II SA/Wa 305/24
WyrokWSA w Warszawie2024-10-29
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Joanna Kube, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, który nie dopełnił obowiązków służbowych podczas interwencji, nie zameldował o zdarzeniu dyżurnemu, nie udokumentował czynności w notatniku, nie poinformował przełożonego o przebiegu służby, nie wykonał polecenia przełożonego dotyczącego przechowywania notatnika, a także złożył nieprawdziwe zeznania w postępowaniu przygotowawczym, ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną i czy wymierzona mu kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby wraz z obniżeniem stopnia jest współmierna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że materiał dowodowy zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym potwierdził popełnienie przez policjanta zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, polegających na naruszeniu dyscypliny służbowej i nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że odpowiedzialność dyscyplinarna jest niezależna od odpowiedzialności karnej, a wymierzone kary są współmierne do popełnionych czynów i stopnia zawinienia, uwzględniając zarówno okoliczności obciążające, jak i łagodzące, w tym dotychczasowy przebieg służby policjanta.Stan faktyczny
Policjant M. B. został uznany winnym popełnienia sześciu czynów stanowiących naruszenie dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej. Dotyczyły one m.in. niedopełnienia obowiązków podczas interwencji wobec kierującego pojazdem, niepoinformowania dyżurnego, nieudokumentowania czynności, niepoinformowania przełożonego o przebiegu służby, niewykonania polecenia przełożonego dotyczącego notatnika służbowego oraz złożenia nieprawdziwych zeznań w postępowaniu przygotowawczym. Organ I instancji wymierzył karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby wraz z obniżeniem stopnia. Organ odwoławczy utrzymał orzeczenie w mocy. Policjant wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz niewspółmierność kary.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę
Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej jako "organ I instancji" lub "KPP") orzeczeniem nr [...] z [...] października 2023 r. działając na podstawie art. 135j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171 ze zm., dalej jako "ustawa o Policji") uznał [...] M. B. (dalej jako "obwiniony", "policjant" lub "skarżący") winnym popełnienia zarzucanych mu w postępowaniu dyscyplinarnym czynów stanowiących naruszenie dyscypliny służbowej oraz nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej i wymierzył karę dyscyplinarną - ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby wraz z karą obniżenia stopnia.
Policjant został obwiniony o to, że:
1. Podczas pełnienia w dniu [...].03.2023 r. w godz. 20:00 - 08:00 służby patrolowo - interwencyjnej z wykorzystaniem radiowozu oznakowanego wspólnie z [...] H. Z. ok. godz. 02:56 w dniu [...] marca 2023 r. w miejscowości [...] gm. [...], jako dowódca patrolu mając obowiązek utrzymywania bieżącego kontaktu z dyżurnym jednostki, nie dopełnił obowiązków służbowych poprzez nie zameldowanie dyżurnemu o zaistnieniu wydarzenia z udziałem kierującego pojazdem [...] wobec którego istniało podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 29 ust. 1 i § 35 ust. 1 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14.08.2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP z 2007 r. Nr 15 poz. 119 z późn. zm.) w zw. z pkt 8 ppkt 1 i ppkt 14 b tiret pierwszy karty opisu stanowiska pracy z dnia 11.10.2021 r.
2. Podczas pełnienia w dniu [...].03.2023 r. w godz. 20:00 - 08:00 służby patrolowo - interwencyjnej z wykorzystaniem radiowozu oznakowanego wspólnie z [...] H. Z. ok. godz. 02:56 w dniu [...] marca 2023 r. w miejscowości [...] gm. [...], po podjęciu interwencji wobec kierującego pojazdem [...], nie dopełnił obowiązków służbowych poprzez nie przeprowadzenie kompleksowego sprawdzenia pojazdu, przez co nie zabezpieczył miejsce wydarzenia przed zatarciem śladów i innych dowodów, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 36 pkt. 4 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14.08.2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP z 2007 r. Nr 15 poz. 119 z późn. zm.) w zw. z pkt. 8 ppkt. 1 i 4 karty opisu stanowiska pracy z dnia 11.10.2021 r.
3. Podczas pełnienia w dniu [...].03.2023 r. w godz. 20:00 - 08:00 służby patrolowo - interwencyjnej z wykorzystaniem radiowozu oznakowanego wspólnie z [...] H. Z. po podjęciu ok. godz. 02:56 w dniu [...] marca 2023 r. w miejscowości [...] gm. [...], interwencji wobec kierującego pojazdem [...], nie dopełnił obowiązków służbowych poprzez nie udokumentowanie podjęcia interwencji w notatniku służbowym, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1, ust 2 pkt 2 ppkt b i ust. 5 Wytycznych Nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 14.08.2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych (t. j. Dz. Urz. KGP z 2019 r. poz.30).
4. W dniu [...] marca 2023 r. ok. godz. 08:00 po zakończeniu służby w patrolu zmotoryzowanym będąc zobowiązanym jako dowódca patrolu do meldowania
o przebiegu służby, nie dopełnił obowiązków służbowych poprzez niepoinformowanie rozliczającego ze służby [...] P. B. o faktycznym przebiegu służby, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 37 ust. 1 pkt 1 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14.08.2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP z 2007 r. Nr 15 poz. 119 z póżn. zm.) w zw. z pkt. 8 ppkt 14c karty opisu stanowiska pracy z dnia 11.10.2021 r.
5. W dniu [...] marca 2023 r. ok. godz. 08:00 po zakończeniu służby w patrolu zmotoryzowanym nie wykonał polecenia przełożonego [...] P. M. [...] Wydziału [...], poprzez brak przechowywania notatnika służbowego w miejscu wyznaczonym przez przełożonego, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 Zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (t. j. Dz. Urz. KGP z 2018 roku poz. 89 ze zm.) w zw. z pkt. 10 odnośnik drugi karty opisu stanowiska pracy z dnia 11.10.2021 r.
6. W dniu [...] marca 2023 r. w [...] jako funkcjonariusz Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...] nie przestrzegał zasad etyki zawodowej w ten sposób, że w trakcie przesłuchania w charakterze świadka w postępowaniu przygotowawczym sygn. akt [...] nadzorowanym przez Prokuraturę Rejonową w [...], podał niezgodne ze stanem faktycznym okoliczności przebiegu interwencji przeprowadzonej w dniu [...] marca 2023 r. w miejscowości [...] gmina [...] czym sprzeniewierzył się obowiązkowi wykonywania czynności służbowych według najlepszej wiedzy i z należytą uczciwością, nie dbając tym samym o społeczny wizerunek Policji, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i ust. 4 ustawy
o Policji w zw. z § 3 i § 23 Zasad Etyki Zawodowej Policjanta stanowiących załącznik do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP 2004 r. nr 1 poz. 3).
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia organu I instancji skarżący wniósł
o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie go w zakresie zarzutów 1-4, a w zakresie 5 zarzutu odstąpienie od ukarania, względnie wymierzenie kary dyscyplinarnej upomnienia; ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych
w znacznej części, między innymi poprzez przeprowadzenie dowodu z protokołu przesłuchania skarżącego w Prokuraturze Rejonowej w [...] w dniu [...] października 2023 r.
Skarżący zarzucił orzeczeniu organu I instancji:
1. naruszenie art. 135g ust. 2 ustawy o Policji, poprzez uwzględnienie na niekorzyść odwołującego nie dających się usunąć wątpliwości, a w szczególności poprzez uznanie, że popełnił zarzucane mu w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i szóstym zarzucie przewinienia dyscyplinarne, podczas gdy: .
- w momencie zatrzymania radiowozu za samochodem [...] kierującego nie było w tym pojeździe;
- policjanci nie widzieli kierującego, jak ten oddala się od samochodu, więc nie mieli możliwości jego wylegitymowania;
- nie miał wiedzy, że w [...] dochodziło do kradzieży paliwa;
- brak było przesłanek do uznania za interwencję i zameldowania dyżurnemu
o zaistniałym wydarzeniu, a następnie odnotowania w notatniku służbowym, faktu zatrzymania radiowozu za stojącym na poboczu samochodem [...] z powodu sprawdzenia, czy za pobliską figurką lub w jej pobliżu ktoś się znajduje;
- skarżący nie widział kierującego pojazdem po zatrzymaniu się radiowozu; zatem brak było podstaw do interwencji i kompleksowego sprawdzenia zaparkowanego na poboczu drogi pustego pojazdu, tym bardziej, że po otwarciu drzwi pojazdu od strony pasażera przez [...] H. Z. nie stwierdził w pojeździe niczego, co mogłoby wskazywać na użycie pojazdu do popełnienia przestępstwa;
- obwiniony nie dokonał żadnej interwencji, gdyż nie było ku temu podstaw, dlatego nie było powodów do informowania o tym rozliczającego służbę; podczas przesłuchania
w dniu [...] marca 2023 r. przedstawił stan faktyczny tak jak go zapamiętał, będąc pod wpływem sugestii innych policjantów; dopiero podczas przesłuchania w dniu [...] października 2023 r. szczegóły stanu faktycznego podał po przypomnieniu sobie wszystkich okoliczności.
2. naruszenie przepisów, które mogło mieć i miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 pkt 1 w zw. z art. 134h i art. 134a ustawy o Policji, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie niewspółmiernej kary, bez uwzględnienia nikłego naruszenia przez niego obowiązków służbowych, pobudek działania, dotychczasowej wzorowej służby.
3. naruszenie przepisów, które mogło mieć i miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 132 pkt 1 i 2 w zw. z art. 132a pkt 2 oraz art. 134h ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez nieuwzględnienie przez orzekającego okoliczności łagodzących, tj. niemożności zarzucenia obwinionemu nawet nieumyślnego zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, którego de facto nie popełnił.
4. naruszenie art. 135n ust. 4 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia jego winy i wymierzenia niewspółmiernej kary dyscyplinarnej.
Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] (dalej jako "organ odwoławczy" lub "KWP") orzeczeniem nr [...] z [...] grudnia 2023 r. działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w całości.
W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności w obszerny sposób przedstawił stan faktyczny sprawy (str. 3 - 11 orzeczenia). Następnie przytoczył treść art. 132 ust. 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji. Wskazał, że naruszenie dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych zarzucono skarżącemu
w pierwszych pięciu z sześciu przedstawionych w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym zarzutów.
KWP wskazał, że zebrany w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy potwierdził popełnienie przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego, o które został obwiniony w pierwszym z przedstawionych mu zarzutów, a które to polegało na nie zameldowaniu dyżurnemu KPP w [...] o zaistnieniu wydarzenia z udziałem kierującego pojazdem m-ki [...], wobec którego istniało podejrzenie popełnienia czynu zabronionego. Zachowanie policjanta spowodowało niedopełnienie obowiązków służbowych wskazanych w dyspozycjach przepisów: Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, gdzie § 29 ust. 1 wskazuje, że policjanci pełniący służbę patrolową mają obowiązek utrzymywania bieżącego kontaktu przy pomocy środków łączności
z dyżurnym jednostki Policji. Natomiast zgodnie z § 35 ust. 1 przywołanego przepisu,
w razie otrzymania informacji o przestępstwie lub wykroczeniu w rejonie pełnienia służby, policjanci meldują o tym fakcie dyżurnemu jednostki Policji, a następnie bezzwłocznie udają się na miejsce wydarzenia. Dyspozycja pkt 8 ppkt 1 zakresu zadań/obowiązków Karty opisu stanowiska pracy policjanta Ogniwa Patrolowo - Interwencyjnego z którą skarżący zapoznał się i przyjął do stosowania w dniu [...] października 2021 r., nakłada na niego obowiązek pełnienia służby patrolowej, patrolowo-interwencyjnej lub wywiadowczej zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi formy i metody tej służby w wyznaczonym rejonie służbowym, zgodnie
z dyslokacją oraz wykonywanie określonych podczas odprawy do służby zadań stałych
i doraźnych. W przypadku wyznaczenia na dowódcę patrolu odpowiedzialny jest on za informowanie o podjęciu i zakończeniu interwencji (ppkt 14b tiret 1).
W ocenie organu odwoławczego, nie ma żadnej wątpliwości, że obwiniony podjął interwencję w rozumieniu art. 15 ust. 7c ustawy o Policji w stosunku do osoby poruszającej się samochodem osobowym marki [...]. Zawrócił bowiem radiowozem i po włączeniu świateł błyskowych ruszył bezpośrednio za tym pojazdem. Niemożliwe jest też, aby nie widział jak kierujący ucieka z pojazdu. Radiowóz zatrzymał się w bezpośredniej odległości za tym samochodem, który oświetlony był reflektorami radiowozu, a dodatkowo blaskiem świateł błyskowych. Na ziemi zalegał śnieg, dlatego noc nie była taka ciemna, jak określa to obwiniony. Dlatego tłumaczenie, że nie widział osoby uciekającej z pojazdu, nie zasługuje na uwzględnienie. Przeczy też temu sekwencja czynności jakie policjanci wykonali po ucieczce osoby z pojazdu. Udali się
bowiem w kierunku, w którym osoba zbiegła, wrócili do pozostawionego pojazdu,
a następnie przy użyciu oświetlenia radiowozu i latarek ręcznych dokładniej przejrzeli przyległy teren. Następnie przemieszczali się radiowozem w różnych kierunkach po okolicy, celem ujawnienia zbiega a następnie samochodu, który został zabrany po ich odjeździe. Osoba, która w takich okolicznościach ucieka na widok policjantów, winna wzbudzić uzasadnione podejrzenia, że jest sprawcą czynu zabronionego. Dlatego też skarżący miał obowiązek powiadomić dyżurnego KPP w [...] o ucieczce osoby, w stosunku do której policjanci podjęli interwencję. Obowiązku tego jednak nie dopełnił.
KWP wskazał, że w drugim z przedstawionych zarzutów policjant został obwiniony o to, że, po podjęciu interwencji wobec kierującego pojazdem m-ki [...], nie dopełnił obowiązków służbowych poprzez nie przeprowadzenie kompleksowego sprawdzenia pojazdu, przez co nie zabezpieczył miejsce wydarzenia przed zatarciem śladów i innych dowodów, naruszając tym samym dyspozycję § 36 pkt 4 Zarządzenia Nr 768 Komendanta Głównego Policji z 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym. Dyspozycja przywołanego przepisu wskazuje, że na miejscu wydarzenia policjanci powinni w szczególności zabezpieczyć miejsce wydarzenia przed zatarciem śladów i innych dowodów. Ppkt 1 zakresu zadań/obowiązków Karty opisu stanowiska pracy policjanta Ogniwa Patrolowo - Interwencyjnego nakazuje pełnienie służby patrolowej, patrolowo - interwencyjnej, lub wywiadowczej zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi formy i metody tej służby w wyznaczonym rejonie służbowym, zgodnie z dyslokacją oraz wykonywanie określonych podczas odprawy do służby zadań stałych i doraźnych. Ppkt 4 przywołanej karty natomiast między innymi nakłada na policjanta obowiązek zabezpieczenia miejsca zdarzenia.
Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy zebrany w toku przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego potwierdził popełnienie przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego w sposób opisany powyżej. Policjanci sprawdzili przyległy do miejsca porzucenia samochodu teren, nie ujawnili jednak osoby która dokonała ucieczki. Należało zatem postąpić zgodnie z przyjętą pragmatyką wykonywania w takim przypadku czynności służbowych, tj. powiadomić dyżurnego KPP w [...] o zaistniałym zdarzeniu, a następnie zabezpieczyć porzucony samochód do czasu przyjazdu na miejsce innych patroli czy też grupy zdarzeniowej bez względu na to, czy pojazd posiadał tablicę rejestracyjną, czy też nie. Już wstępne sprawdzenie bagażnika pojazdu ujawniłoby pojemniki na paliwo, które posiadał w tym pojeździe sprawca przestępstwa. Zamiast zabezpieczyć pojazd do przybycia innych policjantów, obwiniony zdecydował jednak o dalszym samodzielnym poszukiwaniu zbiegłej osoby, co skutkowało utratą przedmiotowego pojazdu marki [...] (służącego do popełnienia przestępstwa), na skutek odjechania nim przez ww. sprawcę, który posiadał do niego kluczyki. Również późniejsze działanie policjantów, zmierzające do zatrzymania samochodu, nie przyniosło żadnych efektów. Kierujący wrócił bowiem do pozostawionego samochodu, a następnie przemieszczał się nim bez włączonych świateł, unikając w ten sposób ujawnienia przez policjantów, poruszających się oświetlonym radiowozem.
Analiza zapisów dokonanych przez obwinionego w notatniku służbowym potwierdza, że popełnił on również zarzucane mu w zarzucie trzecim przewinienie dyscyplinarne. Skarżący został obwiniony o naruszenie dyscypliny służbowej poprzez nie dopełnienie obowiązków służbowych w zakresie nie udokumentowania w notatniku służbowym faktu podjęcia interwencji w miejscowości [...] gm. [...], wobec kierującego pojazdem marki [...], czym naruszył dyspozycję przepisu § 4 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ppkt b i ust. 5 Wytycznych Nr 2 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych. Dyspozycje przywołanych przepisów wskazują, że w notatniku służbowym policjant dokumentuje czynności służbowe, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz inne, niezbędne informacje, dotyczące przebiegu służby (ust. 1) Wykonywanych czynności a w szczególności: podjętych interwencji i sposobu ich załatwienia (ust. 2 pkt 2 ppkt b) Zapisy powinny być czytelne, dokonywane w trakcie lub bezpośrednio po zakończeniu czynności służbowej (ust. 5). Pomimo podjęcia interwencji w stosunku do poruszającego się samochodem marki [...], jego ucieczki, dalszego toku postępowania policjantów, które miało na celu ujawnienie i ujęcie zbiega, czynności te nie zostały odnotowane w notatniku służbowym przez skarżącego. Dyspozycja § 37 ust. 1 pkt 1 Zarządzenia nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym, nakłada zaś na policjantów kończących służbę, obowiązek zameldowania uprawnionemu policjantowi o przebiegu tej służby, jak też o wynikach uzyskanych w toku jej pełnienia. Również zapis ppkt 14c zakresu zadań/obowiązków Karty opisu stanowiska pracy skarżącego nakazuje mu meldowanie bezpośredniemu przełożonemu, a w razie jego nieobecności, wyznaczonemu przez kierownika jednostki Policji innemu odpowiedzialnemu za służbę patrolową policjantowi lub dyżurnemu jednostki Policji, o przebiegu służby oraz jej wynikach.
