II SA/Wa 310/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak, Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Protokolant ref. staż. Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi N. L. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a, art. 114 ust. 5 oraz art. 115 ust. 1 i ust. 4, art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 11 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), zwolnił [...] N. L. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego wskazując, że termin wypowiedzenia upływa z dniem [...] stycznia 2012 r. W odwołaniu od ww. decyzji [...] N. L. wyjaśnił, że uległy rozwiązaniu problemy rodzinne będące podstawą wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i wniósł o pozostawienie go w służbie. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 268a k.p.a. w związku z pkt 1 ppkt 1 lit. h upoważnienia nr 41/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 sierpnia 2011 r. (Dz. Urz. MON Nr 17, poz. 256), zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W motywach uzasadnienia wskazał, iż analizując przepisy powołane w decyzji organu pierwszej instancji, będące podstawą wydania rozkazu personalnego zwalniającego skarżącego z zawodowej służby wojskowej, należy stwierdzić, że Dyrektor Departamentu Kadr MON prawidłowo je zastosował, realizując wolę oficera, przejawioną w dokonanym przez niego wypowiedzeniu stosunku służbowego. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że art. 114 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie wymaga, aby żołnierz zawodowy umotywował dokonane wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Z tego wynika, zdaniem Ministra, że zwalniając żołnierza wskutek dokonanego przez niego wypowiedzenia stosunku służbowego, organ nie bada przyczyn, którymi kierował się zainteresowany, dokonując wypowiedzenia. Odnosząc się do argumentów wyrażonych w odwołaniu, tj. wskazaniu przez [...] N. L. na ustanie problemów rodzinnych, które były przyczyną wypowiedzenia stosunku służbowego, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e powołanej wyżej ustawy, potrzeby Sił Zbrojnych oznaczają celowość zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej. Zatem, w kontekście tak rozumianych potrzeb Sił Zbrojnych, motyw odwołania nie stanowi wystarczającej przesłanki, przemawiającej za jego uwzględnieniem i pozostawieniem zainteresowanego w służbie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi N. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem skarżącego, żołnierz zawodowy może wypowiedzieć stosunek służbowy, jak również może swój wniosek cofnąć. Organ odwoławczy nie odniósł się do faktu wycofania wypowiedzenia stosunku służbowego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, czym naruszył obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz obowiązek brania pod uwagę słusznego interesu strony. Ponadto skarżący zarzucił Ministrowi Obrony Narodowej, iż pominął opinię Dowódcy Wojsk Lądowych, który dostrzegł potrzebę utrzymania skarżącego w zawodowej służbie wojskowej ze względu na kwalifikacje i doświadczenie (m. in. służba w [...], [...]). Skarżący podniósł, iż w dniu [...] stycznia 2012 r. Dowódca Wojsk Lądowych wystąpił z wnioskiem do Dyrektora Departamentu Kadr MON o uchylenie decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, wskazując, że istnieją możliwości wyznaczenia skarżącego na stanowisko służbowe w Dowództwie Wojsk Lądowych. W odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ podkreślił, że przesłanką zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego nie jest brak możliwości wyznaczenia go na stanowisko służbowe, lecz jedynie oświadczenie woli żołnierza, którego motywy nie podlegają badaniu. Tym samym nieuzasadnione jest powoływanie się przez skarżącego na opinię Dowódcy Wojsk Lądowych, zgodnie z którą miałaby istnieć możliwość wyznaczenia go na stanowisko służbowe. Za niezasadny organ uznał również zarzut niewyjaśnienia sprawy w związku z nieuwzględnieniem faktu wycofania przez skarżącego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Organ stwierdził, że skarżący nigdy z takim wnioskiem nie wystąpił, nie zawarł go również w odwołaniu. Organ wskazał na możliwość wycofania dokonanego przez żołnierza zawodowego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej (§ 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej – Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), podkreślając jednak, że wycofanie dokonanego przez żołnierza zawodowego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej jest instytucją odrębną i niezależną od odwołania od decyzji (rozkazu personalnego) w sprawie zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. Ponadto wycofanie wypowiedzenia przez żołnierza zawodowego wymaga zgody organu zwalniającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje sądową kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta ogranicza się do zakresu określonego ustawą z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej w skrócie jako p.p.s.a.) oraz do spraw, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli precyzuje § 2 i 3 powołanego przepisu. Rozpoznając przedmiotową skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie musiał wziąć pod uwagę treść uchwały 7 sędziów NSA, wydanej w dniu 5 grudnia 2011 r. w sprawie I OPS 4/11. Zgodnie z jej treścią, pisemne zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby jest oświadczeniem woli, do którego ma zastosowanie art. 61 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Przepis art. 61 § 1 K.c. stanowi, że oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Zdaniem NSA przewidziane w K.c. ograniczenia możliwości odwołania oświadczenia woli złożonego innemu podmiotowi wynikają z chęci ochrony nie tylko osoby, która złożyła oświadczenie woli, ale i podmiotu, któremu oświadczenie zostało złożone. Złożenie bowiem takiego oświadczenia wywołuje skutki prawne także w sferze interesów tego podmiotu. W szczególności w razie złożenia oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku prawnego o charakterze trwałym druga strona zmuszona jest często do nawiązania innego stosunku tego samego rodzaju. W odniesieniu do stosunków, w ramach których świadczone są określone czynności, będzie to dotyczyło konieczności znalezienia innej osoby, która będzie czynności takie świadczyła. Stosunek służbowy jest stosunkiem dwustronnym, którego przedmiotem jest swoistego rodzaju zatrudnienie. Zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby powoduje ustanie stosunku służbowego w formie i terminie przewidzianym w ustawie. Organ, który jest stroną tego stosunku nie ma możliwości odmowy zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Według NSA przepisy K.c., przewidujące możliwość uchylenia się od skutków oświadczenia woli, złożonego innemu podmiotowi zapewniają wystarczające gwarancje ochrony funkcjonariusza, którego oświadczenie o wystąpieniu ze służby dotknięte było wadami. Skuteczne wycofanie oświadczenia niweczy wszystkie jego skutki, nie ma tu znaczenia ocena ewentualnej sprzeczności z interesem społecznym. Reasumując, zdaniem NSA, złożenie oświadczenia o wystąpieniu ze służby obliguje organ do zwolnienia, niezależnie od przyczyn jego złożenia przez funkcjonariusza. Przepisy prawa materialnego nie pozwalają więc w tym przypadku na wydanie decyzji innej treści. Złożenie takiego oświadczenia przez żołnierza wywołuje z reguły skutki prawne także w sferze interesów tego, któremu oświadczenie zostało złożone. W tym stanie rzeczy należało dojść do wniosku, że pisemne zgłoszenie przez N. L. wypowiedzenia zawodowej służby wojskowej było dla organu wiążące i spowodowało konieczność zwolnienia go ze służby. Wiążące jest bowiem dokonane w tym przedmiocie przez skarżącego oświadczenie woli, do którego ma zastosowanie art. 61 K.c. Uchylenie się od skutków prawnych własnego oświadczenia woli N. L. nie jest możliwe, poprzez wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...].12.2011. Skarga nie mogła zatem odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego, które Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął za własne, orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.).