II SA/Wa 299/25
WyrokWSA w Warszawie2025-10-14
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Joanna Kube, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na jej przetworzony charakter, jeśli w rzeczywistości organ nie dysponuje tą informacją, a jedynie techniczną możliwością jej pozyskania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej, powołując się na jej przetworzony charakter, jeśli w rzeczywistości organ nie dysponuje tą informacją, a jedynie posiada techniczną możliwość jej pozyskania. W takiej sytuacji organ powinien poinformować wnioskodawcę o braku posiadania informacji, a nie wydawać decyzję odmawiającą jej udostępnienia. Wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, której organ nie posiada, stanowi naruszenie prawa i obliguje sąd do stwierdzenia nieważności takiej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej listy świadczeniodawców, którzy faktycznie nie udzielają świadczeń stomatologicznych, a jedynie ortodontycznych, mimo widoczności w Informatorze o Terminach Leczenia jako udzielający świadczeń stomatologicznych. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i wymagającą szczególnie uzasadnionego interesu publicznego, którego skarżący nie wykazał. Wcześniej WSA w Warszawie zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku. Skarżący zarzucił organowi błędne uznanie informacji za przetworzoną i niewystarczające uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i zasądzono od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego S. D. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją – przywołując art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej "ustawą o informacji" – odmówiono udostępnienia p. S. D., zwanemu dalej "Wnioskodawcą" informacji publicznej wedle jego wniosku z [...] stycznia 2021 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego aktu przywołano m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- wniosek z [...] stycznia 2021 r. dotyczył udzielenie wyjaśnień dotyczących sprawozdawania danych przez konkretnego świadczeniodawcę - wskazanego zakładu opieki zdrowotnej (dalej jako "Zagadnienie") oraz podanie listy placówek, o których informacje prezentowane są w analogiczny sposób - które:
- pojawiają się w wynikach wyszukiwania po wybraniu "PORADNIA STOMATOLOGICZNA", mimo że nie świadczą takich usług,
- nie pojawiają się w wynikach wyszukiwania po wybraniu "PORADNIA ORTODONTYCZNA", mimo świadczenia usługi ortodontycznej
(dalej, jako "Zapytania");
Wnioskodawca wystąpił o udzielenie odpowiedzi w formie arkusza, zawierającego kod świadczeniodawcy oraz kody resortowe,
- pismem z 26 stycznia Narodowy Fundusz Zdrowia, zwany dalej "organem", poinformował Wnioskodawcę, że - gdy świadczeniodawca ma zawartą umowę o udzielenie świadczeń w zakresie ortodoncji dla dzieci i młodzieży to powinien prowadzić kolejkę do poradni ortodontycznej (kod [...]) lub do poradni ortodontycznej dla dzieci (kod [...]), a także kolejkę na świadczenie: leczenie aparatem ortodontycznym (kod [...]) oraz, że nie jest zasadnym, aby świadczeniodawca pod kodem [...] (poradnia stomatologiczna) mógł prowadzić także kolejkę na świadczenia w zakresie ortodoncji; odnosząc się do wskazanego przez Wnioskodawcę świadczeniodawcy poinformowano, że posiada on zawartą umowę na realizację świadczeń ogólnostomatologicznych oraz w zakresie ortodoncji dla dzieci i młodzieży; sprawozdaje kolejkę o kodzie: [...] - poradnia stomatologiczna oraz kodzie: [...] - leczenie aparatem ortodontycznym; nie sprawozdaje natomiast - mimo, że powinien - kolejki do poradni ortodontycznej; w związku z tym zwrócono się do jednostki terenowej o przekazanie wyjaśnień w tej sprawie,
- 31 stycznia 2021 r. Wnioskodawca, złożył pismo, w którym podtrzymał żądanie w części dotyczącej podania listy świadczeniodawców, którzy - pomimo zawartej umowy na udzielanie wyłącznie świadczeń ortodontycznych - są widoczni w Informatorze o Terminach Leczenia, zwanym dalej "Informatorem", jako udzielający świadczeń stomatologicznych,
- odpowiedzi na powyższe udzielono 10 marca 2021 r.; przedstawiono wyjaśnienia, dotyczące zamieszczania przez świadczeniodawców danych i informacji w Informatorze,
- 17 marca 2021 r. wpłynęło do organu kolejne pismo Wnioskodawcy; zawarto tam prośbę o doprecyzowanie otrzymanej informacji, poprzez "potwierdzenie czy wskazani świadczeniodawcy (zgodnie z treścią wniosku z [...].01.21 r.) faktycznie nie udzielają świadczeń stomatologicznych (tylko wyłącznie ortodontyczne)."; w przypadku potwierdzenia wskazanego warunku Wnioskodawca ponownie wystąpił o udostępnienie ich listy (w formie tabeli, zawierającej kod świadczeniodawcy oraz kody resortowe),
- pismem z 6 kwietnia 2021 r. udzielono odpowiedzi; wyjaśniono, że wskazani w korespondencji świadczeniodawcy mają zawartą umowę na świadczenia ogólnostomatologiczne i wykonują świadczenia z tego zakresu; poinformowano również, że w postępowaniu konkursowym o zawarcie umowy istnieje możliwość zakontraktowania świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie ortodoncji w komórce o kodzie [...] - pod warunkiem posiadania we właściwym rejestrze - w ramach tej komórki - kodu resortowego, określonego w części [...] systemu resortowych kodów identyfikacyjnych, jako [...] (Ortodoncja); w takiej sytuacji, świadczeniodawca - udzielający świadczeń ogólnostomatologicznych - ma możliwość realizacji świadczeń z dziedziny ortodoncji i sprawozdawania kolejki oczekujących jedynie w zakresie poradni stomatologicznej (kod [...]),
- 6 kwietnia 2021 r. - po otrzymaniu odpowiedzi - Wnioskodawca po raz kolejny wystąpił o udzielenie dalszych wyjaśnień w sprawie,
- pismem z 20 maja 2021 r. udzielono odpowiedzi; wskazano, że odpowiedź wobec przedstawionego Zagadnienia zawarto w piśmie z 10 marca 2021 r, a następnie potwierdzono pismem z 6 kwietnia 2021 r.; ponadto poinformowano Wnioskodawcę, że dodatkowe Zapytania - zawarte w powyższej korespondencji - nie stanowią informacji publicznej – nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o informacji,
- wobec skargi Wnioskodawcy na bezczynność, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem z 20 czerwca 2024 r. (sygn. akt II SAB/Wa 258/24) - zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z [...] stycznia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej - w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku,
- zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji, dostęp do informacji publicznej nie obejmuje danych, które wymagałyby przetworzenia; udostępnienie takiej informacji mogłoby narazić bowiem organ na nieproporcjonalne obciążenie czasowe i finansowe; pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" nie jest ostrym – ustawodawca go nie zdefiniował; analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje niemniej podstawę do odkodowania opisowej definicji tego pojęcia - stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1; informacją publiczną przetworzoną jest zatem taka, która:
- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez zobowiązany podmiot pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych - w oparciu o posiadane informacje proste (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1746/14, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),
- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy zobowiązanego podmiotu, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przezeń danych i wyodrębniana - w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie wskazanych przezeń kryteriów; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy - wedle wskazanych przezeń kryteriów (tak: wyroki NSA o sygn. akt I OSK 1347/05 i 89/13 - dostępne w CBOSA), na podstawie pierwotnego zasobu danych (tak wyroki NSA o sygn. akt I OSK 2149/12, 89/13 oraz 747/14 – dostępne w CBOSA),
- jest wynikiem działań, wykraczających, poza mieszczące się w ramach podstawowych kompetencji organu; przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, że wprowadzone art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji ograniczenie - w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej - ma zapobiegać sytuacjom, gdy działania organu będą się skupiać nie na funkcjonowaniu - w ramach przypisanych kompetencji – lecz na czynnościach, związanych z udzielaniem informacji publicznej (tak: wyroki NSA o sygn. akt I OSK 865/13, 866/13 i 953/13 – dostępne w CBOSA); proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy - odrywając od przypisanych mu kompetencji i zadań; ustawodawca zdecydował więc, że proces wytworzenia nowej informacji – w oparciu o posiadane dokumenty - będzie obwarowany koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego,
- w przedmiotowej sprawie organ nie dysponuje danymi we wnioskowanym kształcie i formie; posiada dane - publikowaną na stronie internetowej nfz.gov.pl listę świadczeniodawców w postaci wyszukiwarki świadczeniodawców: po miejscu (oddział wojewódzki, miasto) oraz rodzaju udzielanych świadczeń; realizuje tym samym obowiązek z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2024 r. poz. 146 ze zm.),
- wobec tego przekazanie wskazanych we wniosku informacji wymaga stosownych analiz - połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków (w tym czasu pracowników organu do ich opracowania); udostępnienie informacji wymagałoby przygotowania danych przez pracowników organu we wnioskowanej formie, zestawienia danych, opracowania merytorycznego pozyskanych wyników – poprzez przeprowadzenie analizy - i przekazania do Wnioskodawcy; w związku z tym udostępnienie przedmiotowych danych byłoby ściśle powiązane ze znacznym nakładem pracy oraz dokonaniem czynności, które byłyby niezwykle czasochłonne; okoliczność ta decyduje, że informacja, której domaga się Wnioskodawca, ma charakter przetworzonej; uzyskanie pełnej odpowiedzi na Zapytania wiązałoby się z koniecznością połączenia i przetworzenia pochodzących z różnych źródeł danych, w tym zewnętrznych - Rejestru Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą, zwanego dalej "RPWDL"; w pierwszej kolejności nalałoby przygotować zestawienie na podstawie komunikatu MSX - zawierającego informacje o zawartych umowach z organem na poszczególne zakresy świadczeń oraz przypisać do nich konkretne komórki organizacyjne, w których te świadczenia są realizowane oraz zweryfikować czy świadczeniodawca - w postępowaniu konkursowym o zawarcie umowy z organem - miał możliwość zakontraktowania świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie ortodoncji w komórce o kodzie [...] - poradnia stomatologiczna (czy posiadał w RPWDL kod resortowy dziedziny medycyny, stanowiący część [...] systemu kodów identyfikacyjnych jako [...]-Ortodoncja wpisany przy komórce [...] części kodu resortowego [...] - poradnia stomatologiczna); następnie należy przygotować zestawienie - na podstawie komunikatu OCZO - który zawiera informacje o Pierwszym Wolnym Terminie - publikowane na stronie Informatora do poziomu danej komórki organizacyjnej; w kolejnym kroku trzeba dokonać analizy porównawczej obydwu zestawień - tak, by wskazać świadczeniodawców, u których występują rozbieżności -pomiędzy zakresem świadczeń, a komórką organizacyjną w której są udzielane świadczenia; w przygotowanie takich zestawień trzeba zaangażować zarówno pracowników merytorycznych, którzy będą mogli ocenić przygotowany materiał pod względem zgodności z rzeczywistością, jak i pracowników technicznych – w ich kompetencji leży przygotowywanie zestawień z systemów sprawozdawczych,
- opracowanie zestawienia zajęłoby kilkadziesiąt roboczogodzin - w tym wymagałoby cyklicznego odświeżania danych,
- zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji, dostęp do informacji publicznej o charakterze informacji przetworzonej uwarunkowano wykazaniem przez wnioskodawcę szczególnie istotnego interesu publicznego - uzasadniającego przygotowanie jej przez zobowiązany podmiot; dlatego - pismem z 26 listopada 2024 r. – organ skierował do Wnioskodawcy prośbę o wykazanie szczególnego interesu publicznego; w odpowiedzi - z 2 grudnia 2024 r. - odmówił on wykazania szczególnego interesu publicznego.
W skardze zarzucono wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem przepisów:
- postępowania - art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a., w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika obowiązek uzasadnienia decyzji administracyjnej - poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na niewystarczającym uzasadnieniu decyzji,
- przepisów prawa materialnego:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) w zakresie w jakim stanowi on podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej - poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji,
- art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji, w zakresie w jakim przepisem tym ustanowiono instytucję informacji przetworzonej - poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że wnioskowane dane stanowią informację przetworzoną,
- art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji w zakresie, w jakim przepis ten stanowi, że udostępnienie informacji przetworzonej następuje w sytuacji istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego - poprzez jego niezastosowanie, polegające na nierozważeniu istnienia szczególnie uzasadnionego interesu publicznego przemawiającego za zasadnością udostępnienia informacji.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W szerokim uzasadnieniu skargi wywodzony, że organ błędnie zakwalifikował żądaną informację jaką przetworzoną, Zwłaszcza w kontekście udostępnienia uprzednio Wnioskodawcy pewnych wiadomości. W uzasadnieniu decyzji nie wykazano też wystarczająco szczegółowo, jakie byłoby ogólnie obciążenie pracą personelu organu. Winien on z urzędu ustalić istnienie istotnego interesu publicznego w wytworzeniu żądanej informacji - służyłoby to eliminacji istotnych, oczywistych a potwierdzonych przez organ nieprawidłowości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wyjaśniono, że wcześniej podzielona ogólna informacja, nie stanowiła stricte odpowiedzi na postawione we wniosku Zapytania.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Sąd - w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Na wstępie należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie - wobec treści art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poza przedmiotem rozważań musi pozostawać problematyka, czy:
- żądana w sformułowanych we wniosku Zapytaniach informacja stanowi w istocie publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o informacji,
- organ należy generalnie do obowiązanych udostępniać posiadaną informację publiczną, w rozumieniu art. 4 ust. 1.
Kwestie tę rozstrzygnięto powołanym już prawomocnym wyrokiem o sygn. akt II SAB/Wa 258/24. W jego uzasadnieniu wskazano jednak dodatkowo m.in.:
"[...] skarżący w swym wniosku domagał się udostępnienia listy podmiotów faktycznie świadczących usługi medyczne, które nie zostały ujawnione w Informatorze o Terminach Leczenia. Prezes NFZ w licznej korespondencji skierowanej do skarżącego wyjaśnił zasady funkcjonowania przedmiotowego Informatora, jak też potwierdził nieprawidłowość stwierdzoną przez skarżącego w stosunku do jednego z podmiotów świadczących usługi z zakresu stomatologii i ortodoncji. Nie wskazał natomiast, czy dysponuje informacją, o którą wnioskował skarżący. Innymi słowy nie wyjaśnił, czy stwierdzoną przez skarżącego nieprawidłowość potwierdzono w stosunku do innych podmiotów i jeżeli tak, to których podmiotów ujawnionych w Informatorze ten problem dotyczył. Informacja publiczna to sfera faktów, zaś wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna postępowania w celu jej wytworzenia. Udostępnieniu podlega informacja, którą podmiot obowiązany w dacie wnioskowania dysponuje (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Prezes NFZ nie informując o tym wnioskodawcy, jak też nie udostępniając wnioskowanej informacji publicznej, czy też nie wydając decyzji odmawiającej udostępnienia przedmiotowej informacji dopuścił się zwłoki w realizacji wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r.".
Na gruncie trafnie przywołanych poglądów - prezentowanych jednolicie w judykaturze, w kwestii istoty instytucji udostępniania informacji publicznej - należy stwierdzić, że - wedle wyrażonej w powołanym orzeczeniu oceny - rolą organu było rozważenie na pierwszym etapie procedowania, czy w ogóle dysponuje żądaną informacją. Przywołał on wprawdzie właściwe orzecznictwo sądów administracyjnych, gdzie zaprezentowano określone rozumienie pojęcia "informacja przetworzona" - w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informacji. Wobec szerokiego zreferowania stanowiska organu w tym względzie, jego ponowne przywoływanie byłoby bezzasadne. Należy jedynie skonstatować, że – na gruncie powołanych poglądów - nie występuje tożsamość pomiędzy informacją, którą organ nie dysponuje, acz mógłby ją uzyskać, oraz "informację przetworzoną" - posiadaną przez organ, lecz wymagającą określonego opracowania. Z treści uzasadnienia skarżonego aktu - gdzie wskazywano, jakoby posiadane przez organ informacja miała charakter wymagającej przetworzenia - wynika jednoznacznie, że - dla jej opracowania konieczne byłoby m.in. oparcie się przez organ o dane dostępne dlań w bazach zewnętrznych (RPWDL). Nie chodziło też o wydruk z bazy określonych zestawień lecz przeprowadzenie analizy zasobów – pod katem ujawnienia nieprawidłowości w zgłoszeniach ze strony podmiotów zewnętrznych.
Oznacza to, że organ dysponował wprawdzie technicznymi możliwościami uzyskania żądanej przez Wnioskodawcę informacji, lecz źródła jej pozyskania nie znajdują się w całości w jego zasobach oraz wymagały odnośnych analiz. Nie chodzi więc w rzeczywistości o pewne zestawienie własnych danych, lecz przeprowadzenie analizy w określonym zakresie i celu przy ich wykorzystaniu. Czynności takich, jako wykraczających poza proste przetworzenie własnego zasobu danych, nie można zakwalifikować, jako służące opracowaniu informacji przetworzonej - posiadanej już przez organ. W kontekście opisu stanu faktycznego, opisanego przez organ, Sąd nie znalazł natomiast podstaw do jego kwestionowania. Oparto go na oświadczeniu pełniącej funkcję publiczną osoby.