Z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym wynika, że obwiniony nie dopełnił obowiązku nałożonego na niego przez ww. przepisy (czwarte z zarzucanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych). Będąc rozliczanym z pełnionej służby patrolowej przez [...] P. B. - Kierownika Ogniwa Patrolowo - Interwencyjnego [...] Wydziału [...], nie poinformował go o faktycznym przebiegu służby, stwierdzając, że służba przebiegła spokojnie, bez wydarzeń.
Materiał dowodowy zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego, potwierdził także fakt naruszenia przez skarżącego dyscypliny służbowej w sposób określony
w piątym z przedstawionych mu zarzutów. Obwiniony nie wykonał bowiem polecenia służbowego wydanego mu przez przełożonego, odnośnie przechowywania notatnika służbowego w wyznaczonym miejscu, to jest w gablocie, w pomieszczeniu dyżurnego. Nie przeczy temu sam obwiniony. Policjant swoim postępowaniem naruszył więc dyspozycję art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 58 ust. 2. Nie ma wątpliwości, że notatniki służbowe winny być przechowywane w jednym miejscu, określonym przez przełożonego policjantów. Z uwagi na dokumentowanie wykonywanych czynności (legitymowanie osób, kontrola pojazdów), zapisy
w notatnikach zawierają dane osobowe wielu osób, które powinny, w myśl obowiązujących w tym zakresie przepisów, podlegać szczególnej ochronie przed utratą, lub dostaniem się w posiadanie osób nieuprawnionych. Natomiast dla pociągnięcia policjanta do odpowiedzialności dyscyplinarnej istotny jest jedynie fakt wydania określonego polecenia służbowego oraz fakt niewykonania lub niewłaściwego wykonania takiego polecenia.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący popełnił przewinienia dyscyplinarne polegające na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, w ten sposób, że w dniu [...] marca 2023 r. w trakcie przesłuchania w charakterze świadka
w postępowaniu przygotowawczym sygn. akt [...] nadzorowanym przez Prokuraturę Rejonową w [...], po uprzednim uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 i 1a kk, podał niezgodne ze stanem faktycznym okoliczności przebiegu interwencji przeprowadzonej w dniu [...] marca 2023 r. w miejscowości [...] gmina [...] (tj. ostatni z zarzucanych policjantowi czynów). Opisanemu przez policjanta przebiegowi interwencji w miejscowości [...] gmina [...] zaprzeczył zebrany materiał dowodowy w postaci zapisu nagrania monitoringu z kamer w miejscowości [...] gm. [...], na którym został utrwalony rzeczywisty przebieg interwencji oraz czynności wykonywanych przez policjantów. Etyka zawodowa łączy się ze szczególnym charakterem zawodu policjanta, który stawia przed funkcjonariuszem wysokie wymagania moralne, wynikające z faktu, że policjant, będąc uprawnionym do egzekwowania zachowań zgodnych z porządkiem publicznym, sam musi dawać przykład nienagannego zachowania, w tym poprzez przestrzeganie powszechnie obowiązującego prawa oraz ogólnie przyjętych zasad właściwego zachowania. Stanowi o tym § 2 Zasad etyki zawodowej policjanta. Obowiązek przestrzegania Zasad etyki zawodowej wynika również z roty ślubowania policjanta (art. 27 ustawy o Policji). Zachowania wynikające z tych zasad wiążą funkcjonariusza w służbie, jak i poza nią. Nie ulega wątpliwości, że zachowanie policjanta polegające na tym, że zeznaje nieprawdę w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym, kształtuje u świadków takiego zdarzenia negatywny obraz samego policjanta i całej Policji. Skarżący swoim zachowaniem nadużył zatem zaufania, jakim opinia publiczna darzy osoby pełniące funkcje służebne wobec społeczeństwa. Natomiast ocena skutków tego przewinienia dyscyplinarnego w tym przypadku, jego wpływu na postrzeganie Policji, należy do przełożonego dyscyplinarnego, który po analizie całego materiału dowodowego, kierując się doświadczeniem życiowym i wiedzą, podejmuje decyzję co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
Organ odwoławczy wskazał, że zbędne jest przeprowadzenie dowodu
z protokołu przesłuchania obwinionego w charakterze świadka w dniu [...] października 2023 r. w Prokuraturze Rejonowej w [...]. Myli się bowiem skarżący twierdząc, że regulacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów, zamieszczone w Rozdziale 10 ustawy o Policji, nie są autonomiczne. Odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów regulują przepisy rozdziału 10 ustawy o Policji i w oparciu
o nie zostało przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu. Przepisy te nie nakładają na przełożonego dyscyplinarnego obowiązku uzależnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta od stwierdzenia jego winy przez organy prowadzące postępowanie karne. W postępowaniu dyscyplinarnym zasada domniemania niewinności została bowiem wyrażona w art. 135g ust. 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Zatem reguły rządzące postępowaniem karnym nie mogą mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach dyscyplinarnych, w tym zasada domniemania niewinności. Nadto, w myśl art. 132 ust. 4 ustawy o Policji, czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Oznacza to, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, a policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Ta dwutorowość obu postępowań oznacza, że w toku każdego z nich konieczne jest czynienie własnych ustaleń oraz ich własnej oceny. Postępowanie dyscyplinarne służy ustaleniu odpowiedzialności innego rodzaju niż odpowiedzialność karna, chociaż niejednokrotnie te same zachowania będą powodowały odpowiedzialność dyscyplinarną i karną, każda z nich musi zostać wykazana przez inny organ i za pomocą środków dowodowych, które z punktu widzenia przełożonego dyscyplinarnego prowadzącego postępowanie są konieczne do uzyskania realizowanego przez organ celu. Niewątpliwie odpowiedzialność dyscyplinarna stanowi dodatkową dolegliwość, ponieważ jest niezależna od odpowiedzialności karnej. W ramach postępowania dyscyplinarnego mieści się także odpowiedzialność za czyny, które uchybiają godności lub regułom wykonywania zawodu policjanta.
W ocenie KWP analiza materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko skarżącemu nie daje podstaw do potwierdzenia zarzutu obwinionego, aby działanie rzecznika dyscyplinarnego
i przełożonego dyscyplinarnego w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym było nieobiektywne i naruszało art. 135g ustawy o Policji. Nie można przypisać działaniu przełożonego dyscyplinarnego stronniczości tylko dlatego, że po powzięciu uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez skarżącego przewinień dyscyplinarnych, zgodnie z obowiązującymi przepisami polecił wszcząć przeciwko podległemu policjantowi postępowanie dyscyplinarne, a materiał dowodowy zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego potwierdził fakt popełnienia przez policjanta zarzucanych mu czynów.
Zdaniem KWP, twierdzeniom obwinionego zawartym w odwołaniu, że nie widział kierującego pojazdem po zatrzymaniu się radiowozu, jak ten oddala się od samochodu, zatem brak było podstaw do interwencji i kompleksowego sprawdzenia zaparkowanego na poboczu drogi pustego pojazdu, tym bardziej, że po otwarciu drzwi pojazdu od strony pasażera przez [...] H. Z. nie stwierdził w pojeździe niczego, co mogłoby wskazywać na użycie pojazdu do popełnienia przestępstwa, nie dokonał żadnej interwencji, gdyż nie było ku temu podstaw, dlatego nie było powodów do zapisania wykonanych czynności w notatniku służbowym i informowania o tym rozliczającego służbę, przeczy zapis monitoringu wizyjnego z miejscowości [...], na którym utrwalone zostały czynności podejmowane przez obwinionego podczas służby w patrolu zmotoryzowanym w nocy z [...] na [...] marca 2023 r. W świetle powyższego, tłumaczenie obwinionego, że zawrócił radiowozem, ponieważ zobaczył jakąś postać za przydrożną kapliczką, jest przyjętą przez niego linią obrony. Skoro bowiem nie widział uciekającego z pojazdu marki [...], za którym w tym czasie się zatrzymał, to czego w późniejszym czasie szukał, zarówno poprzez oświetlenie terenu światłami radiowozu, jak i ręcznych latarek, a następnie poprzez patrolowanie okolicy.
Nieuprawniony jest zarzut obwinionego, że nagranie kamery działa na zasadzie podczerwieni, nagrywając obraz w całkowitej ciemności. Skarżący podnosi, że nie zabezpieczono kamery czy też dysku z nagraniem, nie wiadomo więc czy nie zostało ono poddane modyfikacjom. Przesunięcie czasowe zaś pomiędzy czasem wskazywanym przez monitoring a czasem rzeczywistym uniemożliwia ustalenie, jaki faktycznie był przebieg zdarzenia. Patrol, w którym pełnił służbę obwiniony, pobrał mobilny terminal noszony (MTN). Na podstawie raportu wykorzystania terminali mobilnych ustalono, że logowania na przedmiotowym terminalu dokonał [...] H. Z. [...] marca 2023 r. o godz. 20:24:25, natomiast wylogowanie z systemu nastąpiło [...] marca 2023 r. o godz. 07:31:13. System SWD nie odnotował aby w trakcie pełnionej służby policjant dokonywał wylogowania z systemu oraz ponownego logowania.
Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że w toku prowadzenia czynności dowodowych, po przeprowadzeniu oględzin płyt DVD-R z zapisem monitoringu z kamer w miejscowości [...], ujawniono przesunięcie czasowe około 2-3 minut pomiędzy zapisem monitoringu a wskazaniami GPS urządzenia mobilnego. Dlatego, dla doprecyzowania czasu poszczególnych czynności wykonywanych w miejscowości [...] przez policjantów, dokonano oględzin śladu służby patrolu podczas służby
w nocy z [...] na [...] marca 2023 r. w godz. 20:00 - 08:00, wygenerowany z wykorzystaniem Systemu Wspomagania Dowodzenia. Oględzinom poddano wygenerowane zestawienie w zakresie zapisów, położenia urządzenia mobilnego ID: [...] na podstawie wysyłanego sygnału GPS w oparciu o współrzędne geograficzne (długość i szerokość geograficzna) co pozwoliło na dokonanie ustaleń w sprawie szczegółowo wskazanych na str. 18 orzeczenia. W wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono zatem bezsprzecznie, że patrol przemieszczał się pojazdem służbowym w obrębie miejscowości [...] w godz. 02:54:11 do 03:05:34. Wskazany też został faktyczny czas poszczególnych czynności, wykonywanych przez policjantów.
KWP za kuriozalne uznał tłumaczenie obwinionego, że ten nie wiedział nic
o kradzieży paliwa w miejscowości [...], bo nikt go o tym nie poinformował,
a podczas całego tego zajścia nie miał świadomości ani też żadnego przypuszczenia, że przedmiotowy pojazd mógł zostać użyty do popełnienia przestępstwa.
Organ odwoławczy podzielił zdanie przełożonego dyscyplinarnego,
w przedmiocie nie uwzględnienia wyjaśnień złożonych przez obwinionego odnośnie przebiegu zdarzenia w sposób przez niego opisany, ponieważ są ze sobą sprzeczne. Zauważył, że skarżący przesłuchany w charakterze obwinionego [...] maja 2023 r. przyznał się do popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i odmówił złożenia wyjaśnień. W związku ze zmianą i uzupełnieniem zarzutów w dniu [...] września 2023 r. skarżący ponownie został przesłuchany w charakterze obwinionego. Tym razem wskazał, że treść zarzutów zrozumiał, a do zarzucanych przewinień dyscyplinarnych nie przyznaje się. Wyjaśnił, że nie podejmował interwencji wobec kierującego pojazdem [...], bowiem gdybym chciał podjąć wobec niego interwencję to zatrzymałby go od razu i poinformował dyżurnego, że ma taki pojazd i wtedy by podjął interwencję. Przedmiotowy pojazd nie był w jego zainteresowaniu, nie miał powodu aby go kontrolować. Sytuacja w miejscowości [...] nie została przez niego rozpisana
w notatniku, gdyż według skarżącego nie podejmował on żadnej interwencji.
W ocenie KWP obwiniony podejmując decyzję o niepowiadamianiu dyżurnego KPP w [...] o ucieczce osoby w stosunku do której podjął interwencję, nie przeprowadzając kompleksowego sprawdzenia pojazdu marki [...] a następnie nie odnotowując w notatniku służbowym czynności przeprowadzonych w miejscowości [...] i nie informując rozliczającego go ze służby przełożonego o faktycznym jej przebiegu, zdawał sobie sprawę z konsekwencji wynikających z takiego postępowania, a więc godził się na popełnienie zarzucanych mu czynów. Ponadto, po zakończonej służbie policjant wbrew poleceniem przełożonego, nie pozostawił notatnika służbowego w miejscu wyznaczonym przez przełożonego. Zarzucane mu przewinienia dyscyplinarne, jak słusznie wskazał przełożony dyscyplinarny, popełnił zatem z winy umyślnej, w zamiarze ewentualnym. Odnosząc się do umyślności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego ujętego w punkcie 6 zarzutów, o który obwiniony jest skarżący, to w dniu [...] marca 2023 r. przed przesłuchaniem w charakterze świadka, został on uprzedzony o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Pomimo to, złożył zeznania niezgodne ze stanem faktycznym. Zatem miał zamiar bezpośredni popełnienia zarzucanego mu czynu.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. Określając przesłanki wpływające na zaostrzenie wymiaru kary, przełożony dyscyplinarny wskazał, że czyny policjanta spowodowały znaczne, negatywne następstwa dla służby. Policjant powinien dawać przykład poprawnego zachowania i realizować czynności służbowe według najlepszej woli
i wiedzy, z należytą uczciwością i rzetelnością, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Za takowe nie można zaś uznać sposobu postępowania skarżącego podczas wykonywania czynności służbowych, w związku z podjęciem interwencji wobec kierującego samochodem marki [...] w miejscowości [...], jak i późniejszych czynności z tym wydarzeniem związanych. Wskazać też trzeba, że przedmiotowe postępowanie obwinionego zostało ocenione w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego, pod kątem popełnienia przez niego przestępstw.
W dniu [...] czerwca 2023 r. w Prokuraturze Rejonowej w [...] w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego sygn. akt [...] skarżącemu zostały przedstawione zarzuty popełnienia 2 przestępstw, polegających na niedopełnieniu obowiązków służbowych podczas przeprowadzenia interwencji po zatrzymaniu do kontroli samochodu osobowego marki [...], w którym znajdował się sprawca kradzieży paliwa, a następnie nie podjęciu pościgu za nim oraz nie powiadomieniu dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...] o zaistniałym zdarzeniu, czym działał na szkodę interesu, publicznego, tj. o czyn z art. 231 § 1 kk, oraz złożeniu do protokołu przesłuchania w charakterze świadka w sprawie o sygn. akt [...] nadzorowanej przez Prokuraturę Rejonową w [...] (po uprzedzeniu go o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz zatajeniu prawdy), nieprawdziwych zeznań mających służyć za dowód w sprawie, co do przebiegu interwencji z [...] marca 2023 r. w miejscowości [...] gmina [...], co uczynił nadto z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu, tj. o przestępstwo z art. 233 § 1 kk w zb. z art. 233 § 1 a kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Po przeprowadzeniu postępowania przygotowawczego, zebrany materiał dowodowy pozwolił na skierowanie w dniu [...] października 2023 r. do Sądu Rejonowego
w [...] aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu. Zatem stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków należy określić jako znaczny.
KWP wskazał, że na zaostrzenie wymiaru kary ma wpływ działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę (art. 134h ust. 2 pkt 4 ustawy
o Policji). Skarżący pełnił służbę razem ze [...] H. Z., gdzie został wyznaczony jako dowódca patrolu. Z racji pełnienia tej funkcji, ponosił odpowiedzialność za podejmowane czynności służbowe oraz prawidłowość ich wykonania, uprawniony był też do wydawania poleceń policjantowi. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem obwinionego zawartym w odwołaniu, o rzekomo znikomym stopniu naruszenia ciążących na nim obowiązków (wskazanym w jednym miejscu), oraz niemożności zarzucenia obwinionemu nawet nieumyślnego zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, którego de facto nie popełnił, ponieważ zachował daleko idącą ostrożność wymaganą w okolicznościach sprawy (wskazanym w innym miejscu). Zdaniem obwinionego, przełożony dyscyplinarny nie uwzględniając powyższych przesłanek, naruszył dyspozycje art. 134h ust. 3 pkt 1 i 2, w myśl których, na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: nieumyślność jego popełnienia oraz podjęcie przez policjanta starań o zmniejszenie jego skutków. Natomiast ustalony w postępowaniu dyscyplinarnym stan faktyczny wskazuje, że takie przesłanki nie wystąpiły.
Organ odwoławczy zauważył, że obwiniony wskazał też, iż przełożony dyscyplinarny swoim postępowaniem naruszył dyspozycje art. 134 pkt 1 i art. 134a ustawy o Policji. Nie uzasadnił tego jednak w jaki sposób, albowiem art. 134 pkt 1 wskazuje karę upomnienia a art. 134a objaśnia, co oznaczają kary upomnienia
i nagany. Przepisy te mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie, tak samo jak art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji, który wskazuje, że wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie utrzymać w mocy. Realizując pozostałe przesłanki, określone w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, przełożony dyscyplinarny wskazał, że skarżący dotychczas w sposób należyty podchodził do swoich obowiązków służbowych, co miało przełożenie w przyznawaniu nagród motywacyjnych. Przełożony, w ostatniej opinii służbowej realizację zadań i czynności przez policjanta ocenił na "4", natomiast kompetencje ogólne w kryterium: dyspozycyjności i kultura osobista na "5", zaś umiejętności współpracy i rozwoju własnego ocenił na "4". Ocena opiniowanego dokonana przez przełożonego oznacza, że realizował on prawidłowo swoje obowiązki, posiadał predyspozycje kwalifikujące go do służby na zajmowanym stanowisku. Jednakże w przedmiotowej sprawie wykazane zostało, że policjant w sposób lekceważący podszedł do obowiązku przestrzegania dyscypliny służbowej. Pomimo faktu, że obwiniony cieszył się dobrą opinią przełożonych, to jednak dopuszczając się popełnienia przewinień dyscyplinarnych, spowodował poważne skutki naruszając dobre imię Policji. Z tych powodów, okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego mające wpływ na złagodzenie wymiaru kary w niniejszym postępowaniu nie wystąpiły.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że skarżący do tej pory nie był karany dyscyplinarnie. Obecnie popełnił jednak kilka przewinień dyscyplinarnych. Za popełnienie kilku przewinień dyscyplinarnych można wymierzyć jedną karę dyscyplinarną, odpowiednio surowszą. Po uwzględnieniu wszystkich okoliczności popełnienia przewinień dyscyplinarnych, przełożony dyscyplinarny uznał, że karą współmierną do popełnionych przez skarżącego przewinień jest ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby oraz obniżenie stopnia. Zgodnie z art. 134ea ustawy o Policji, kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby oznacza wytknięcie ukaranemu niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne, zostanie wydalony ze służby. Zgodnie z art. 134e cytowanej ustawy kara obniżenia stopnia oznacza obniżenie posiadanego stopnia policyjnego. Karę obniżenia stopnia można wymierzyć tylko obok kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby albo kary wydalenia ze służby (art. 134e ust. 2). Z decyzji podjętej przez przełożonego dyscyplinarnego wynika, że nie zachodziła potrzeba wymierzenia kary surowszej - wydalenie ze służby.
W ocenie KWP charakter przewinień dyscyplinarnych polegających na niedopełnieniu obowiązków służbowych, a następnie na poświadczeniu nieprawdy
w zeznaniach złożonych na potrzeby prowadzonego postępowania przygotowawczego - z jednej strony oraz niekaralność w czasie popełnienia przewinień - z drugiej strony, pozwala na uznanie wymierzonych kar za współmierne do popełnionych przewinień dyscyplinarnych i stopnia zawinienia policjanta. Podsumowując, należy stwierdzić, że organ I instancji w swoim orzeczeniu przy wymiarze kary wziął pod uwagę treść art. 134h ustawy o Policji. Wymierzone skarżącemu kary są współmierne do charakteru popełnionych czynów i stopnia zawinienia policjanta. Podejmując decyzję
o wymierzeniu kary - ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby wraz z obniżeniem stopnia, organ orzekający uwzględnił rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych (naruszenie dyscypliny służbowej i nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta), okoliczności jego popełnienia (niedopełnienie obowiązków służbowych, popełnienie przewinienia dyscyplinarnego które wypełnia jednocześnie znamiona przestępstwa) - jako okoliczności mające wpływ za zaostrzenie wymiaru kary), skutki czynów, w tym następstwa dla służby (negatywny odbiór zachowania policjanta, który powinien być wzorem do naśladowania), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (rażące pogwałcenie zasad służbowych obowiązujących
w Policji - dbanie o godność i dobre imię służby, jej społeczny wizerunek oraz podejmowaniu działań służących budowaniu zaufania do niej), pobudki działania, zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania) oraz przebieg jego służby.
W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że zastosowany przez organ I instancji w rozstrzygnięciu wymiar kary stanowi odpowiednią reakcję na zachowanie skarżącego. W ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego, zastosowanie łagodniejszej kary w przypadku obwinionego skutkowałoby obniżeniem dyscypliny służbowej. Obwiniony swoim zachowaniem sprzeniewierzył się bowiem przyjętym na siebie obowiązkom związanym z wykonywaniem zawodu opartego na szczególnym zaufaniu społecznym, bowiem tylko respektując prawo, policjant gwarantuje właściwą realizację ustawowych zadań Policji. Tylko zaś dotychczasowy nienaganny przebieg służby obwinionego i jego wyniki w służbie, pozwoliły przełożonemu na możliwość zastosowania kary łagodniejszej niż najsurowsza kara dyscyplinarna - wydalenie ze służby. Obwiniony powinien postępować w taki sposób, aby dawać rękojmię, że spełnia wymagania, jakie stawia przed nim służba w Policji. Służbę w Policji może pełnić osoba o nieposzlakowanej opinii podlegającej szczególnej dyscyplinie służbowej. Popełnienie przez obwinionego zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych podważyło zaufanie do jego osoby ze strony przełożonych. Nie budzi zatem wątpliwości, że postawa
i zachowanie policjanta przyczynia się do budowania negatywnego wizerunku i utraty wiarygodności Policji w odbiorze społecznym. Wymieniony, skompromitował się nie tylko w oczach innych policjantów, ale również w oczach postronnych osób. Postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W toku postępowania szczegółowo wyjaśniono okoliczności popełnienia zarzucanych obwinionemu czynów, a zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie pozostawił wątpliwości, co do stopnia zawinienia sprawcy i został oceniony przez organ orzekający w I instancji w sposób prawidłowy i zgodny z dyspozycją art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia orzeczenia organu I instancji.
Pismem z [...] lutego 2024 r. skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę prawa materialnego, tj. :
1) art. 135n ust 4 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie, podczas gdy wobec skarżącego nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia winy i wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby wraz z karą obniżenia stopnia,
2) art. 132 ust 3 pkt 4 ustawy o Policji poprzez uznanie, że podczas pełnienia w dniu [...].02.23r. w godz. 20.00-08.00 służby patrolowo-interwencyjnej z wykorzystaniem radiowozu oznakowanego wspólnie z [...] H. Z. ok. godz. 02.56 w dniu [...] marca 2023r. w miejscowości [...] gm. [...], jako dowódca patrolu mając obowiązek utrzymywania bieżącego kontaktu z dyżurnym jednostki, nie dopełnił obowiązków służbowych poprzez nie zameldowanie dyżurnemu o zaistnieniu wydarzenia z udziałem kierującego pojazdem m-ki [...], wobec którego istniało podejrzenie popełnienia czynu zabronionego, podczas gdy nie było żadnego wydarzenia z udziałem kierującego pojazdem m-ki [...], którego nie było ani w samochodzie ani w jego pobliżu i nie było podstaw do podejrzenia popełnienia przez kierowcę pojazdu m-ki [...] jakiegokolwiek czynu zabronionego,
3) art. 132 ust 3 pkt 4 ustawy o Policji poprzez uznanie, że podczas pełnienia w dniu [...].02.23r. w godz. 20.00-08.00 służby patrolowo-interwencyjnej z wykorzystaniem radiowozu oznakowanego wspólnie z [...] H. Z. ok. godz. 02.56 w dniu [...] marca 2023r. w miejscowości [...] gm. [...], po podjęciu interwencji wobec kierującego pojazdem marki [...], nie dopełnił obowiązków służbowych poprzez nie przeprowadzenie kompleksowego sprawdzenia pojazdu, przez co nie zabezpieczył miejsca wydarzenia przed zatarciem śladów i innych dowodów, podczas gdy skarżący nie podjął wobec kierującego pojazdem [...] interwencji, gdyż w momencie zatrzymania radiowozu oznakowanego za samochodem [...], kierującego tym pojazdem nie było w samochodzie i ani skarżący ani [...] H. Z. (według jego późniejszej relacji) nie widzieli tegoż kierującego jak oddalał się od samochodu, a tym bardziej nie mieli możliwości jego wylegitymowania, przy jednoczesnym braku wiedzy skarżącego, że w [...] dochodziło do kradzieży paliwa, brak było podstaw do interwencji i kompleksowego sprawdzenia zaparkowanego na poboczu drogi pustego pojazdu, tym bardziej, że po otwarciu jego drzwi od strony pasażera przez [...] H. Z., funkcjonariusz nie stwierdził w pojeździe niczego co mogłoby wskazywać na użycie pojazdu do popełniania przestępstwa, a tym samym brak było jakichkolwiek podstaw do zabezpieczania miejsca zdarzenia,
4) art. 132 ust 3 pkt 4 ustawy o Policji poprzez uznanie, że podczas pełnienia w dniu [...].02.23r. w godz. 20.00-08.00 służby patrolowo-interwencyjnej z wykorzystaniem radiowozu oznakowanego wspólnie z [...] H. Z. po podjęciu ok. godz. 02.56 w dniu [...] marca 2023 r. w miejscowości [...] gm. [...], interwencji wobec kierującego pojazdem marki [...], nie dopełnił obowiązków służbowych poprzez nie udokumentowanie podjęcia interwencji w notatniku służbowym, podczas gdy skarżący nie podjął wobec kierującego pojazdem [...] interwencji, gdyż w momencie zatrzymania radiowozu oznakowanego za samochodem [...], kierującego tym pojazdem nie było w samochodzie i ani skarżący ani [...] H. Z. (według jego późniejszej relacji) nie widzieli tegoż kierującego jak oddalał się od samochodu, a tym bardziej nie mieli możliwości jego wylegitymowania, przy jednoczesnym braku wiedzy skarżącego, że w [...] dochodziło do kradzieży paliwa, brak było przesłanek do uznania zatrzymania radiowozu służbowego za stojącym na poboczu samochodem [...], z powodu zamiaru sprawdzenia czy za figurką lub w jej pobliżu faktycznie ktoś się znajduje, za interwencję i udokumentowania tego zdarzenia w notatniku służbowym,
5) art. 132 ust 3 pkt 4 ustawy o Policji poprzez uznanie, że w dniu [...] marca 2023r. ok. godz. 08.00 po zakończeniu służby w patrolu zmotoryzowanym jako dowódca patrolu, do meldowania o przebiegu służby, nie dopełnił obowiązków służbowych poprzez niepoinformowanie rozliczającego ze służby [...] P. B. o faktycznym przebiegu służby, podczas gdy skarżący poinformował rozliczającego ze służby [...] P. B. o faktycznym przebiegu służby, gdyż w momencie zatrzymania radiowozu oznakowanego za samochodem [...], kierującego tym pojazdem nie było w samochodzie i ani skarżący ani [...] H. Z. (według jego późniejszej relacji) nie widzieli tegoż kierującego jak oddalał się od samochodu, nie mieli możliwości jego wylegitymowania, przy jednoczesnym braku wiedzy skarżącego, że w [...] dochodziło do kradzieży paliwa, brak było podstaw do interwencji i kompleksowego sprawdzenia zaparkowanego na poboczu drogi pustego pojazdu, tym bardziej, że po otwarciu jego drzwi od strony pasażera przez [...] H. Z., funkcjonariusz nie stwierdził w pojeździe niczego co mogłoby wskazywać na użycie pojazdu do popełnienia przestępstwa, więc nie było powodów do informowania o tym rozliczającego służbę,
6) art. 132 ust 1 i 4 ustawy o Policji w zw. z § 3 i § 23 Zasad Etyki Zawodowej Policjanta stanowiących załącznik do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta, poprzez uznanie, że
w dniu [...] marca 2023 r. w [...] jako funkcjonariusz Wydziału [...] Komendy Powiatowej w [...] nie przestrzegał zasad etyki zawodowej w ten sposób, że w trakcie przesłuchania w charakterze świadka w postępowaniu przygotowawczym sygn. akt [...] nadzorowanym przez prokuraturę Rejonową w [...], podał niezgodne ze stanem faktycznym okoliczności przebiegu interwencji przeprowadzonej w dniu [...] marca 2023 r. w miejscowości [...], gmina [...] czym sprzeniewierzył się obowiązkowi wykonywania czynności służbowych według najlepszej wiedzy i z należytą uczciwością, nie dbając tym samym o społeczny wizerunek Policji, podczas, gdy skarżący przedstawił stan faktyczny tak jak go na gorąco zapamiętał, będąc co jest istotne pod wpływem sugestii ze strony kolegów funkcjonariuszy KPP w [...], a szczegóły stanu faktycznego po przypomnieniu sobie wszystkich okoliczności, oddzielając to, czego dowiedział się później od kolegów funkcjonariuszy, podał dopiero w przesłuchaniu, które odbyło się
w Prokuraturze Rejonowej w [...] w dniu [...] października 2023 r.
