II SA/Wa 314/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W.N. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego oddala skargę Rozkazem personalnym z [...] marca 2014 r. W.N. został powołany do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W toku pełnienia służby przez ww. Dowódca [...] Brygady Zmechanizowanej stwierdził, że żołnierz pełnił służbę w [...] w M. przez okres przekraczający dwanaście lat, a więc, że w chwili składania wniosku o powołanie do zawodowej służby wojskowej nie spełniał warunków określonych w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wznowił więc postępowanie w sprawie powyższego powołania i rozkazem personalnym z [...] czerwca 2014 r. uchylił rozkaz z [...] marca 2014 r., odmawiając równocześnie W.N. powołania do zawodowej służby wojskowej. Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego odwołania, Dowódca [...] Dywizji Kawalerii Pancernej decyzją z [...] września 2014 r. uchylił ww. rozkaz personalny, stwierdzając, że nie zaszły w sprawie nowe okoliczności nieznane organowi w dniu powoływania strony do służby wojskowej. Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Dowódca [...] Dywizji Kawalerii Pancernej stwierdził nieważność rozkazu personalnego z [...] marca 2014 r. Uznał bowiem, że zestawienie stanu faktycznego znanego organowi w dniu powoływania strony do służby wojskowej, z treścią art. 13 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych świadczy o tym, że przywołana norma prawna została naruszona w sposób oczywisty. Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego odwołania Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych utrzymał w mocy skarżoną decyzję. Podtrzymał argumentację organu I instancji, iż powołanie do zawodowej służby wojskowej osoby, która przez ponad 12 lat pełniła służbę w Służbie Więziennej, w rażący sposób naruszyło art. 13 ust. 1 w zw. z art. 17a ustawy pragmatycznej. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tutejszego Sądu wywiódł W.N., zarzucając naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. i wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi przywołał argumenty przemawiające za niezasadnością wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy istniały podstawy uzasadniające stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego powołującego skarżącego do służby wojskowej. Na wstępie podkreślić należy, iż postępowanie w ww. przedmiocie dotyczy materii wyjątkowej. Wynikiem stwierdzenia nieważności jest bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego prawomocnej decyzji administracyjnej, i to ze skutkiem ex tunc. Taki skutek łamie zaś podstawową zasadę postępowania administracyjnego, jaką jest trwałość prawomocnych decyzji administracyjnych. Stąd więc materię faktyczną, podlegającą ocenie przy rozpoznawaniu wniosku o stwierdzenie nieważności, należy badać w sposób wyjątkowo wnikliwy, pamiętając o nadzwyczajności przedmiotowej instytucji prawnej. Powoduje to także taki skutek, że stwierdzania nieważności należy dokonywać wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, gdzie zaistnienie przesłanek o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a. nie budzi najmniejszych wątpliwości. Podkreślenia wymaga także fakt, iż wady decyzji, wymienione wyczerpująco w art. 156 § 1 pkt 1-6 k.p.a. oraz wady nieważności, wynikające z przepisów odrębnych, mają charakter materialnoprawny. Występowanie tych wad powoduje skutek w postaci ułomnego stosunku prawnego. Istniejące wady tkwią zaś w samej decyzji i godzą w elementy podmiotowe stosunku prawnego, jak i w jego przedmiot lub też w podstawę prawną. Pamiętać należy, iż nie są to wady o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad następuje w drodze wznowienia postępowania. Nadto, z uwagi na to, że wady występują w samej decyzji, postępowanie, w wyniku którego została ona wydana może okazać się prawidłowe od względem prawnym. Stąd w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ocenie podlega sama decyzja i skutki prawne jakie wywołała. Ocenie nie poddaje się zaś postępowania poprzedzającego wydanie ocenianej decyzji. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż wydając skarżoną decyzję organ w sposób poprawny doszedł do wniosku, iż kwestionowany rozkaz personalny z [...] marca 2014 r. został wydany z rażącym naruszeniem prawa. W myśl bowiem przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1414) żołnierz służby kontraktowej może ją pełnić przez łączny okres nieprzekraczający dwunastu lat, zaś do łącznego czasu trwania służby kontraktowej zalicza się okresy odbywania służby w formacjach, o których mowa w art. 17a, tj. m.in. w Służbie Więziennej. Z treści wyżej przywołanej normy prawnej w sposób oczywisty wynika więc konkluzja, iż żołnierz służby kontraktowej nie może jej pełnić, jeżeli od ponad dwunastu lat pełnił służbę m.in. w Służbie Więziennej. Z taką też sytuacją mieliśmy do czynienia w realiach niniejszej sprawy. Okolicznością niesporną było, że w dniu wydawania rozkazu personalnego o powołaniu strony do służby wojskowej, strona legitymowała się ponad dwunastoletnim stażem w Służbie Więziennej. Zestawienie zaś tej okoliczności z normą art. 13 ust. 1 ustawy pragmatycznej uzasadniało stwierdzenie, iż przedmiotowy przepis prawa został w sposób rażący naruszony. Pomiędzy jego treścią, a stanem faktycznym sprawy zachodziła bowiem oczywista rozbieżność. Co zaś się tyczy twierdzeń zawartych w uzasadnieniu skargi, to w ocenie tutejszego Sądu, pozostawały one w oderwaniu od istoty niniejszej sprawy. Skarżona decyzja została wydana w trybie stwierdzenia nieważności. Stąd więc argumenty odnoszące się do postępowania wznowieniowego i okoliczności wiedzy organu o pełnieniu przez stronę służby w Służbie Więziennej, nie miały znaczenia dla oceny poprawności badanego rozstrzygnięcia. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).