II SA/Wa 307/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Janusz Walawski (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi K.G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżącej K.G. kwotę 797 zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarząd Dzielnicy [...], działając na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 i § 51 Statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Z 2016 r., poz. 420 i poz. 117940, w zw. z § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Z 2016 r. poz. 6725), § 4 i § 22 ust. 5 oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.), w dniu [...] grudnia 2017 r. podjął uchwałę nr [...], którą nie wyraził K. G. zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Organ w uzasadnieniu uchwały podał, że ww. wystąpiła o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że wnioskodawczyni mieszka sama w lokalu nr [...] przy ul. [...], który składa się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 27,26 m², w tym powierzchni mieszkalnej 19,63 m². Średni miesięczny dochód w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni z okresu 6 miesięcy przed złożeniem wniosku wynosił 2109,21 zł. Złożony wniosek nie spełnia kryterium zawartego w § 4pkt 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, gdyż została przekroczona norma metrażowa przypadająca na 1 osobę zamieszkującą w przedmiotowym lokalu (19,63 m² pow. mieszkalnej na osobę). Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. użytkowej 72 m² w gminie [...] i pomimo wezwania nie podała jego wielkości i wartości szacunkowej udziału w oświadczeniu majątkowym. Wniosek został negatywnie zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową. K. G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przedmiotową uchwałę W skardze podniesiono zarzuty naruszenia następujących przepisów : 1) § 22 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy oraz art. 6 - 8 K.p.a., poprzez: a. niedokonanie prawidłowej i wnikliwej analizy stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, w zakresie ustalenia czy skarżącej przysługuje tytuł prawny do zamieszkiwania przez nią w lokalu nr [...], położonego w [...], przy u. [...], b. ustalenie, że skarżąca nie dostarczyła do akt sprawy informacji dotyczącej szacowanej wartości nieruchomości, której jest współwłaścicielką, podczas gdy w pismie z 6 września 2017 r. skarżąca wskazała, że nie stać jej na dokonanie wyceny nieruchomości, a w piśmie z 16 października 2017 r. wskazała, że szacunkowa wartość nieruchomości określona w Urzędzie Gminy [...] wynosi 40.000 zł, c. ustalenie, że skarżąca nie wykazała powierzchni przedmiotowej nieruchomości, której jest współwłaścicielką, podczas gdy skarżąca w załączeniu do pisma z 16 października 2017 r. złożyła wypis uproszczony z rejestru gruntów z 13 października 2017 r. oraz poinformowała, że nie ma innych informacji dotyczących powierzchni budynku, bowiem nie jest jego posiadaczką, d. pominięcie wyjaśnień skarżącej w zakresie faktycznej sytuacji nieruchomości, tj. braku możliwości zaspokojenia na niej swoich potrzeb mieszkaniowych, sposobu zapłaty za nieruchomość, sposobu jej użytkowania, co legło u podstaw sposobu rozpoznania wniosku skarżącej. 2) art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, zasobie mieszkaniowym gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, poprzez rozpoznanie wniosku na podstawie pozaustawowych kryteriów, tj. odmówienie udzielenia pomocy mieszkaniowej skarżącej w oparciu o okoliczności niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Pełnomocnik skarżącej podnosząc powyższe zarzuty wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Zarząd Dzielnicy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t .j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 2), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Podkreślić w tym miejscu należy, że podstawę prawną do podjęcia zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowiły przepisy uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm.). Podejmując zaskarżoną uchwałę Zarząd Dzielnicy powołał się na § 4 i § 22 ust. 5 oraz § 24 ust. 1 powyżej określonej uchwały. Zgodnie z § 4 przedmiotowej uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1. które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2. w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego Przepis § 22 ust. 2 pkt 1 powoływanej uchwały stanowi, że przy rozpatrywaniu wniosków, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Zgodnie natomiast z zapisem zawartym w § 22 ust. 5 informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Natomiast § 24 ust. 1 tej ustawy stanowi, że wnioski zaopiniowane przez Komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Opierając się na powyższych przepisach Zarząd w zaskarżonej uchwale nie wyraził zgody na zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Takie rozstrzygnięcie wniosku skarżącej nie odpowiada treści § 24 ust. 1 powoływanej uchwały, który stanowi, że wnioski zaopiniowane przez Komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Odmowa zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nie została jednak, w ocenie Sądu, poprzedzona "wnikliwą analizą", do czego organ był zobligowany treścią § 22 ust. 2 pkt 1 Uchwały z dnia 9 lipca Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy. Zarząd powinien mieć na uwadze, że § 22 ust. 5 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy stanowi, że informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, "mogą" stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Rozstrzygniecie o odmowie zakwalifikowania wniosku należy więc od uznania organu. Zatem każdy przypadek powinien być przez organ oceniony indywidualnie przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy. Oceniając przypadek skarżącej Zarząd całkowicie przemilczał fakt, że skarżąca zamieszkuje w lokalu do które nie posiada tytułu prawnego, a w obrocie prawnym pozostaje niewykonany wyrok o jej eksmisji z tego lokalu. Oznacza to, że nie został prawidłowo ustalony stan faktyczny. Eksmisja skarżonej z zajmowanego lokalu uczyni z niej osobę bezdomną. W tej sytuacji trudno przyjąć, że wniosek skarżącej został poddany wnikliwej analizie. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150 z późn. zm.) stanowi, że gmina na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. W przepisie tym ustawodawca określił zatem kategorie osób, które posiadają prawo do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu, a osobami takimi są jak wskazuje powyższy przepis, osoby nie mające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mieszkające na terenie gminy, posiadające niskie dochody. Organ nie może zatem bez głębszej analizy pozbawiać możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej z gminnego zasobu osobę, która spełnia podstawowe kryteria przedmiotowe (jak bezdomność, warunki zamieszkiwania i wysokość dochodu). Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 22 ust. 2 pkt 5 i ust. 5 w zw. z § 4 i § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Przepis ten stanowi bowiem, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została podjęta przed upływem jednego roku od dnia orzekania, należało zatem stwierdzić jej nieważność. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie poddać wnikliwej analizie sytuację w jakiej znajduje się skarżąca i dopiero wtedy ocenić, czy poczynione ustalenia mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania jej do zawarcia umowy najmu, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej uchwały. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 94 ustawy o samorządzie gminnym, orzekł jak w sentencji wyroku.