II SA/Wa 3081/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-15
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeśli zgromadzona dokumentacja nie zawiera jednoznacznych dowodów na spełnienie przesłanek określonych w przepisach, a jedynie potencjalne zagrożenie wynikające z charakteru pełnionej służby?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia, jeśli zgromadzona dokumentacja nie zawiera jednoznacznych dowodów na spełnienie przesłanek określonych w przepisach, a jedynie potencjalne zagrożenie wynikające z charakteru pełnionej służby. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i odformalizowany, a organ potwierdza fakty lub stan prawny wynikający z posiadanej dokumentacji, nie prowadząc postępowania dowodowego w celu ustalenia nowych faktów.Stan faktyczny
Skarżący M. G. zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu w latach 2004-2016, co miałoby stanowić podstawę do podwyższenia emerytury. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że zgromadzona dokumentacja nie potwierdza podejmowania przez skarżącego czynności w warunkach szczególnego zagrożenia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. G. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. M. G. (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca), zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (zwany dalej: DIS, organ I instancji) o wydanie zaświadczenia potwierdzającego służbę pełnioną w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723, zwana dalej: u.z.e.f). W treści wniosku wnioskodawca zaznaczył lata 2004-2016, w których pełnił służbę w Izbie Celnej w [...], przy czynnościach operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych.
Postanowieniem znak [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. DIAS, działając na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) orzekł o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Podstawę powyższego stanowiło ustalenie organu I instancji (na podstawie analizy akt osobowych skarżącego), że nie podejmował on czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. DIAS wyjaśnił, że w celu potwierdzenia realizowania przez wnioskodawcę ww. czynności zwrócił się do Zespołu ds. wypracowania dokumentacji warunkującej podwyższenie emerytury funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej, o przekazanie informacji objętej jego wnioskiem. Przedstawiony przez Zespół materiał dowodowy nie zawiera informacji o podejmowaniu przez wnioskodawcę co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611, zwane dalej rozporządzeniem z 2005 r.). Ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika, że skarżący uczestniczył w działaniach w warunkach
wyjątkowo zagrażających życiu i zdrowiu.
Zgromadzone materiały nie zawierają opisu zdarzeń, które miałyby charakter wyjątkowy i szczególnie zagrażający jego życiu i zdrowiu. Zapisy tego rodzaju określają w sposób ogólny realizowane czynności i zadania, nie zawierają informacji o podejmowaniu przez ww. konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w określonej akcji, w których istniało zagrożenie utraty jego życia lub zdrowia. Podejmowanie czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury musi niezbicie wynikać ze zgromadzonego materiału dowodowego. Związane jest to także z faktem, że przepisy rozporządzenia przewidują liczbowe ujęcie wymiaru czynności, a zatem poszczególne czynności, w których brał udział funkcjonariusz, muszą zostać określone precyzyjnie. Informacji zaś ani materiałów potwierdzających udział wnioskodawcy w ww. określonych akcjach, uzasadniających podwyższenie emerytury, Zespół nie posiada.
Organ I instancji zauważył, że istnieje różnica między potencjalnym niebezpieczeństwem jakie niesie za sobą służba w Służbie Celnej/Celno-Skarbowej dla każdego funkcjonariusza, a szczególnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia przy podejmowaniu czynności służbowych. Nie wszystkie czynności w ramach pełnienia służby w Służbie Celnej/Celno-Skarbowej (operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze, interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego uzasadniają podwyższenie emerytury) można uznać za czynności podejmowane w sytuacjach "istnienia zagrożenia życia lub zdrowia", a tylko takie, które wiążą się z ich wykonywaniem w warunkach szczególnego (nieprzeciętnego, wyjątkowego, zintensyfikowanego) narażenia danego funkcjonariusza na utratę zdrowia a nawet życia danego funkcjonariusza. Sam fakt pełnienia służby polegającej na podejmowaniu czynności operacyjno- rozpoznawczych nie stanowi spełnienia przesłanki określonej w § 4 pkt 1
rozporządzenia z 2005 r. W konsekwencji DIAS stwierdził, iż brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści.
W zażaleniu złożonym na powołane postanowienie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia.
Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot kontroli w niniejszej sprawie postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej (zwany dalej: Szef KAS, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż skarżący zwrócił się do DIAS z wnioskiem o wystawienie zaświadczenia
potwierdzającego służbę pełnioną w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, które stanowiłoby podstawę podwyższenia emerytury. Wnioskodawca pełnił służbę w Izbie Administracji Skarbowej w [...] do dnia [...] stycznia 2021 r. Rozwiązanie stosunku służbowego nastąpiło na wniosek funkcjonariusza w związku z przejściem na emeryturę, zatem ma on interes prawny do otrzymania zaświadczenia, które niewątpliwie może mieć wpływ na wysokość świadczenia.
Szef KAS wskazał, iż zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami (art. 15 ust. 2 pkt 3 u.z.e.f. i § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2005 r.) emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
Ocenił, iż przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie oraz dokonana analiza zgromadzonej dokumentacji nie dały podstaw do potwierdzenia podejmowania przez skarżącego czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. W toku postępowania organ I instancji dokonał przeglądu akt osobowych ww., zwrócił się do podmiotów, które mogły posiadać dowody związane z przedmiotowym zagadnieniem. Podjęte czynności nie doprowadziły jednak do ustaleń, które pozwoliłyby na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. Wskazał, iż podziela pogląd DIAS, że sam fakt pełnienia służby polegającej na podejmowaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych nie uzasadnia uznania, iż jest to służba pełniona w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Z samego faktu pełnienia służby nie można wywodzić, że w każdym przypadku, w czasie jej pełnienia, występowało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza. Należy odróżnić pełnienie służby w warunkach realnego zagrożenia życia lub zdrowia od pełnienia służby w warunkach powszechnych, wykonywanych w warunkach wynikających z zakresu obowiązków i uprawnień. Istnieje bowiem oczywista różnica pomiędzy potencjalnym niebezpieczeństwem, z jakim wiąże się służba na określonym stanowisku, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia, występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w określonej akcji - i to w ściśle wymaganym wymiarze czasowym (co najmniej 6 razy w ciągu roku), wskazanym w § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. Istotne jest, żeby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Zagrożenie takie musi być realne, rzeczywiste, obiektywne i konkretne a nie potencjalne, czy abstrakcyjne. Musi odnosić się do konkretnych sytuacji zagrożenia, z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Nie chodzi zatem o codzienny trud służby i jej niebezpieczeństwa, ale wyjątkowe zdarzenia wprost godzące w życie lub zdrowie funkcjonariusza. Zagrożenie musi mieć zatem postać kwalifikowaną tzn. być wyższe niż to, jakie jest udziałem pełnienia służby w sposób określony obowiązkami i zadaniami przewidzianymi na zajmowanym stanowisku służbowym.
Ponadto podejmowanie czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury musi niezbicie wynikać ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Związane jest to z faktem, że przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy przewidują liczbowe ujęcie wymiaru czynności, a zatem poszczególne czynności, w których brał udział funkcjonariusz, muszą zostać określone precyzyjnie. Informacji zaś, ani materiałów potwierdzających udział skarżącego w określonych akcjach (co najmniej 6 w ciągu roku), uzasadniających podwyższenie emerytury, organ I instancji nie posiada.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj postępowania administracyjnego o uproszczonym, odformalizowanym charakterze. Uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować uregulowanej w art. 75 § 1 k.p.a. zasady dopuszczania jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ wydający zaświadczenie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz potwierdza fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ dokumentacji znajdującej się w jego posiadaniu. Organ nie ma natomiast obowiązku analizowania i rozstrzygania spornych kwestii, dotyczących okresów zaliczanych do wysługi emerytalnej. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza,
nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych. W przypadku zatem, gdy problematyka, której dotyczy żądanie strony, jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe.
Zdaniem Szefa KAS w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo
przeprowadził postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie, a zebrany materiał stanowi wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia. W postępowaniu wykazano, że organ I instancji podjął działania mające na celu ustalenie, czy wnioskodawca pełnił służbę w warunkach zagrażających życiu lub zdrowiu. Jednak przeprowadzone czynności nie doprowadziły do ustalenia, że skarżący podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. Skoro zaświadczenie jest wydawane w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dane, których w niniejszej sprawie brak, to wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie. Powyższe nie przesądza jednak o tym, że nie było tak, jak twierdzi skarżący. Skarżący może w drodze innego postępowania np. o podwyższenie emerytury (w zakładzie emerytalnym) dowieść za pomocą dostępnym w jego ramach środków dowodowych, że pełnił służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.
W skardze złożonej do sądu administracyjnego na powołane wyżej postanowienie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie niepełnego
i niewyczerpującego postępowania w sprawie oraz poprzez niejasne, niewyczerpujące przedstawienie w zaskarżonym postanowieniu przesłanek, którymi kierował się organ administracji wydając zaskarżone postanowienie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także dokonanie błędnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
2. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez niezastosowanie tj. uniemożliwienie
skarżącemu przed wydaniem postanowienia wypowiedzenia się co do dowodów przeprowadzonych przez organ oraz zapoznania się materiałem zgromadzonym w aktach sprawy;
3. art. 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie niepełnego i niewyczerpującego
postępowania w sprawie oraz poprzez niejasne, niewyczerpujące przedstawienie w zaskarżonym postanowieniu przesłanek, którymi kierował się organ administracji wydając zaskarżone postanowienie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez jego
niezastosowanie w toku wydania zaskarżonego postanowienia, poprzez pominięcie przez organ administracji niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego wnioskowanego przez skarżącego w zakresie, w jakim dowody te i wnioski zmierzały do wykazania zasadności żądania wydania zaświadczenia o podwyższeniu emerytury, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
5. art. 136 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie w toku wydania zaskarżonego
postanowienia, a w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego polegające na przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego zawnioskowanego przez skarżącego tj. przesłuchania zawnioskowanych świadków;
6. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w toku
wydania zaskarżonego postanowienia, polegające na nieuchyleniu postanowienia oraz nieuwzględnieniu żądania skarżącego;
7. art. 139 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w toku wydania
zaskarżonego postanowienia, polegające na wydaniu postanowienia na niekorzyść strony odwołującej się;
8. art. 218 § 1 k.p.a. w zw. § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. poprzez wydanie postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia w sprawie
wydania zaświadczenia o przebiegu służby z uwzględnieniem warunków pracy szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, w sytuacji gdy w zgromadzonych dokumentach skarżącego znajduje się potwierdzenie przełożonego o podejmowanych przez funkcjonariusza służby czynnościach, w których istniało zagrożenie jego życia lub zdrowia, a co za tym idzie w aktach znajdowało się potwierdzenie faktów;
9. art. 218 § 2 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania
wyjaśniającego w koniecznym zakresie, ograniczając się jedynie do kontroli pism od poszczególnych jednostek, gdy organy administracji prowadzące postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia winny były także wyjaśnić (ustalić) na podstawie przebiegu służby skarżącego i jej charakteru, gdzie mogą znajdować się szczegółowe dane z okresu tej służby, zaś prowadzone przez organy rejestry i ewidencje interwencji nie są prowadzone w celu stwierdzania na bieżąco, czy dana czynność była wykonana w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury;
10. § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. poprzez jego błędną wykładnię, którą kierował się organ administracji wydając zaskarżone postanowienie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi szczegółowo omówiono ww. zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń regulują przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym.
Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie zaś do art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).
Podkreślić trzeba, że zaświadczenie nie jest aktem administracyjnym, ponieważ nie jest oświadczeniem woli, lecz oświadczeniem wiedzy. Zaświadczenie potwierdza urzędowo istnienie określonego stanu prawnego lub faktów, przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy (v. Z. Kmieciak: "Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści", Państwo i Prawo 2004/10/58). Zaświadczenie nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Wprawdzie w doktrynie przyjmuje się, że do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy o dowodach, to jednak - z uwagi na treść art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. - organ nie ma obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w k.p.a. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75 - 86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie usunięcia wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. musi odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru, czy zbioru danych innego rodzaju. Innymi słowy, organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów, niedopuszczalne jest natomiast, na przykład w drodze zeznań świadków, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów.
W rozpoznawanej sprawie organy dokonały przeglądu akt osobowych ww., zwróciły się do podmiotów, które mogły posiadać dowody związane z przedmiotowym zagadnieniem. Organy nie prowadziły- bo nie mogły prowadzić - postępowania dowodowego (nie słuchały świadków, wskazanych przez skarżącego), bo w kontrolowanym postępowaniu nie jest to dopuszczalne. Podjęte czynności nie doprowadziły do ustaleń, które pozwoliłyby na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że sam fakt pełnienia służby polegającej na podejmowaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych nie uzasadnia uznania, iż jest to służba pełniona w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. W orzecznictwie sądów administracyjnych w analogicznych sprawach konsekwentnie odróżnia się pełnienie służby w warunkach realnego zagrożenia życia lub zdrowia od pełnienia służby w warunkach powszechnych, wykonywanych w warunkach wynikających z zakresu obowiązków i uprawnień. Istnieje oczywista różnica pomiędzy potencjalnym niebezpieczeństwem, z jakim wiąże się służba na określonym stanowisku a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia, występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w określonej akcji - i to w ściśle wymaganym wymiarze czasowym (co najmniej 6 razy w ciągu roku), wskazanym w § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. Istotne jest, żeby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Zagrożenie takie musi być realne, rzeczywiste, obiektywne i konkretne a nie potencjalne, czy abstrakcyjne. Musi odnosić się do konkretnych sytuacji zagrożenia, z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Nie chodzi zatem o codzienny trud służby i jej niebezpieczeństwa, ale wyjątkowe zdarzenia wprost godzące w życie lub zdrowie funkcjonariusza. Zagrożenie musi mieć zatem postać kwalifikowaną tzn. być wyższe niż to, jakie jest udziałem pełnienia służby w sposób określony obowiązkami i zadaniami przewidzianymi na zajmowanym stanowisku służbowym.
Sąd całkowicie podziela pogląd organu, zresztą zaakceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że podejmowanie czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury musi niezbicie wynikać ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy przewidują liczbowe ujęcie wymiaru czynności, a zatem poszczególne czynności, w których brał udział funkcjonariusz, muszą zostać określone precyzyjnie. Ponadto udział skarżącego w określonych akcjach musiałby mieć miejsce co najmniej 6 razy w ciągu roku, a takich informacji ani dokumentów w aktach skarżącego nie ma.
Wydawanie zaświadczeń jest postępowaniem administracyjnym o uproszczonym, odformalizowanym charakterze: nie można w nim stosować uregulowanej w art. 75 § 1 k.p.a. zasady dopuszczania jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organ wydający zaświadczenie nie prowadzi postępowania dowodowego, lecz potwierdza fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez organ dokumentacji znajdującej się w jego posiadaniu. Organ nie ma obowiązku analizowania i rozstrzygania spornych kwestii, dotyczących okresów zaliczanych do wysługi emerytalnej.
Zaświadczenie, jak sama jego nazwa na to wskazuje, tylko "zaświadcza" ("poświadcza", "potwierdza"): nie przyznaje, nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych. Sąd podkreśla za organem, że gdy informacje, których dotyczy żądanie strony, są sporne, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe. Z tej przyczyny całkowicie chybione są zarzuty naruszenia art. 218 k.p.a. oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia z 2005 r. Skarżący może jednak w drodze innego postępowania np. o podwyższenie emerytury (w zakładzie emerytalnym) dowieść za pomocą dostępnych w jego ramach środków dowodowych, że pełnił służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Kwestia ta będzie ewentualnie podlegała ustaleniu przed sądem powszechnym, którego kognicja jest dużo szersza niż kognicja sądu administracyjnego. Sąd powszechny, w przeciwieństwie do sądu administracyjnego, może bowiem prowadzić postępowanie dowodowe w oparciu o wnioski dowodowe skarżącego, w szczególności z zeznań świadków.
Oceniając pozostałe zarzuty skargi Sąd uznał, że również nie są one zasadne. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające (w zakresie dopuszczalnym w kontrolowanym postępowaniu), a zebrany materiał stanowi wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Nie doszło więc do naruszenia art.7, 10 § 1, 11, 75 § 1, 78 § 1 ani 80 k.p.a. Wydanie orzeczenia niekorzystnego czy niesatysfakcjonującego skarżącego, nie oznacza naruszenia przepisów postępowania.
Ponieważ zarzuty skargi okazały się całkowicie nieuzasadnione Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło