II SA/Wa 313/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] zwolnił [...] W.K. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 1991 r. na podstawie art. 49 ust. 1 i art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.). W.K. w dniu [...] kwietnia 2005 r. złożył do Ministra Obrony Narodowej wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej powołanego rozkazu personalnego Ministra Spraw Wewnętrznych. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej kpa, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1991 r. w sprawie zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi W.K. na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1086/06 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Minister Obrony Narodowej odmawiając stwierdzenia nieważności naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu organ wobec braku doręczenia skarżącemu rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] winien był odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Rozpoznając ponownie wniosek W.K. z dnia [...] kwietnia 2005 r. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1991 r. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 157 § 3 kpa. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] listopada 2007 r. na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Zdaniem organu, w świetle wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1086/06, brak przedmiotu zaskarżenia uniemożliwia przeprowadzenie żądanego postępowania i skutkuje odmową wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1991 r. na podstawie art. 157 § 3 kpa, ponieważ przedmiotowy rozkaz personalny nie wszedł do obrotu prawnego. Zarówno w dokumentach zgromadzonych w aktach personalnych jak również w archiwum Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji brak jest dowodu doręczenia wskazanego wyżej rozkazu personalnego, a więc brak jest rozstrzygnięcia administracyjnego, wobec którego możliwe byłoby przeprowadzenie postępowania administracyjnego merytorycznie rozstrzygającego żądanie wniosku. W skardze do Sądu, W.K. zakwestionował decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji, bądź o ich uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego. Wnoszący skargę zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156, 9, 10,12 i 61 § 3 kpa oraz wskazał, że organ wydając decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1991 r. pominął fakt obowiązywania już prawomocnego postanowienia o wszczęciu postępowania w tej samej sprawie. Zwrócił uwagę, że Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 1991 r. zwolnił go z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 1991 r., chociaż wcześniej wyraził pozytywną opinię o przeniesieniu go do Ministra Obrony Narodowej. W jego ocenie było to działanie bezprawne, skutkujące nieważnością wydanego rozkazu. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby Minister Obrony Narodowej naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 157 § 3 kpa, zgodnie z którym odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Oznacza to, że wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wyklucza możliwość wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego) wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Przepis art. 157 § 3 kpa dopuszcza wydanie orzeczenia o niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wystąpiła niedopuszczalność o charakterze przedmiotowym, która uzasadniała podjęcie przez Ministra Obrony Narodowej decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 1991 r. Przesłanką tą był brak przedmiotu zaskarżenia. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ brak jest w aktach personalnych jak i w archiwum Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji dowodu doręczenia oficerowi powyższego rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. Skoro zatem powyższy rozkaz personalny nie został doręczony ani ogłoszony, to oznacza to, że nie wszedł on do obrotu prawnego, a zatem brak jest możliwości merytorycznego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności tego rozkazu, gdyż postępowanie w tym przedmiocie może być prowadzone wyłącznie w stosunku do aktów administracyjnych będących w obrocie prawnym. Reasumując, Minister Obrony Narodowej, będąc związany wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1086/06, prawidłowo wydał decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1991 r. Odnośnie zaś zarzutu skarżącego, co do funkcjonowania w obrocie prawnym postanowienia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] wszczynającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1991 r. to należy stwierdzić, że postanowienie to jako mające charakter stricte procesowy i nie dotykający istoty sprawy miało wpływ jedynie na bieg postępowania zmierzającego do wydania orzeczenia właściwego i jako postanowienie przeddecyzyjne, ściśle związane z decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2006 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r., straciło moc wraz z ich uchyleniem (por. A. Skoczylas "Uwzględnienie skargi przez NSA a moc wiążąca postanowień", Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2002/3/57). Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.