II SA/Wa 3008/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. J. na czynność Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Pismem z [...] maja 2021 r. K. J. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych (dalej: "organ") w postaci wydania zaświadczenia z [...] maja 2021 r. o nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że wydane [...] maja 2021 r. zaświadczenie odpowiada stanowi faktycznemu wynikającemu z orzeczeń komisji lekarskich i prawomocnych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, bowiem środki zaskarżenia przysługują stronie jedynie od odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Zgodnie z art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W doktrynie i w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, w myśl którego wnioskodawcy nie przysługuje żaden środek odwoławczy od wydanego zaświadczenia (vide P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, Warszawa 2021, art. 219). Jeżeli zostało wydane zaświadczenie o treści odmiennej od żądanej, to wnioskodawca powinien domagać się wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści (vide uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 27 lipca 2009 r., sygn. akt I OPS 2/09 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie organ - w odpowiedzi na wniosek skarżącego z [...] marca 2021 r. o wydania zaświadczenia stwierdzającego, że "posiada konstytutywne (...) prawo do podwyższenia świadczenia policyjnej renty inwalidzkiej o 10 procent jej wysokości (...)" - wydał [...] maja 2021 r. postanowienie nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Powyższe postanowienie zawierało pouczenie o prawie wniesienia zażalenia do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Ponadto [...] maja 2021 r. organ wydał zaświadczenie o nr [...] wskazujące, iż skarżący został uznany za inwalidę od [...] lutego 2005 r. i prawo do świadczenia z tytułu policyjnej renty inwalidzkiej uwzględnia okresy zaliczenia skarżącego do poszczególnych grup inwalidów. Jak wyraźnie wynika z treści skargi, właśnie to zaświadczenie skarżący uczynił przedmiotem zaskarżenia do tut. Sądu. Z tego powodu Sąd nie mógł potraktować wniesionej skargi jako skargi na ww. postanowienie organu z [...] maja 2021 r. Zresztą ewentualna skarga byłaby dopuszczalna dopiero po uprzednim jej zaskarżeniu do organu drugiej instancji, tj. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Stosownie bowiem do treści przepisów art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Według art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty wymienione w 3 § 2 p.p.s.a. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Zaświadczenia to przykłady działań administracji publicznej, które nie mieszczą się w kategorii aktów i czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 66-72; postanowienie NSA z 6 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 760/14). Istotą zaświadczenia wydawanego na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a. jest potwierdzenie pewnego stanu rzeczy - faktów albo stanu prawnego, którego istnienie jest niewątpliwe, niesporne i wynika z prowadzonej przez dany organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Dotyczy zatem czynności faktycznych administracji, co oznacza, że jest aktem wiedzy, a nie aktem woli. Nie zawiera w sobie elementu władztwa administracyjnego i nie jest nastawione na wywołanie skutków prawnych. Nie ma także charakteru interpretacyjnego, jak i nie kształtuje w sposób jednostronny i władczy sytuacji prawnej podmiotu żądającego wydania zaświadczenia (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 lipca 2021 r., sygn. akt III SAB/Gl 93/21). Zaświadczenie może być oceniane w kategoriach prawdy bądź fałszu, ale już nie - zgodności bądź niezgodności z prawem. Prawidłowość zaświadczenia wymyka się spod kontroli sądowoadministracyjnej także z tego względu, że sąd administracyjny nie dysponuje danymi, które pozwoliłyby zweryfikować zgodność z prawdą treści zaświadczenia. Nadto wykraczałoby to poza zakres funkcji sądu, ograniczonych do kontroli legalności działań administracji publicznej (vide postanowienie NSA z 9 września 2014 r., sygn. II OSK 2339/14). Osoba, która nie zgadza się z treścią wydanego zaświadczenia, nie pozostaje bez środków ochrony prawnej, ponieważ może żądać wydania nowego zaświadczenia, ale o innej treści. Poza tym, jak już wzmiankowano, postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści podlega zaskarżeniu zażaleniem do organu drugiej instancji, o czym skarżący został pouczony w postanowieniu z [...] maja 2021 r. nr [...]. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że skarżący z pouczenia tego skorzystał, wnosząc zażalenie na ww. postanowienie pismem z [...] maja 2021 r.. W tym stanie rzeczy należy uznać, że skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona na czynność organu niemieszczącą się w zakresie czynności i aktów poddanych kontroli sądowej. Obliguje to Sąd do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.