąca, a po drugie A. A. skargi, w wyniku których został sporządzone przedmiotowe wystąpienie pokontrolne, składała jako osoba prywatna - rodzic jednego z uczniów szkoły, nie zaś w imieniu lub z upoważnienia jakiegokolwiek organu S. w L. Nadto w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy, w aspekcie prawa do prywatności, powinno mieć bezwzględne pierwszeństwo zwłaszcza gdy dotyczy dzieci i ich spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa podejmowaniu powyższych decyzji, które mogłyby stanowić o ich uchyleniu albo stwierdzeniu nieważności i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.