II SA/Wa 3169/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Protokolant starszy referent Magdalena Frąckiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2022 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku D. P. z dnia [...] października 2020 r. decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], na podstawie art. 2 ust.1, art. 5, art. 6 ust.10, art. 7 ust.1 oraz art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.) odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wskazał m.in., że do rozpatrzenia złożonego wniosku, do obliczania dodatku mieszkaniowego przyjęto wydatki określone w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156 poz. 1817). Organ wskazał, że dodatek obliczono podstawie art. 3, art. 5 i art. 6 ustawy oraz § 2 ust. 2, § 3 i § 4 ww. rozporządzenia. Do obliczania dodatku mieszkaniowego przyjęto wydatki określone w § 2 rozporządzenia, zgodnie z dołączonymi wydatkami faktycznie poniesionymi na mieszkanie. Dodatek obliczono na podstawie art. 6 i art 3 oraz § 2 ust 2, § 3 i § ww. rozporządzenia. Prezydent wskazał m.in., że udokumentowane wydatki za ostatni miesiąc wynoszą 134,35 zł (pkt 4 w decyzji). Ponieważ powierzchnia (2b) nie przekracza powierzchni normatywnej (3), wydatki do obliczania dodatku są równe wydatkom (4), tj.: 134,35 zł. Organ wskazał też m.in., że lokal jest wyposażony w centralne ogrzewanie (pkt 10 decyzji), jest wyposażony w ciepłą wodę (punkt 11 decyzji) i jest wyposażony w instalację gazu przewodowego (pkt 12 decyzji). Podał, m.in., że w lokalach wyposażonych w gaz, ciepłą wodę i centralne ogrzewanie, suma wydatków (13) jest równa wydatkom (5), tj. 134,35 zł. Organ wskazał, że suma miesięcznych wydatków (134,35 zł.) przypadających na normatywną powierzchnię mieszkania (24,88 m. kw.) nie przekracza 15,00% miesięcznych dochodów 1-osobowego gospodarstwa, t.j. 150.78 zł W tych warunkach, stosownie do art. 6 ust. 1, dodatek nie przysługuje. D.P. w odwołaniu o wskazanej wyżej decyzji podniosła m.in., że nie jest prawdą, iż udokumentowane wydatki za ostatni miesiąc wynoszą 134,35 zł. Wskazała, że w lokalu jest tylko energia elektryczna, wszystko zasilane jest prądem, ogrzewanie w postaci konwektorów, kuchnia elektryczna, bojler w łazience do ogrzewania wody. Odwołująca się zakwestionowała wskazanie w decyzji organu I instancji, że lokal wyposażony jest w centralne ogrzewanie i ciepłą wodę. Podała, że także w budynku nie ma ciepłej wody. Zakwestionowała stwierdzenie organu I instancji, że lokal wyposażony jest w instalację gazu przewodowego. Podała, że w tym pionie budynku nie ma gazu. Załączyła do odwołania zawiadomienia przedsiębiorstwa energetycznego dotyczące dostaw energii elektrycznej. Wskazała, że ponosi olbrzymie koszty energii elektrycznej. Wniosła do SKO o ponowne rozpatrzenie jej wniosku i zmianę decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] o odmowie przyznania D. P. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu SKO wskazało m.in., że w odwołaniu od decyzji organu I instancji odwołująca się wskazała na swoją ciężką sytuację majątkową oraz wyraziła niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. Organ wskazał m.in., że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, która decyduje o wysokości dodatku mieszkaniowego, dla 1 osoby nie może przekraczać 35 m2. Od tego parametru (określanego jako "normatywna powierzchnia lokalu") pośrednio zależy także samo uprawnienie do dodatku mieszkaniowego. SKO wskazało, że odwołująca bez wątpienia spełnia przesłankę powierzchni normatywnej, bowiem z akt sprawy wynika, iż powierzchnia użytkowa zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego wynosi 24,88 m2. Organ przywołał treść art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (definicja dochodu). Podał następnie, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. SKO wskazało, że organ I instancji prawidłowo przyjął, biorąc pod uwagę dochód odwołującej się (prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe) w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, iż na dochód składała się emerytura wnioskodawczyni w wysokości 3015,54 zł, co miesięcznie daje 1005,18 zł w gospodarstwie domowym. Dla gospodarstwa jednoosobowego norma dochodu wynosi 175% najniższej emerytury. Najniższa emerytura obowiązująca w dniu złożenia wniosku wynosiła 1200 zł miesięcznie, a 175% najniższej emerytury to 2100 zł, zatem zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy odwołująca również spełniała warunek dotyczący miesięcznego dochodu osoby ubiegającej się o dodatek mieszkaniowy. Następnie SKO podało, że z akt sprawy wynika, że odwołująca jest najemcą lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...], w którym zamieszkuje. Organ wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r., podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego właścicieli lokali mieszkalnych stanowią następujące rodzaje wydatków: opłaty za energię cieplną i wodę dostarczane do lokalu, opłaty za odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. SKO wskazało, że stosownie do znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia wysokości opłat, wydatki mieszkaniowe wynoszą 134,35 zł. Skoro średni miesięczny dochód wnioskodawczyni, o którym mowa w art. 3 ust. 1jest niższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym (niższy od 1800 zł), wówczas zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, wydatki dla jednoosobowego gospodarstwa wynoszą 15% dochodu gospodarstwa. W związku z tym zdaniem SKO organ I instancji prawidłowo przyjął, na podstawie wyliczeń, iż dochód w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni wynosi 1005,18 zł miesięcznie, a ustawowo wydatki wynoszą 15% dochodu gospodarstwa, czyli 150,78 zł. W związku z tym, że suma miesięcznych wydatków ponoszonych przez odwołującą się (134,35 zł) nie przekracza 15% miesięcznych dochodów jednoosobowego gospodarstwa (150,78 zł) dodatek nie przysługuje. SKO wskazało, że pomimo, iż D. P. spełniała wskazane wyżej przesłanki, aby ubiegać się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, to z uwagi na to, iż suma jej wydatków na zajmowany lokal nie przekracza ustawowych 15% miesięcznych dochodów jednoosobowego gospodarstwa, należało odmówić przyznania przedmiotowego dodatku. SKO podało też, że organ I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. Zdaniem SKO organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych, a swe stanowisko przekonująco umotywował. Uzasadnienie decyzji organu I instancji nie pozostawia zdaniem SKO wątpliwości co do jego zgodności z art. 107 § 3 k.p.a. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi D. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła, że SKO w [...] nie rozpatrzyło jej odwołania od decyzji organu I instancji. Podniosła, że pominięto wszystkie zarzuty odwołania oraz dostarczone do SKO dokumenty, wydatki na energię elektryczną w lokalu, potwierdzenia wpłat oraz złożone faktury. Wskazała na wydatki poniesione na energię elektryczną w 2020 r. Podkreśliła, że lokal, który zajmuje nie ma ciepłej wody, gazu, ogrzewania. Zakwestionowała ustalenia organu I instancji. Podniosła, że Administracja zainstalowała konwektory na prąd, które mają spełniać zadanie ogrzewania lokalu i wody, wskazała na kuchnię elektryczną. Wskazała na trudną sytuację w związku z ponoszonymi kosztami energii elektrycznej. Zarzuciła, że SKO nie odniosło się do zarzutów odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. SKO wskazał, że powołane w skardze argumenty i ich uzasadnienie są w istocie polemiką ze stanowiskiem Kolegium zawartym w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. W sprawie niniejszej naruszone zostały przepisy prawa administracyjnego procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. W sprawie tej skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego (wniosek z dnia [...] października 2020 r., wpływ wniosku do organu [...] października 2020 r.). We wniosku wskazała m.in., że brak jest centralnego ogrzewania, brak centralnej ciepłej wody i brak instalacji gazu przewodowego. Okoliczności te wnioskodawczyni podniosła również w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w której wskazano, że lokal zajmowany przez skarżącą jest wyposażony i w centralne ogrzewanie i w ciepłą wodę i w instalację gazu przewodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się w uzasadnieniu decyzji do żadnego z zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Przytoczyło jedynie ustalenia organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, jakie wydatki SKO zaliczyło do wydatków mieszkaniowych uwzględnianych przy rozstrzyganiu w sprawie dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w tym instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Sposób ustalania wydatku określało rozporządzenie. Stosownie zaś do § 4 powołanego już wyżej rozporządzenia, które obowiązywało w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w celu ustalenia wysokości ryczałtu na zakup opału, wydatki wnioskodawcy, o których mowa w § 2 ust. 1, sumuje się z wydatkami, o których mowa w § 3 (przepis dotyczący lokalu mieszkalnego, który nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego), a następnie oblicza się wskaźnik procentowy odpowiadający udziałowi wydatków, o których mowa w § 3, w łącznej kwocie wydatków (ust. 1). Kwota ryczałtu na zakup opału będąca częścią dodatku mieszkaniowego, która jest wypłacana do rąk wnioskodawcy, stanowi iloczyn obliczonego dodatku mieszkaniowego i wskaźnika, o którym mowa w ust. 1 (ust. 2). Przepis § 3 określał Organ nie wskazał jaki wydatek składa się na kwotę 134,35 zł i dlaczego nie uwzględnił innych wydatków wskazywanych przez stronę. Dodatkowo podnieść należy, że SKO wskazując, jakie wydatki uwzględnia się przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, powołało się na § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 28 grudnia 2001 r., a zatem odwołało się do podstawy obliczania dodatku mieszkaniowego dla właścicieli lokali mieszkalnych. Z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawczyni była właścicielem lokalu, którego dotyczy wniosek. SKO nie miało tym samym podstaw do zastosowania § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. SKO podejmując decyzję administracyjną jest związane rygorami procedury administracyjnej określającej obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygania. Organ obowiązany jest zatem przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej naruszone zostały powołane przepisy procedury administracyjnej w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie dokonał przede wszystkim pełnych ustaleń stanu faktycznego, nie odniósł się przy tym w ogóle do zarzutów odwołania kwestionujących podstawowe ustalenia organu I instancji, nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie uzasadnił decyzji w sposób pozwalający stwierdzić dlaczego nie dał wiary twierdzeniom wnioskodawczyni, że zajmowany przez nią lokal mieszkalny nie jest wyposażony w centralne ogrzewanie, w ciepłą wodę i instalację gazu przewodowego. W decyzji SKO nie ma żadnych ustaleń w tym zakresie. Nadto, SKO rozstrzygając w II instancji, nie zwróciło uwagi i nie odniosło się do tego, że organ I instancji rozstrzygając o dodatku mieszkaniowym powołał się m.in. na § 3 i § 4 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2001 r. dotyczący lokalu mieszkalnego, który nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, nie jest wyposażony w ciepłą wodę i nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego, a w uzasadnieniu przyjął, że lokal jest wyposażony w wymienione instalacje. Z zaskarżonej decyzji nie wynika, aby SKO dokonało oceny prawidłowości wyliczenia przez organ I instancji wydatków uwzględnianych przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego, z uwzględnieniem zarzutów odwołania. W świetle powyższego stwierdzić należało, że organ odwoławczy nie rozpatrzył należycie sprawy w II instancji, nie dokonał pełnych ustaleń stanu faktycznego, w tym w szczególności ustalenia, czy lokal jest czy nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego, dokładnego ustalenia wydatków i wskazania co wchodzi w ich skład. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania, które dotyczyły podstawowych ustaleń organu I instancji mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tych względów zaskarżona decyzja nie mogła się ostać. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej wskazania i odniesie się do zarzutów odwołania. Uzasadnienie decyzji winno spełniać wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Powinno zatem wynikać z niego, jakie fakty organ uznał za udowodnione, na podstawie jakich dowodów je ustalił oraz wskazywać przyczyny, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, czy twierdzeniom wnioskodawczyni. Stan faktyczny sprawy nie powinien budzić wątpliwości. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzekł jak w wyroku.