7) art. 134 pkt 1 w zw. z art. 134h i art. 134a ustawy o Policji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie dalece niewspółmiernej, bo niezasadnej kary ostrzeżenia
o niepełnej przydatności do służby wraz z karą obniżenia stopnia, wobec obwinionego, któremu nie sposób zarzucić zawinionego postępowania w niniejszej sprawie,
w szczególności - bez uwzględnienia okoliczności towarzyszących twierdzeniom wskazanym w stawianych obwinionemu zarzutach, bez uwzględnienia, rodzaju ani stopnia (nikłego) naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudek jego działania, zachowania obwinionego przed postawieniem zarzutów w niniejszej sprawie (4 lat wzorowej służby bez postępowania dyscyplinarnego jakichkolwiek kar lub zastrzeżeń ze strony przełożonych i nadzorujących, za to z nagrodami), ani dotychczasowego - wzorowego - przebiegu służby;
8) art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, tj. zasady obiektywizmu,
9) art. 135g ust. 12 ustawy o Policji, tj. zasady domniemania niewinności,
10) nie wykazanie w żadnym z zarzutów na czym konkretnie polegać miała wina skarżącego, poprzez dokładne wskazanie jakie konkretnie obowiązki naruszył skarżący.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, jej autor w obszerny sposób rozwinął jej zarzuty. Wskazał, że wszystkie stawiane skarżącemu zarzuty są wynikiem nie przeprowadzenia wszechstronnego i obiektywnego postępowania wyjaśniającego. Wszelkie wątpliwości zinterpretowano wyłącznie na niekorzyść skarżącego. Przyjęto nie znajdujące potwierdzania w materiale dowodowym i nieprawdziwe założenie, że skarżący miał wiedzę, że w miejscowości [...] gm. [...] dochodziło do kradzieży paliwa, a co za tym idzie powinien był podejrzewać, że stojący na poboczu samochód ma związek z tymi kradzieżami. Pierwsze zawiadomienie w sprawie kradzieży wpłynęło zaś dopiero po [...] marca 2023 r., a więc po dacie zdarzenia, które stanowi podstawę stawianych skarżącemu zarzutów. W postępowaniu nie zebrano materiału dowodowego potwierdzającego, że skarżący widział kierującego pojazdem [...] oddalającego się od samochodu (uciekającego). Przyjęcie takiego założenia w oparciu o nagranie
z kamery jest nieporozumieniem, gdyż kamera działała na podczerwień, a oko człowieka nie ma takich funkcji i nie widzi w ciemności. W tej sprawie nawet nagranie
z kamery mającej odpowiednie wyposażenie techniczne do nagrywania w nocy nie dało informacji o tym gdzie oddalił się kierujący, więc przyjęcie, że skarżący widział wszystko jest nieuprawnione. W takiej sytuacji patrol nie miał przesłanek do kompleksowego przeszukania samochodu i podjęcia innych działań w postaci zabezpieczenia miejsca przed zatarciem śladów i innych dowodów. Sam postój samochodu na poboczu drogi nie jest jeszcze żadnym zdarzeniem, które uprawniałoby patrol do przeszukania samochodu i zabezpieczenia śladów. Zdarzenie w [...] nie miało cech interwencji, co potwierdza również nagrane na monitoringu zachowanie skarżącego i jego partnera z patrolu, którzy nie zachowują się tak jak przy interwencji. Rozbieżność zeznań świadka - osoby oskarżonej o kradzież paliwa i wyjaśnień złożonych przez skarżącego w przedmiotowej sprawie, dotyczyła istotnych kwestii dla ustalenia stanu faktycznego. Organy obu instancji oparły się wyłącznie na zeznaniach świadka oskarżonego
o kradzież. Z tego względu należało je oceniać z dużą rezerwą, przy uwzględnieniu ustaleń, których dokonano w postępowaniu o kradzież paliwa. Z nieznanych skarżącemu przyczyn nie przeprowadzono dowodu z analizy monitoringu, który mógłby wyjaśnić przebieg zdarzenia. Przesunięcia czasowe, których istnienie jest bezsporne, mają różny czas, co nie pozwala ustalić jaki faktycznie był przebieg zdarzenia. W tej sprawie zaś, żeby ustalić jak faktycznie przebiegało zdarzenie, liczy się każda nie tylko minuta ale i sekunda. Istotne jest bowiem ustalenie np. ile czasu upłynęło od zatrzymania się na poboczu samochodu [...] do zatrzymania się za nim radiowozu. Organ nie zbadał wyczerpująco wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i nie dokonał ich wszechstronnej oceny. Zdaniem skarżącego są to okoliczności, które mogą świadczyć o nieobiektywnym i wybiórczym działaniu w tej sprawie. Wymierzając karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby wraz z karą obniżenia stopnia organy nie wzięły pod uwagę zachowania skarżącego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz motywacji jaką kierował się skarżący, do czego zobowiązywał je przepis art. 134h ust. 1a ustawy o Policji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie uznał zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone
w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej "p.p.s.a."
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada
w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie
z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie podzielając co do zasady ustalenia organów obu instancji.
Przedmiotem skargi skarżący uczynił orzeczenie KWP wydane w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od orzeczenia KPP uznającego go winnym popełnienia zarzucanych mu w postępowaniu dyscyplinarnym czynów stanowiących naruszenie dyscypliny służbowej oraz nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej
i wymierzającego karę dyscyplinarną - ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby wraz z karą obniżenia stopnia.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego potwierdził bezsprzecznie fakt naruszenia dyscypliny służbowej oraz nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej przez skarżącego w sposób określony
w przedstawionych mu zarzutach. Organy obu instancji po przedstawieniu stanu faktycznego wywiedzionego na podstawie materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, wskazały na czym polegało każde
z zarzucanych przewinień dyscyplinarnych, jakie przepisy naruszało i jaki materiał dowodowy potwierdził popełnienie przez skarżącego poszczególnych przewinień dyscyplinarnych. Zostały wskazane fakty, które organy uznały za udowodnione, dowody, na których się oparł i przyczyny, dla których innym dowodom odmówił mocy dowodowej. Wymienione zostały okoliczności, które organy miały na uwadze przy wydawaniu swoich rozstrzygnięć.
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Ust. 2 przywołanego przepisu precyzuje, że naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających
z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Zgodnie z dyspozycją art. 132 ust. 3 pkt 4 przywołanej ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Naruszenia dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie obowiązków służbowych zarzucono skarżącemu w pierwszych pięciu, z sześciu przedstawionych
w postępowaniu dyscyplinarnym zarzutów. W ostatnim, szóstym zarzucie skarżący został obwiniony o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej, wyszczególnionych w §1, § 3 i § 23 zasad etyki zawodowej policjanta.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że zbędne było przeprowadzenie dowodu z protokołu przesłuchania obwinionego w charakterze świadka w dniu [...] października 2023 r. w Prokuraturze Rejonowej w [...]. Skarżący pozostaje
w błędzie twierdząc, że regulacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów, zamieszczone w Rozdziale 10 ustawy o Policji nie są autonomiczne. Odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów regulują przepisy rozdziału 10 ustawy
o Policji i w oparciu o nie zostało przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu. Przepisy te nie nakładają na przełożonego dyscyplinarnego obowiązku uzależnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta od stwierdzenia jego winy przez organy prowadzące postępowanie karne. W postępowaniu dyscyplinarnym zasada domniemania niewinności została bowiem wyrażona w art. 135g ust. 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Zatem reguły rządzące postępowaniem karnym nie mogą mieć bezpośredniego zastosowania w sprawach dyscyplinarnych, w tym zasada domniemania niewinności.
Zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji, czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Oznacza to, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, a policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Ta dwutorowość obu postępowań oznacza, że w toku każdego z nich konieczne jest czynienie własnych ustaleń oraz ich własnej oceny. Postępowanie dyscyplinarne służy ustaleniu odpowiedzialności innego rodzaju niż odpowiedzialność karna, chociaż niejednokrotnie te same zachowania będą powodowały odpowiedzialność dyscyplinarną i karną, każda z nich musi zostać wykazana przez inny organ i za pomocą środków dowodowych, które z punktu widzenia przełożonego dyscyplinarnego prowadzącego postępowanie są konieczne do uzyskania realizowanego przez organ celu (por. wyrok WSA w Warszawie z 2 marca 2004 r., sygn. akt II S.A./Wa 156/03). Niewątpliwie zaś odpowiedzialność dyscyplinarna stanowi dodatkową dolegliwość, ponieważ jest niezależna od odpowiedzialności karnej. W ramach postępowania dyscyplinarnego mieści się także odpowiedzialność za czyny, które uchybiają godności lub regułom wykonywania zawodu policjanta (por. wyrok WSA w Białymstoku z 1 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Bk 1118/13). '
Słusznie uznał organ odwoławczy, że przedstawienie policjantowi zarzutów popełnienia przestępstwa w prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w [...] postępowaniu przygotowawczym stanowiło jedną z przesłanek wpływających na zaostrzenie wymiaru kary, którą wyższy przełożony dyscyplinarny wskazał
w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Za niewiarygodne przyjąć należy tłumaczenie skarżącego, że jako policjant nie wiedział nic o kradzieży paliwa w miejscowości [...], bo nikt go o tym nie poinformował, a podczas całego tego zajścia nie miał świadomości ani też żadnego przypuszczenia, że przedmiotowy pojazd mógł zostać użyty do popełnienia przestępstwa. Z pewnością zaś gdyby miał wiedzę o zaistniałej kradzieży w tym rejonie, jego zachowanie byłoby zupełnie inne.
Wskazać trzeba, że Policja jako umundurowana i uzbrojona formacja, została stworzona do służenia społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań pełniących służbę Policji należą między innymi: ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Są to elementarne zadania postawione przed Policją jako formacją, w której pełni służbę skarżący.
Twierdzeniom skarżącego zawartym w skardze, że nie widział kierującego pojazdem po zatrzymaniu się radiowozu, jak ten oddala się od samochodu, zatem brak było podstaw do interwencji i kompleksowego sprawdzenia zaparkowanego na poboczu drogi pustego pojazdu, tym bardziej, że po otwarciu drzwi pojazdu od strony pasażera przez [...] H. Z. nie stwierdził w pojeździe niczego, co mogłoby wskazywać na użycie pojazdu do popełnienia przestępstwa, nie dokonał żadnej interwencji, gdyż nie było ku temu podstaw, przeczy zapis monitoringu wizyjnego z miejscowości [...], na którym utrwalone zostały czynności podejmowane przez skarżącego podczas służby w patrolu zmotoryzowanym w nocy z [...] na [...] marca 2023 r.
W świetle ustaleń na podstawie zapisu przedmiotowego monitoringu, tłumaczenie skarżącego, że zawrócił radiowozem, ponieważ zobaczył jakąś postać za przydrożną kapliczką prawidłowo organy obu instancji uznały za przyjętą przez niego linią obrony. Skoro bowiem skarżący nie widział uciekającego z pojazdu marki [...], za którym w tym czasie się zatrzymał, to czego w późniejszym czasie szukał, zarówno poprzez oświetlenie terenu światłami radiowozu jak i ręcznych latarek,
a następnie poprzez przeszukiwanie okolicy. Niemożliwe jest, aby obwiniony nie widział jak kierujący ucieka z pojazdu. Radiowóz zatrzymał się w bezpośredniej odległości za tym samochodem, który oświetlony był reflektorami radiowozu, a dodatkowo blaskiem świateł błyskowych. Jak zauważył zaś organ odwoławczy na ziemi zalegał śnieg, dlatego noc nie była taka ciemna, jak określa to skarżący.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku prowadzenia czynności dowodowych, po przeprowadzeniu oględzin płyt DVD-R z zapisem monitoringu z kamer w miejscowości [...], ujawniono przesunięcie czasowe około 2-3 minut pomiędzy zapisem monitoringu a wskazaniami GPS urządzenia mobilnego. Dlatego, dla doprecyzowania czasu poszczególnych czynności wykonywanych w miejscowości [...] przez policjantów, dokonano oględzin śladu służby patrolu podczas służby w nocy z [...] na [...] marca 2023 r. w godz. 20:00 - 08:00, wygenerowany z wykorzystaniem Systemu Wspomagania Dowodzenia. Oględzinom poddano wygenerowane zestawienie
w zakresie zapisów położenia urządzenia mobilnego ID: [...] na podstawie wysyłanego sygnału GPS w oparciu o współrzędne geograficzne (długość i szerokość geograficzna) co pozwoliło na dokonanie prawidłowych ustaleń w sprawie. W wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono zatem bezsprzecznie, że patrol przemieszczał się pojazdem służbowym w obrębie miejscowości [...] w godz. 02:54:11 do 03:05:34. Wskazany też został faktyczny czas poszczególnych czynności, wykonywanych przez policjantów. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko skarżącemu nie daje podstaw do potwierdzenia zarzutu skarżącego, aby działanie rzecznika dyscyplinarnego i przełożonego dyscyplinarnego w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym było nieobiektywne i naruszało przepis art. 135g ustawy o Policji, zgodnie z którym przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (ust. 1) a obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (ust. 2). Nie można przypisać działaniu przełożonego dyscyplinarnego stronniczości tylko dlatego, że po powzięciu uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez skarżącego przewinień dyscyplinarnych, zgodnie z obowiązującymi przepisami polecił wszcząć przeciwko podległemu policjantowi postępowanie dyscyplinarne, a materiał dowodowy zebrany
w toku postępowania dyscyplinarnego potwierdził fakt popełnienia przez policjanta zarzucanych mu czynów.
W ocenie Sądu, nie ma żadnej wątpliwości, że skarżący wbrew temu co podnosi, podjął interwencję w stosunku do osoby poruszającej się samochodem osobowym marki [...]. Zgodnie z art. 15 ust. 7c ustawy o Policji, interwencja oznacza włączenie się policjanta lub policjantów w tok zdarzenia mogącego naruszać normy prawne i podjęcie działań zmierzających do ustalenia charakteru, rodzaju i okoliczności powstałego zdarzenia oraz przedsięwzięć ukierunkowanych na przywrócenie naruszonego porządku prawnego. Skarżący na widok wyjeżdżającego samochodu, zawrócił radiowozem i po włączeniu świateł błyskowych ruszył bezpośrednio za tym pojazdem. Dlatego też tłumaczenie, że nie widział osoby uciekającej z pojazdu, nie zasługuje na uwzględnienie. Przeczy też temu sekwencja czynności jakie policjanci wykonali po ucieczce osoby z pojazdu. Udali się w kierunku, w którym osoba zbiegła, wrócili do pozostawionego pojazdu, a następnie przy użyciu oświetlenia radiowozu
i latarek ręcznych dokładniej przejrzeli przyległy teren. Następnie przemieszczali się radiowozem w różnych kierunkach po okolicy, celem ujawnienia zbiega a następnie samochodu, który został zabrany po ich odjeździe. Osoba, która w takich okolicznościach ucieka przed policjantami, winna wzbudzić uzasadnione podejrzenia, że jest sprawcą czynu zabronionego.
Wbrew twierdzeniu skarżącego, organy obu instancji wyczerpująco wykazały, że złożone przez skarżącego wyjaśnienia odnośnie przebiegu rozpatrywanego zdarzenia nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ są ze sobą sprzeczne. W notatce służbowej sporządzonej w dniu [...] marca 2023 r. na potrzeby prowadzonych czynności wyjaśniających skarżący wskazał, że zajście to jest dla niego gorzką nauczką, iż nie należy kierować się tylko jedną hipotezą jaką przyjął na początku. Uważał, że pojazdem tym porusza się osoba nietrzeźwa. Dodał, że dołoży wszelkich starań aby podobna sytuacja nie zaistniała w przyszłości. Przesłuchany w charakterze obwinionego w dniu [...] maja 2023 r. skarżący przyznał się do popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i odmówił złożenia wyjaśnień. W związku ze zmianą i uzupełnieniem zarzutów w dniu [...] września 2023 r. skarżący ponownie został przesłuchany
w charakterze obwinionego, które były odmienne od poprzednich i wskazywały na wyłączne zainteresowanie policjanta hipotetyczną postacią znajdującą się za figurką (kapliczką), usytuowaną przy drodze wcześniej.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że wymierzając mu karę ostrzeżenia
o niepełnej przydatności do służby wraz z karą obniżenia stopnia, organy nie wzięły pod uwagę jego zachowania przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz motywacji jakimi się kierował, można było bowiem uznać go winnym
i odstąpić od ukarania. Rozpatrując przesłanki w zakresie umyślności popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych, jak też zachowania skarżącego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz motywacji jakimi się kierował, organ odwoławczy w wystarczający sposób wyjaśnił te kwestie.
Stosownie do treści art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (art. 132a pkt 1) lub nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (art. 132a pkt 2).
Skarżący podejmując decyzję o niepowiadamianiu dyżurnego KPP
w [...] o ucieczce osoby w stosunku do której podjął interwencję, nie przeprowadzając kompleksowego sprawdzenia pojazdu marki [...] a następnie nie odnotowując w notatniku służbowym czynności przeprowadzonych w miejscowości [...] i nie informując rozliczającego go ze służby przełożonego o faktycznym jej przebiegu, zdawał sobie sprawę z konsekwencji wynikających z takiego postępowania, a więc godził się na popełnienie zarzucanych mu czynów. Ponadto, po zakończonej służbie policjant wbrew poleceniem przełożonego, nie pozostawił notatnika służbowego w miejscu wyznaczonym przez przełożonego. Zarzucane mu przewinienia dyscyplinarne, jak słusznie wskazał przełożony dyscyplinarny, popełnił zatem z winy umyślnej, w zamiarze ewentualnym.
Odnosząc się do umyślności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego ujętego
w punkcie 6 zarzutów, o który obwiniony jest skarżący, trafnie zauważył organ odwoławczy, że skarżący w dniu [...] marca 2023 r. przed przesłuchaniem w charakterze świadka, został uprzedzony o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Pomimo to, złożył zeznania niezgodne ze stanem faktycznym. Zatem miał zamiar bezpośredni popełnienia zarzucanego mu czynu.
Zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, obwinionemu wymierza się karę dyscyplinarną współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia. Przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego
i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające (ust. 1 a).
Określając przesłanki wpływające na zaostrzenie wymiaru kary, przełożony dyscyplinarny wskazał, że czyny policjanta spowodowały znaczne, negatywne następstwa dla służby. Policjant powinien dawać przykład poprawnego zachowania
i realizować czynności służbowe według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością i rzetelnością, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Za takowe jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, nie można uznać sposobu postępowania skarżącego podczas wykonywania czynności służbowych,
w związku z podjęciem interwencji wobec kierującego samochodem marki [...] w miejscowości [...], jak i późniejszych czynności z tym wydarzeniem związanych. Zauważyć również wypada, że przedmiotowe postępowanie skarżącego zostało ocenione w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego, pod kątem popełnienia przez niego przestępstw. W dniu [...] czerwca 2023 r. w Prokuraturze Rejonowej w [...] w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego sygn. akt [...] skarżącemu zostały przedstawione zarzuty popełnienia 2 przestępstw, polegających na niedopełnieniu obowiązków służbowych podczas przeprowadzenia interwencji po zatrzymaniu do kontroli samochodu osobowego marki [...], w którym znajdował się sprawca kradzieży paliwa, a następnie nie podjęciu pościgu za nim oraz nie powiadomieniu dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w [...] o zaistniałym zdarzeniu, czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z art. 231 § 1 kk, oraz złożeniu do protokołu przesłuchania w charakterze świadka w sprawie o sygn. akt [...] nadzorowanej przez Prokuraturę Rejonową w [...] (po uprzedzeniu go o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oraz zatajeniu prawdy), nieprawdziwych zeznań mających służyć za dowód w sprawie, co do przebiegu interwencji z [...] marca 2023 r. w miejscowości [...] gmina [...], co uczynił nadto z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu tj. o przestępstwo z art. 233 § 1 kk w zb. z art. 233 § 1 a kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Po przeprowadzeniu postępowania przygotowawczego, zebrany materiał dowodowy pozwolił na skierowanie w dniu [...] października 2023 r. do Sądu Rejonowego w [...] aktu oskarżenia przeciwko skarżącemu. Zatem stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków należy określić jako znaczny.
Trafnie zauważył organ odwoławczy, że na zaostrzenie wymiaru kary ma wpływ działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę (art. 134h ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji). Skarżący pełnił służbę razem ze [...] H. Z., gdzie został wyznaczony jako dowódca patrolu. Z racji pełnienia tej funkcji, ponosił odpowiedzialność za podejmowane czynności służbowe oraz prawidłowość ich wykonania, uprawniony był też do wydawania poleceń policjantowi.
Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem skarżącego o rzekomo znikomym stopniu naruszenia ciążących na nim obowiązków (wskazanym w jednym miejscu), oraz niemożności zarzucenia obwinionemu nawet nieumyślnego zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, którego de facto nie popełnił, ponieważ zachował daleko idącą ostrożność wymaganą w okolicznościach sprawy (wskazanym w innym miejscu). Sąd nie podziela też oceny skarżącego, że przełożony dyscyplinarny nie uwzględniając powyższych przesłanek, naruszył dyspozycje art. 134h ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji, w myśl których, na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: nieumyślność jego popełnienia oraz podjęcie przez policjanta starań o zmniejszenie jego skutków. Ustalony w postępowaniu dyscyplinarnym stan faktyczny wskazuje bowiem, że takie przesłanki nie wystąpiły.
Organ odwoławczy, realizując pozostałe przesłanki określone w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji zauważył, że skarżący dotychczas w sposób należyty podchodził do swoich obowiązków służbowych, co miało przełożenie w przyznawaniu nagród motywacyjnych i pozytywnych opiniach. Skarżący realizował prawidłowo swoje obowiązki i posiadał predyspozycje kwalifikujące go do służby na zajmowanym stanowisku. Jednakże w przedmiotowej sprawie wykazane zostało, że policjant
w sposób lekceważący podszedł do obowiązku przestrzegania dyscypliny służbowej. Pomimo więc faktu, że skarżący cieszył się dobrą opinią przełożonych, to jednak dopuszczając się popełnienia przewinień dyscyplinarnych, spowodował poważne skutki naruszając dobre imię Policji. Z tych powodów, okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego mające wpływ na złagodzenie wymiaru kary w niniejszym postępowaniu nie wystąpiły.
Wyższy przełożony dyscyplinarny zauważył również, że skarżący do tej pory nie był karany dyscyplinarnie. Obecnie skarżący popełnił jednak kilka przewinień dyscyplinarnych. W myśl art. 134g ust. 2 ustawy o Policji, za popełnienie kilku przewinień dyscyplinarnych można wymierzyć jedną karę dyscyplinarną, odpowiednio surowszą. Po uwzględnieniu wszystkich okoliczności popełnienia przewinień dyscyplinarnych, przełożony dyscyplinarny prawidłowo uznał, że karą współmierną do popełnionych przez skarżącego przewinień jest ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby oraz obniżenie stopnia. Zgodnie z art. 134ea ww. ustawy, kara ostrzeżenia
o niepełnej przydatności do służby oznacza wytknięcie ukaranemu niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne, zostanie wydalony ze służby. Zgodnie z art. 134e cytowanej ustawy kara obniżenia stopnia oznacza obniżenie posiadanego stopnia policyjnego. Karę obniżenia stopnia można wymierzyć tylko obok kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby albo kary wydalenia ze służby (art. 134e ust. 2). Z decyzji podjętej przez przełożonego dyscyplinarnego wynika, że nie zachodziła potrzeba wymierzenia kary surowszej - wydalenie ze służby.
Reasumując, stwierdzić należy, że charakter przewinień dyscyplinarnych polegających na niedopełnieniu obowiązków służbowych, a następnie na poświadczeniu nieprawdy w zeznaniach złożonych na potrzeby prowadzonego postępowania przygotowawczego - z jednej strony oraz niekaralność w czasie popełnienia przewinień - z drugiej strony, pozwalał organom obu instancji na uznanie wymierzonych kar za współmierne do popełnionych przewinień dyscyplinarnych
i stopnia zawinienia policjanta. Przy wymiarze kary wzięto pod uwagę art. 134h ustawy o Policji. Wymierzone skarżącemu kary są współmierne do charakteru popełnionych czynów i stopnia zawinienia policjanta. Podejmując decyzję o wymierzeniu kary - ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby wraz z obniżeniem stopnia, organy orzekające uwzględniły rodzaj popełnionych przewinień dyscyplinarnych (naruszenie dyscypliny służbowej i nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta), okoliczności jego popełnienia (niedopełnienie obowiązków służbowych, popełnienie przewinienia dyscyplinarnego które wypełnia jednocześnie znamiona przestępstwa) - jako okoliczności mające wpływ za zaostrzenie wymiaru kary, skutki czynów, w tym następstwa dla służby (negatywny odbiór zachowania policjanta, który powinien być wzorem do naśladowania), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (rażące pogwałcenie zasad służbowych obowiązujących w Policji - dbanie o godność i dobre imię służby, jej społeczny wizerunek oraz podejmowaniu działań służących budowaniu zaufania do niej), pobudki działania, zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania) oraz przebieg jego służby. Uwzględniając powyższe oraz charakter popełnionych przez skarżącego czynów określonych w zarzutach słusznie uznały, że zastosowany w rozstrzygnięciach wymiar kary stanowi odpowiednią reakcję na zachowanie skarżącego.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że zastosowanie łagodniejszej kary w przypadku skarżącego skutkowałoby obniżeniem dyscypliny służbowej. Obwiniony swoim zachowaniem sprzeniewierzył się przyjętym na siebie obowiązkom związanym
z wykonywaniem zawodu opartego na szczególnym zaufaniu społecznym, bowiem tylko respektując prawo, policjant gwarantuje właściwą realizację ustawowych zadań Policji. Tylko zaś dotychczasowy nienaganny przebieg służby skarżącego i jego wyniki
w służbie, pozwoliły przełożonemu na możliwość zastosowania kary łagodniejszej niż najsurowsza kara dyscyplinarna, tj. wydalenie ze służby.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło