II SA/Wa 296/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Minister Edukacji i Nauki z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Minister Edukacji i Nauki decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 9b ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela, którą odmówiono J.D. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a oraz ust. 3 ustawy - Karta Nauczyciela, warunkiem nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego nauczycielowi zatrudnionemu w szkole jest: ” spełnianie wymagań kwalifikacyjnych, ” odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego, ” uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. Nauczycielowi, który nie spełnia tych warunków organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej. Pani J.D. jest zatrudniona na stanowisku nauczyciela [...] i legitymuje się dyplomem ukończenia wyższych studiów magisterskich w zakresie [...]. W okresie od dnia [...] września 2004 r. do dnia [...] maja 2005 r. odbyła dodatkowy staż na stopień nauczyciela dyplomowanego i w dniu [...] czerwca 2005 r. otrzymała pozytywną ocenę dorobku zawodowego. W dniu [...] lipca 2005 r. p. J.D. nie otrzymała akceptacji komisji kwalifikacyjnej powołanej przez [...] Kuratora Oświaty. W świetle powołanych przepisów ustawy Karta Nauczyciela organ sprawujący nadzór pedagogiczny jest związany merytorycznym stanowiskiem komisji kwalifikacyjnej w sprawie udzielenia (bądź nieudzielenia) nauczycielowi akceptacji. Nauczycielowi, który nie uzyskał akceptacji komisji kwalifikacyjnej odmawia się nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego (art. 9b ust. 6 ustawy - Karta Nauczyciela). Kurator oświaty, jak i Minister rozpatrujący odwołanie od decyzji odmawiającej nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, nie mają uprawnień do merytorycznej oceny odmowy udzielenia akceptacji przez komisję kwalifikacyjną. Minister Edukacji Narodowej - zgodnie z art. 9h ust. 1 pkt 2 ustawy - Karta Nauczyciela, w toku postępowania odwoławczego dokonuje jedynie oceny czynności podejmowanych w postępowaniu o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego przez komisje kwalifikacyjne oraz przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Minister Edukacji Narodowej dokonał takiej oceny i ustalił, że skład komisji kwalifikacyjnej ustalony został zgodnie z przepisami art. 9g ust. 3-5 ustawy Karta Nauczyciela oraz § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593). Komisja kwalifikacyjna dokonała analizy dorobku zawodowego J.D. i oceniła spełnianie przez niego wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela zgodnie z kryteriami i w trybie określonym w powołanym rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. Zdaniem Ministra Edukacji i Nauki nie miał on podstaw prawnych do kwestionowania oceny komisji kwalifikacyjnej w zakresie odmowy udzielenia skarżącej akceptacji i dlatego też utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty, odmawiającej p. J.D. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. J.D. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2005 r., zarzucając, że uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie pozwalają jej na ustalenie faktycznych przyczyn, dla których komisja kwalifikacyjna odmówiła jej akceptacji. Wyjaśniła, że dwukrotnie była oceniana przez komisje kwalifikacyjne i dwukrotnie odmówiono jej akceptacji. Po raz pierwszy komisja kwalifikacyjna w innym składzie osobowym pozytywnie oceniła przedłożony program zdrowotny, natomiast obecna komisja kwalifikacyjna ten sam program oceniła negatywnie. Brak uzasadnienia oceny tego programu nie pozwala skarżącej na ustalenie kryteriów jakimi kierowali się członkowie każdej komisji, oceniając przedłożony przez nią program zdrowotny. Jej zdaniem, jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów prawa, aby oceny komisji kwalifikacyjnej były tak rozbieżne. Zarzuciła wtedy w ocenie komisji kwalifikacyjnej w zakresie efektów jej pracy dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej na rzecz podniesienia jakości pracy szkoły. Komisja negatywnie oceniła jej osiągnięcia w tym zakresie, bowiem nie zapoznała się dokładnie z przedłożoną przez skarżąca dokumentacją. Krzywdzący jest dla niej zarzut komisji, że nie wykazała konkretnych efektów na rzecz podniesienia jakości pracy szkoły. Nie rozumie również z jakich przyczyn komisja kwalifikacyjna negatywnie oceniła jej program dotyczący opracowania i wdrożenia programu działań edukacyjnych ,wychowawczych, opiekuńczych lub innych związanych odpowiednio z oświatą, pomocą społeczną lub postępowaniem w sprawach nieletnich. Podkreśliła, że przedstawione przez nią programy zostały utworzone dla potrzeb dzieci z uwzględnieniem środowiska, w którym się wychowują. Brak uzasadnień komisji kwalifikacyjnych nie pozwala jej na ocenę, jakimi kryteriami kierowali się członkowie tej komisji, odmawiając jej akceptacji. Minister Edukacji Narodowej w odpowiedzi na skargę, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę p. J.D. pod tym kątem, Sąd uznał, że jego skarga zasługuje na uwzględnienie. Z treści skargi wynika, że podstawowym zarzutem skarżącej jest błędna wykładnia art. 9b ust. 1 powołanej ustawy - Karta Nauczyciela w związku z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593) w zakresie oceny przez komisję kwalifikacyjną jego dorobku zawodowego. Warunkiem nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, w myśl powołanych przepisów, jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 ustawy - Karta Nauczyciela, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Podkreślić przy tym trzeba, że organ podejmujący decyzję w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego związany jest stanowiskiem komisji kwalifikacyjnej w sprawie udzielenia bądź nieudzielenia nauczycielowi akceptacji. Nauczycielowi, który nie spełnia powyższych warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej, ze wskazaniem warunków, których nauczyciel nie spełnia (art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i ust. 4 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela). Organ więc przed wydaniem decyzji w przedmiocie statusu awansu zawodowego nauczyciela p. J.D. uprawniony był przede wszystkim do oceny przebiegu czynności postępowania kwalifikacyjnego, pod kątem zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r., wydanego na podstawie delegacji zawartej w przepisie art. 9g ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż wymienione rozporządzenie reguluje między innymi tryb działania komisji kwalifikacyjnych. Organ zobowiązany był zatem ocenić, czy protokół z przebiegu prac komisji kwalifikacyjnej spełnia przesłanki określone w § 13 ust. 2 i 14 ust. 1 rozporządzenia. Z przepisów tych wynika, że każdy z członków komisji ma obowiązek ocenić spełnianie przez nauczyciela wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego według punktowej skali od 0 do 10. W protokole pracy komisji w punkcie 5 zawarte jest stwierdzenie o uzyskanych przez nauczyciela ocenach punktowych, kolejno: 4, 6, 5, 5, 3 z podaniem nazwisk poszczególnych członków komisji. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 1 grudnia 2004 r., w protokole z przebiegu prac komisji należy podać pytania zadawane nauczycielowi w czasie rozmowy kwalifikacyjnej oraz informację o udzielonych przez nauczyciela odpowiedziach. W punkcie III.2 protokołu komisji wymieniono szczegółowo pytania, jakie członkowie komisji zadali skarżącej podczas przeprowadzonej z nią rozmowy kwalifikacyjnej, brak jednak informacji o udzielonych przez skarżącą odpowiedziach na postawione pytania. Trudno bowiem uznać za wypełnienie przez komisję dyspozycji wynikającej z tego przepisu w zakresie informacji o udzielonych przez skarżącego odpowiedziach, treść zawartą w punkcie III.3 protokołu. Zdaniem Sądu, nie jest to informacja o udzielonych przez skarżącą odpowiedziach na poszczególne pytania wymienione w punkcie III.2 protokołu (informacja w rozumieniu § 14 ust. 1 pkt 4 powołanego rozporządzenia MENiS z dnia 1 grudnia 2004 r.), ale ocena komisji. Oczywiście ocena komisji kwalifikacyjnej jest wiążąca dla organu wydającego decyzje. Niemniej jednak ocena ta powinna być uzasadniona - zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, poprzez wskazanie powodów, które przyczyniły się do jej wydania, z uwzględnieniem wymagań kwalifikacyjnych na stopień nauczyciela dyplomowanego, określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Ocena ta powinna się znaleźć również w uzasadnieniu decyzji, zwłaszcza odmownej, bowiem jej adresat tylko poprzez odwołanie do organu wyższego stopnia, który z mocy art. 9h powołanej ustawy - Karta Nauczyciela sprawuje nadzór nad czynnościami komisji kwalifikacyjnej, może zakwestionować brak należytej oceny, co jest wadą postępowania kwalifikacyjnego. Tymczasem z uzasadnień protokołu komisji kwalifikacyjnej, jak i zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Kuratora Oświaty, nie wynika dlaczego skarżąca nie spełnia wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. Sąd uznał więc, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 9b ust. 1 ustawy - Karta Nauczyciela w związku z § 13 i 14 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. i dlatego też, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.