II SA/Wa 305/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2014 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezydent [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), w dniu [...] listopada 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą orzekł o utracie przez W. T. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że z posiadanych dokumentów wynika, że ww. po raz pierwszy z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie prac społecznie użytecznych lub inną formę pomocy określoną w ustawie. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia przerwania na okres 120 dni. Zgodnie z art. 33 ust. 4c ustawy ponowne nabycie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie tego okresu w wyniku ponownej rejestracji, przy spełnieniu ustawowych warunków. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 134, art. 234, art. 236 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 33 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] grudnia 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że W. T. w dniu [...] czerwca 2010 r. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna. W związku z jego wnioskiem został on skierowany na szkolenie indywidualne pn. "Kurs [...]" do instytucji szkoleniowej [...], odbywające się w okresie od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] października 2013 r. Na ten okres przyznano mu stypendium. W dniu [...] października 2013 r. został on zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu kosztów badań lekarskich oraz kosztu szkolenia. Na mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. utracił on status osoby bezrobotnej. W ocenie organu złożone od tej decyzji odwołanie jest niezasadne. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie pracy, o których mowa w art. 73a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; a) 120 dni w przypadku pierwszego przerwania, b) 180 dni w przypadku drugiego przerwania, c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego przerwania. Wojewoda [...] w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że W. T. potwierdził dane/informacje zawarte w skierowaniu i zaakceptował regulamin szkolenia, czego dowodem jest własnoręczny podpis na skierowaniu. Przed podpisaniem skierowania i rozpoczęciem szkolenia nie wnosił żadnych zastrzeżeń, czy też nie zgłaszał żadnych wątpliwości dotyczących warunków określonych w skierowaniu, w szczególności w zakresie jego kosztów. Wojewoda [...] w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił również, że instytucja szkoleniowa [...] w dniu [...] września 2013 r. poinformowała Urząd Pracy [...] o problemach na zajęciach praktycznych jakie stwarzał W. T., który nie stosował sie do poleceń trenera i był opryskliwy wobec niego i grupy. W dniu [...] września 2013 r. została przekazana kolejna informacja, że ww. swoją agresywną postawą uniemożliwia naukę grupie, obraża jej uczestników oraz trenera i nie zachowuje zasad bezpieczeństwa pracy w kuchni. W tym dniu instytucja szkoleniowa zwróciła się o wykluczenie W. T. z zajęć w kursie i poinformowała, że do wyjaśnienia sprawy nie zostanie on w dniu [...] września 2013 r. wpuszczony na zajęcia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ww. w dniu [...] września 2013 r. opuścił szkolenie udając się do Urzędu Pracy [...] w celu zgłoszenia nieprawidłowości dotyczących organizacji szkolenia. W dniu [...] września 2013 r. do Urzędu Pracy [...] wpłynęło jego pismo dotyczące przedmiotowego szkolenia. Urząd Pracy [...] podjął działania mające na celu wyjaśnienie zgłoszonych przez W. T. zastrzeżeń dotyczących organizacji szkolenia i nie stwierdził uchybień ze strony instytucji szkoleniowej, a w szczególności w zakresie jego harmonogramu zajęć, który uległ zmianie, ale Urząd Pracy [...], jako strona umowy jej nie wypowiedział, tym samym Wojewoda [...] uznał, że obowiązkiem W. T. było dostosowanie się do niego. Z akt sprawy wynika, że Urząd Pracy [...] negocjował z ww. możliwość powrotu na szkolenie, ale wobec stawianych przez niego warunków m.in. miejsca (restauracji) prowadzenia szkolenia nie zostały one uwzględnione i Prezydent [...] przychylił się do prośby instytucji szkoleniowej o wykluczeniu W. T. z przedmiotowego szkolenia. Konsekwencją tego była utrata przez niego statusu osoby bezrobotnej w związku z przerwaniem z własnej winy szkolenia oraz obciążenia go jego kosztami. W ocenie organu odwoławczego W. T. z dniem [...] września 2013 r. przerwał szkolenie z własnej winy, a organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej. Decyzja Wojewody [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej przez W. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł w skardze, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera liczne błędy, pomija znaczące fakty i powołuje się na nieistniejące w aktach sprawy dokumenty i jest oparte jedynie na zarzutach firmy szkoleniowej [...], które dotyczą jego osoby. Zasadność tych zarzutów nie znajduje potwierdzenia w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, co zdaniem skarżącego podważa jego prawa wynikające z art. 89 Kpa i art. 42 Konstytucji RP. Skarżący podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie/zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu odszkodowania z tytułu utraty możliwości ukończenia kursu i możliwości podjęcia obiecanej pracy oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego, zarzuty podniesione w skardze nie wnoszą nowych okoliczności zarówno natury merytorycznej, jak i formalnej i nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organach prowadzących postępowanie, zaś Sąd nie może zastąpić organu administracji publicznej w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) uchyla ten akt lub stwierdza jego nieważność. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zm.), starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który: 1) nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2; 2) otrzymał pożyczkę z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub instytucji z udziałem środków publicznych na podjęcie działalności pozarolniczej lub rolniczej albo otrzymał jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu otrzymania środków na podjęcie działalności; 2a) otrzymał jednorazowo środki z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub z instytucji z udziałem środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej lub na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu otrzymania środków na podjęcie działalności lub na wniesienie wkładu; 2b) rozpoczął realizację indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego lub podpisał kontrakt socjalny, o których mowa w art. 50 ust. 2 pkt 2; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu rozpoczęcia realizacji indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego lub podpisania kontraktu socjalnego; 3) odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy; 4) nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw; 4a) nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w terminie, o którym mowa w art. 73 ust. 2a; 5) (uchylony); 6) złożył wniosek o pozbawienie statusu bezrobotnego; 7) z własnej winy przerwał szkolenie, staż lub wykonywanie prac, o których mowa w art. 73a, lub inną formę pomocy określoną w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia przerwania na okres wskazany w pkt 3; 8) po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a, lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania na okres wskazany w pkt 3; 9) pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90-dniowego; 10) nie przedstawił zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby, o którym mowa w art. 80 ust. 2; 11) z własnej winy przerwał program przygotowania zawodowego dorosłych, nie przystąpił do egzaminu kwalifikacyjnego, czeladniczego lub sprawdzającego. Katalog przesłanek skutkujących wydaniem decyzji o utracie statusu bezrobotnego stanowi katalog zamknięty, co oznacza, że niemożliwym jest pozbawienie bezrobotnego statusu bezrobotnego z innych przyczyn niż enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Starosta wydając decyzję o pozbawieniu bezrobotnego statusu bezrobotnego pozbawiony został tak zwanego "luzu decyzyjnego", a zapadła decyzja nie ma charakteru uznaniowego. Zaskarżona decyzja została wydana, gdyż jak stwierdził organ zaistniała przesłanka określona w pkt 7 powyżej przytoczonego przepisu. Zgodnie z art. 61 § 4 Kpa o wszczęciu postępowania z urzędu należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Czynności tej organ rozpatrujący niniejszą sprawę w I instancji nie dopełnił. Podkreślić należy, że dopiero realizacja przez właściwy organ obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania daje jej możliwość aktywnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Organ pierwszej instancji w dniu [...] października 2013 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania, ale zawiadomienie to dotyczyło wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kosztów badań oraz kosztów szkolenia. W niniejszej sprawie skarżący dowiedział się faktycznie o pozbawieniu go statusu osoby bezrobotnej dopiero w dniu doręczenia mu decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2013 r. Przy czym z uzasadnienia tej decyzji nic nie wynika, gdyż nie odpowiada on warunkom określonym w art. 107 § 3 Kpa. W związku z tym skarżący mógł w istocie próbę obrony swych praw, podjąć dopiero w odwołaniu od tej decyzji. Dopiero bowiem z decyzji organu II instancji skarżący mógł dowiedzieć się dlaczego został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istniejącego w sprawie, stosownie do treści art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Natomiast zgodnie z art. 107 § 3 Kpa każda decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione oraz przyczyn z powodu których innym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji organu zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji. Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązane są do ustalenie i wykazania, że skarżący z własnej winy przerwał szkolenie, o którym mowa w art. 33 ust. 4 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy. Podkreślić należy, że organy nie są zobowiązane do realizacji wniosków podmiotów z którymi zawarły umowy w zakresie szkolenia, a ustalenia i rozstrzygnięcia w tym zakresie to jest prawo i obowiązek organu.