II SA/Wa 313/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-18

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, zgodnie z art. 262 PPSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W przypadku, gdy rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne z uwagi na ustawowe zwolnienie, postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 249a PPSA.
Stan faktyczny
E. P. złożyła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca utrzymuje się z zasiłku stałego i dodatku mieszkaniowego, posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i ponosi stałe wydatki na leki. Sąd uznał, że skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w sprawach ubezpieczeń społecznych, a jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano E. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać E. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. E. P. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku podała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, a utrzymuje się z zasiłku stałego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 395,19 zł oraz dodatku mieszkaniowego w kwocie 238,81 zł - łącznie 634 zł. Nadto oświadczyła, że oprócz mieszkania o powierzchni 44,5 m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Do stałych kosztów utrzymania strona zaliczyła opłaty za mieszkanie - 220 zł, opłaty za media - 40 zł oraz wydatki na leki - 150 zł miesięcznie. Do wniosku została dołączona kserokopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] marca 2015 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca przedmiotowy wniosek złożyła w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem strona w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżąca utrzymuje się jedynie z zasiłków z ośrodka pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Opłaty za mieszkanie wynoszą łącznie z opłatami za media 260 zł, natomiast wydatki na zakup leków - 150 zł miesięcznie (strona jest osobą niepełnosprawną). W konsekwencji należy stwierdzić, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło