II SA/Wa 298/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2012 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. L. na postanowienie Ministra Edukacji narodowej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: odmówić A. L. przyznania prawa pomocy. A. L. wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. We wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwójką małoletnich dzieci. Jednocześnie podała, że na dochód rodziny składa się jej wynagrodzenie za pracę – w wysokości 2.800 zł i męża – 2.200 zł oraz dochód z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, w kwocie 400 zł miesięcznie – łącznie 5.400 zł brutto. Oświadczyła także, że posiada dom o powierzchni 150 m2 oraz działkę budowlaną z domem o powierzchni 80 m2, natomiast nie ma innego majątku ani oszczędności. Skarżąca, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), pismem referendarza sądowego z dnia 15 czerwca 2012 r., została wezwana do uzupełnienia powyższego wniosku poprzez nadesłanie: - zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia za pracę męża i swoją, - oświadczenia o stałych, niezbędnych kosztach utrzymania, - kserokopii dokumentów, poświadczających stałe koszty utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz itp.), - oświadczenia, czy z posiadanych nieruchomości uzyskuje dodatkowe dochody, - kserokopii dokumentu, poświadczającego wysokość osiągniętego dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2011. Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżąca stwierdziła, że wypełniła formularz PPF zgodnie z posiadaną wiedzą oraz odpowiedziała na wszystkie zawarte w nim pytania, świadoma odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i oświadczeń, co jej zdaniem jest wystarczające do oceny złożonego wniosku. Podniosła, że nie dołącza dokumentów, o które została wezwana (umów, przelewów i dowodów wpłat) z uwagi na to, że stanowią one jej tajemnicę rodzinną. Jednocześnie oświadczyła, że nie posiada wraz z mężem dochodów z pracy dorywczej, a jej umowa o pracę wygasa w dniu [...] lipca 2012 r. Do pisma zostało dołączone niepełne (od litery m do q) zestawienie wydatków gospodarstwa domowego skarżącej, w tym na szkołę, kulturę, benzynę, "sieciówkę", leki, środki opatrunkowe i higieniczne. Łącznie 5.390 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należy wskazać, że w niniejszej sprawie na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych, jest zbędne, gdyż Sąd nie pobiera kosztów sądowych od osób ustawowo zwolnionych od ich ponoszenia. Natomiast zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że jedynym kryterium, podlegającym ocenie przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest stan majątkowy wnioskującego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Należy zauważyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Natomiast prawo pomocy wywodzi się z tzw. prawa ubogich, dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Jak wynika ze złożonego wniosku PPF oraz pisma skarżącej z czerwca 2012 r. (brak daty dziennej), nadanego w Urzędzie Poczty Polskiej w dniu 29 czerwca 2012 r., obecnie łączny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 5.400 zł miesięcznie i jest przeznaczany nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Należy również stwierdzić, że wnioskodawczyni nie podała wystarczających danych do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych - nie odpowiedziała wyczerpująco na wezwanie referendarza sądowego o uzupełnienie złożonego wniosku. Ponadto, jak wynika z treści pisma – nie jest ono kompletne. Rozpoznając złożony wniosek trzeba podkreślić, że fakt, iż wydatki związane z utrzymaniem przyjętego standardu życia i zaspokajanie innych niż tylko minimalne, zrozumiałych potrzeb, pochłaniają uzyskiwane dochody, nie oznacza, że istnieją obecnie obiektywne przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy. W związku z powyższym należy uznać, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 oraz art. 254 § 1, art. 255, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.