Poza granicami rozpoznawanej sprawy musi pozostawać natomiast kwestia, czy wytworzenie żądanej informacji przez organ byłoby uzasadnione szczególnymi względami np. racjonalne - z perspektywy interesu publicznego wobec możliwości eliminacji nieprawidłowości w administrowanym systemie - Informatorze (tak: wywody skargi). Mogłoby mieć to znaczenie wyłącznie w kontekście zasadności przetwarzania posiadanych informacji w celu ich udostępnienia - wobec kryterium określonego w art. 3 ust. 1 pkt 1 in fine ustawy o informacji. Przypadek ten w sprawie jednak nie występuje, skoro organ - na dzień skierowania doń wniosku ani też orzekania w sprawie - żądaną w Zapytaniu informację nie dysponował. Mógł jedynie podjąć działania w celu jej pozyskania.
W takich realiach sprawy wydanie skarżonej decyzji nie znajdowało oparcia w art. 16 ust. 1 ustawy informacji, gdzie zdefiniowano przypadki, gdy w przedmiocie żądania orzeka siew drodze rozstrzygnięcia władczego. Skoro z woli prawodawcy mowa jest o odmowie udostępnienia informacji (in principio zdania wstępnego) przepis ten dotyczyć może wyłącznie przypadków, gdy przedmiotem rozstrzygania jest informacja, pozostającą w dyspozycji podmiotu zobowiązanego (wedle brzmienia art. 4 ust. 3 ustawy o informacji). Wedle utrwalonego poglądu judykatury i doktryny, gdy organ nie dysponuje żądaną informacją, powiadamia o tym wnioskodawcę pismem. Nie ma zaś w takim przypadku podstaw dla wydania rozstrzygnięcia władczego w przedmiocie ograniczenia dostępu do informacji - wedle kryteriów określonych art. 3 ust. 1 pkt 1 in fine bądź art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o informacji. Wprawdzie - formułując komparycję decyzji - wymieniono tam również art. 5 ust. 1 ustawy o informacji. Z treści uzasadnienia orzeczenia nie wynikało jednak, aby – w ocenie organu - występowały jakiekolwiek przesłanki dla odmowy udostępnienie informacji przewidziane w tym przepisie. Jego przywołanie należy więc kwalifikować jako oczywistą omyłkę. Wypada jedynie odnotować, że gdyby nawet wystąpiły wskazane w danym przepisie przesłanki, nie mógłby by one znaleźć zastosowania w sprawie - wobec żądania udostępnienia informacji, którą organ dotąd nie dysponuje.
Zaskarżony akt wydano więc bez podstawy prawnej - w rozumieniu art. 156 § 1 punkt 2 in principio K.p.a. Obligowało to Sąd do stwierdzenia jego nieważności.
Należy zauważyć, że - przewidziane także aktem rangi konstytucyjnej - prawo dostępu do informacji publicznej nie kreuje po stronie obywatela przywileju żądania od organów administracji (analogicznie innych, obowiązanych udostępniać informację publiczną podmiotów) pozyskiwania nowych wiadomości - np. w następstwie przeprowadzenia odnośnych analiz - choćby mogło wydawać się to oczywiście celowe czy zasadne - z perspektywy słusznego interesu publicznego. Działania administracji w zakresie realizacji zadań publicznych przez władzę wykonawczą (inne organy realizujące funkcje Państwa) nie pozostają generalnie we właściwości sądów administracyjnych. Ich kompetencje dotyczą wyłącznie kontroli rozpatrywania spraw indywidualnych, a także - w stosownym zakresie - legalności aktów normatywnych.
Jedynie na marginesie należy wskazać dodatkowo, że z osnowy zaskarżonego aktu, wywodzić należy odmowę udostępnienia informacji wobec wniosku z [...] stycznia 2021 r. w całości. W istocie natomiast przedmiotem rozstrzygnięcia były zawarte w nim Zapytania nie zaś nakreślone tam Zagadnienie. Wedle przedstawionego w uzasadnieniu skarżonej decyzji stanu faktycznego (niekwestionowanego zresztą w sprawie) – co do przedstawionego we wniosku Zagadnienia udzielono Wnioskodawcy odpowiedzi. Nie ma to jednak istotnego znaczenia w kontekście rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, gdy stwierdzono nieważność decyzji w całości - jako wydanej bez podstawy prawnej. Z treści jej uzasadnienia wynika wprost, że nie było w ogóle intencją organu rozstrzyganie w przedmiocie Zagadnienia opisanego we wniosku.
Wobec skazanych uwarunkowań sprawy - wydania orzeczenia bez podstawy prawnej - bezzasadne byłoby odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi – co do wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, bądź prawa materialnego w kontekście przepisów, określających granice uprawnienia do uzyskania informacji publicznej.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 2 sentencji, w myśl art. 200 powyższej ustawy. Koszty stanowił uiszczony wpis sądowy od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło