II SA/Wa 297/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-07
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Ewa Grochowska-Jung, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, nie badając materialnoprawnych przesłanek zameldowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, ma obowiązek zbadać, czy w dacie dokonania zameldowania zachodziły materialnoprawne przesłanki do jego dokonania, a nie tylko ograniczyć się do oceny formalnej zgłoszenia lub faktu braku kwestionowania czynności przez długi czas. Samo zameldowanie jest aktem rejestracji danych o miejscu pobytu, a nie rozstrzygnięciem o prawie do przebywania w lokalu.Stan faktyczny
Skarżący M. S. wniósł skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania A. M. na pobyt stały w lokalu skarżącego. Skarżący zarzucił, że A. M. nigdy nie mieszkała w przedmiotowym lokalu. Organy administracji odmówiły uchylenia zameldowania, wskazując m.in. na fakt, że A. M. sprzedała swoje poprzednie mieszkanie i środki przeznaczyła na wkład mieszkaniowy w przedmiotowym lokalu, a także że przez 7 lat nikt nie kwestionował jej zameldowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, asesor WSA Andrzej Kołodziej, , Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
II SA/Wa 297/04
UZASADNIENIE
Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 z póź. zm.), odmówił uchylenia czynności materialno -technicznej polegającej na dokonaniu zameldowania w dniu [...] 06.1997 r. A. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...]w W.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu w dniu [...] czerwca 1997 r. A. M. w lokalu nr [...] przy ul. [...]w W., zostało wszczęte na wniosek M. S. w dniu [...] lipca 2003 r.
Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych do zameldowania na pobyt stały lub czasowy ponad 2 miesiące niezbędne jest zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma być dokonane zameldowanie. Z zeznań świadków oraz stron wynika, że A. M. zgłaszając pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] pracowała w Niemczech. W Polsce bywała kilka razy do roku i wówczas mieszkała w przedmiotowym lokalu. Do lokalu miała swobodny dostęp, miała klucze od mieszkania. A. M. dokonując sprzedaży lokalu w którym mieszkała w R. zamierzała na stałe zamieszkać w przedmiotowym lokalu razem z córką i zięciem.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. S..
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. orzekającej o odmowie uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu A.M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ przede wszystkim bada, czy czynność ta została dokonana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej dokonania. Ponadto podkreślono, że sprawa dotyczy uchylenia czynności materialno-technicznej dokonanej w 1997 r., której przez 7 lat nikt nie kwestionował. Organ wskazał również, że nie należy wywodzić niekorzystnych wniosków dla osoby zameldowanej w lokalu, który został nabyty ze środków A. M. po sprzedaży poprzedniego własnościowego mieszkania, skoro miała przyrzeczone zarówno zamieszkiwanie jak i zameldowanie w lokalu. Zameldowanie jest w takiej sytuacji kontynuacją poprzedniego zameldowania w lokalu który został opuszczony i sprzedany.
W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego M.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że A. M. nigdy nie mieszkała w przedmiotowym lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Na wstępie należy wyjaśnić, że w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego Sądu znajduje się siedziba Wojewody [...]– art. 13 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z ustawowego określenia istoty ewidencji ludności zawartej w art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz faktu istnienia obowiązku meldunkowego ludności określonego w art. 4 tej ustawy wynika, że właściwy organ administracyjny powinien w każdym czasie podejmować czynności służące rejestracji prawdziwych danych o ludności i jej ruchu naturalnym, wśród nich mieści się również rozstrzyganie wątpliwości dotyczących danych rejestrowanych w ramach ewidencji ludności. Zwłaszcza, że czynność materialno-techniczna wprawdzie może tworzyć skutki prawne i najczęściej je powoduje, ale sama nie ma cechy ani ostateczności, ani prawomocności – por. uchwała SN z 31 października 1991 r. sygn. akt III AZP6/91, OSNCP 1992/4/51.
Przepis art. 47 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych cechuje odmienna struktura postępowań meldunkowych:
• pierwsze na podstawie art. 47 ust. 1,
• drugie na podstawie art. 47 ust. 2.
Oba te postępowania zmierzają do realizacji, określonych w ustawie warunków zameldowania. Jednak o ile w strukturze prostego postępowania rejestracyjnego właściwy organ niczego nie rozstrzygając, ogranicza się do sprawdzenia czy formularz zgłoszenia jest dobrze wypełniony pod względem wymagań formalnych, o tyle zupełnie inne zadanie ma organ decydujący w sprawie zameldowania w procesie administracyjnym. Istotą tego postępowania wyraźnie dostrzegalną w porównaniu z postępowaniem rejestracyjnym jest rozstrzyganie według reguł ogólnego postępowania administracyjnego o tym, czy zachodzą materialnoprawne przesłanki zameldowania.
Wskazać należy, że w procesie administracyjnym nie chodzi o to czy zgłoszenie odpowiadało wymaganiom formalnym, ale czy zachodzą materialnoprawne warunki obowiązku meldunkowego (por. wyrok SN z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt III RN 139/01, OSNP 2003 /15/347).
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, organ administracji nie zajął się wyjaśnieniem czy istotnie A. M .zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu w dacie zameldowania, tj. [...] czerwca 1997 roku.
Organ ustalił jedynie, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że A. M. sprzedała swoje mieszkanie w R. i uzyskane pieniądze wpłaciła na uzupełnienie wkładu mieszkaniowego małżonków S., w dacie zgłoszenia meldunkowego zięć A. M. – M. S. nie kwestionował jej zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, chociaż faktycznie w tym czasie przebywała w Niemczech.
Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej zostało wywołane wnioskiem M. S.. Zgodnie z treścią art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ administracji.
Wydając decyzję orzekającą o odmowie uchylenia czynności materialnotechnicznej polegającej na zameldowani A. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., organ uznał, że na gruncie niniejszej sprawy nie można wywodzić niekorzystnych wniosków dla osoby zameldowanej w lokalu, który został nabyty z jej środków po sprzedaży innego własnościowego mieszkania położonego w R., skoro miała przyrzeczone zarówno zamieszkiwanie jak zameldowanie. Zameldowanie w tej sytuacji jest bowiem kontynuacją poprzedniego zameldowania w lokalu, który został opuszczony i sprzedany.
Należy zwrócić uwagę że zgodnie z treścią art. 9 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt jej przebywania w oznaczonym lokalu, bez konieczności legitymowania się potwierdzeniem uprawnienia do przebywania w nim. Jest to konsekwencją charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby.
W ocenie Sądu organ zgodnie z nałożonym obowiązkiem przez przepis art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy, nie dokonał oceny materiału zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, dla ustalenia czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 9 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. nie wyjaśnił i nie ustalił czy A.M. w dniu [...] czerwca 1997 r. zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło