II SA/Wa 318/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. z dnia 26 marca 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla A.K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. A.K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z podanej przez skarżącą, w rubryce 10. formularza wniosku, kwoty dochodu miesięcznego wynika, że dochód ten w dwuosobowym gospodarstwie domowym, które prowadzi wraz z mężem, wynosi 651,87 zł netto. Źródłem zaś tego dochodu jest świadczenie rentowe męża skarżącej. Dochód ten uzupełnia przyznany skarżącej zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł netto. Nadto, skarżąca wskazała, że powyższa kwota dochodu jest, z uwagi na wysokość niezbędnych kosztów utrzymania, niewystarczająca na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata. Skarżąca dokonała zestawienia tych wydatków i oszacowała ich łączną wysokość na kwotę przekraczającą 900 zł. Do wniosku dołączyła kopię blankietu płatności za energię elektryczną na kwotę 107 zł oraz kopię wyliczenia opłat czynszowych za zajmowany lokal mieszkalny (505,91 zł). Jednocześnie wnioskodawczyni jako wyłączny, wspólny składnik majątku wymieniła lokal mieszkalny o pow. 62,9 m2 (spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego). W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi A.K., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W myśl zaś art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że osiągany w jej gospodarstwie domowym dochód jest w całości przeznaczany na bieżące, podstawowe wydatki. W konsekwencji oznacza to, że skarżąca nie ma środków na pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.