II SA/Wa 297/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: odmówić przyznania S. M. prawa pomocy. Skarżący S. M., wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2009 r., złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. We wniosku wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną J. M. oraz z córką W. Jednocześnie podał, że posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe o wielkości 47,5 m2, nieruchomość rolną z możliwością zabudowy, o powierzchni 0,3 h oraz samochód osobowy marki [...], o wartości 25.000 zł. Oświadczył ponadto, że wraz z żoną uzyskują stałe dochody z umowy o pracę - skarżący w wysokości 4.100 zł brutto, a jego żona w kwocie 2.650 zł brutto. Do wniosku dołączył wykaz miesięcznych wydatków rodziny, kserokopię karty informacyjnej przebiegu leczenia córki, kserokopię legitymacji osoby niepełnosprawnej córki, kserokopię wyniku badania tomograficznego swojego kręgosłupa oraz kserokopię karty zabiegów fizjoterapeutycznych. Do stałych miesięcznych wydatków skarżący zaliczył: - koszty związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz, gaz, energia elektryczna, telefon, odstępne), które łącznie wynoszą około 1.140 zł, - utrzymanie samochodu (paliwo, naprawy, eksploatacja, ubezpieczenie OC i AC) - średnio 900 zł, - spłatę pożyczki - 1000 zł, - wydatki związane z wykupieniem leków oraz leczeniem siebie i dziecka - około 450 zł, - koszty związane z przedszkolem oraz nauką języka angielskiego dla córki - 350 zł, - bieżące remonty oraz naprawy - około 200 zł, - Internet - 60 zł. Wskazał również, że jednorazowo na remont mieszkania, związany z chorobą dziecka wydał 4000 zł, a za pobyt w szpitalu-sanatorium 1.500 zł. Planuje również - w związku z pójściem córki do szkoły - zakupić wyposażenie multimedialne za około 3000 zł. Skarżący wyliczył, że w związku z ponoszonymi wydatkami, na utrzymanie jednej osoby w rodzinie pozostaje kwota około 640 zł. Skarżący wskazał, że w tej sytuacji nie ma środków na koszty związane z dojazdem do Sądu, w celu wzięcia osobistego udziału w sprawie, a brak znajomości procedury może doprowadzić do pogorszenia jego sytuacji, jako strony. Pismem z dnia 1 maja 2009 r. skarżący uzupełnił złożony wniosek, dołączając do akt zaświadczenie o swoich zarobkach, zaświadczenie o ponoszonych opłatach za przedszkole oraz wydruki elektronicznych przelewów: wynagrodzenia żony, a także ponoszonych opłat za okres od końca grudnia 2008 r. do końca kwietnia 2009 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy zauważyć, że jedynym czynnikiem, od którego ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uzależnia możliwość przyznania wnioskującemu żądanej pomocy w ramach prawa pomocy jest kryterium materialne. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Badając stan majątkowy osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy wziąć pod uwagę, zgodnie z obowiązującym prawem oraz utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, również dochody i majątek osób prowadzących wspólnie z wnioskodawcą gospodarstwo domowe, co ma wpływ na jego możliwości finansowe. Generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Natomiast prawo pomocy wywodzi się z tzw. prawa ubogich, dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, gdyż zwolnienie z kosztów sądowych nie prowadzi do ich zlikwidowania, a jedynie do ich przeniesienia na budżet państwa. W praktyce oznacza to, że ciężar finansowy związany z kosztami prowadzenia przez stronę postępowania przed sądem, będą musieli ponieść inni obywatele. Jednocześnie Sąd, jako dysponent środków publicznych odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Dlatego też zawsze należy ustalić, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. W niniejszej sprawie skarżący wskazał, że miesięczne dochody jego gospodarstwa domowego wynoszą netto 4.891,64 zł. Z dołączonego do wniosku zestawienia wydatków rodziny wynika, że jej członkowie mają nie tylko zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe, ale poziom ich życia odbiega od stanu, który można nazwać biedą. Skarżący wraz z żoną posiadają stałe dochody w związku z wykonywaną pracą, posiadają mieszkanie własnościowe, samochód, mogą zapewnić sobie i dziecku płatne leczenie, a także ponoszą koszty związane z zapewnieniem dziecku opieki i dodatkowej nauki w czasie, kiedy są w pracy. Oczywiście wszystko to wiąże się z wysokimi kosztami, ale fakt, że utrzymanie rodziny na takim poziomie pochłania wszystkie uzyskiwane dochody, nie oznacza, że skarżący może prowadzić postępowanie sądowe na koszt współobywateli, tym bardziej, iż wskazał, że jak wymagają tego okoliczności jest w stanie wydać jednorazowo większą kwotę. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania - że w jego sytuacji zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tego względu na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.