II SA/Wa 319/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Andrzej Góraj Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010 r. stowarzyszenie zwykłe – K., mając za podstawę art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwróciło się do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] o dopuszczenie – jako organizacji społecznej – do udziału w postępowaniu administracyjnym, wszczętym w sprawie zwolnienia P. W. ze służby w Policji w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że K. udziela wszechstronnej pomocy prawnej policjantom, których dobra prawem chronione są zagrożone, zaś dopuszczenie do przedmiotowego postępowania będzie realizacją regulaminowych celów tej Organizacji, tj. wspieraniem wszelkich działań i inicjatyw prowadzących do usuwania zjawisk naruszania konstytucyjnych praw obywatelskich policjantów przez ich przełożonych. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji [...], działając na podstawie art. 31 § 2 kpa, odmówił K. dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym zwolnienia P. W. ze służby w Policji, wskazując na brak prawnego związku pomiędzy celami statutowymi Stowarzyszenia a materialnoprawnym przedmiotem sprawy. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia K. do Komendanta Głównego Policji, który – w wyniku jego rozpatrzenia – mając za podstawę art. 138 § 2 w związku z art. 144 kpa, postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ podkreślił, że w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało zbadać, czy wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, dotyczącym zwolnienia P. W. ze służby w Policji, został złożony w imieniu K. przez należycie umocowany do tego organ tej Organizacji, a więc, czy spełnia wymogi formalne podania, przewidziane w art. 63 kpa. Wskazał, że do wniosku z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie dołączono dokumentów zawierających niezbędne informacje na temat aktualnego statusu Stowarzyszenia i zakresu jego regulaminowej działalności, a także potwierdzających fakt, że [...] R. O., który podpisał przedmiotowy wniosek, posiada pełnomocnictwo do występowania w imieniu tej Organizacji. Rozpatrzenie zatem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] ww. wniosku i wydanie w tym zakresie zaskarżonego postanowienia rażąco naruszyło prawo. Mając na względzie przedstawione okoliczności, Komendant Główny Policji stwierdził, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji w pierwszej kolejności powinien wyjaśnić kwestię skuteczności wniesienia przedmiotowego podania przez K. z punktu widzenia wymagań formalnych, jakie musi spełniać żądanie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym. Winien on więc, zgodnie z art. 64 § 2 kpa, wezwać wnioskodawcę do usunięcia braków podania w terminie 7 dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. wyraził niezadowolenie z powyższego rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Policji i wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. Udzielając odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jakiej użył w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (§ 2). W niniejszej sprawie, zaskarżonym postanowieniem Komendant Główny Policji uchylił postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], uznając, że do wniosku K. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, dotyczącym zwolnienia P. W. ze służby w Policji, nie dołączono dokumentów zawierających niezbędne informacje na temat aktualnego statusu Stowarzyszenia i zakresu jego regulaminowej działalności, a także potwierdzających fakt, że [...] R. O., który podpisał przedmiotowy wniosek, posiada pełnomocnictwo do występowania w imieniu tej Organizacji. Wskazał również, że organ I instancji powinien wezwać o ww. dokumenty, gdyż ich brak stanowi formalną przeszkodę do rozpatrzenia wniosku strony. Należy jednak stwierdzić, że Komendant Główny Policji, podejmując wskazane wyżej rozstrzygnięcie, wykazał się niekonsekwencją, gdyż rozpatrując merytorycznie zażalenie K., w rzeczy samej powielił działanie organu I instancji, które – jego zdaniem – było błędne i stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Do zażalenia bowiem strona w dalszym ciągu nie dołączyła dokumentów dotyczących aktualnego statusu Stowarzyszenia oraz wskazujących na upoważnienie dla R. O. do występowania w jego imieniu. Zasadnym zatem było w tej sytuacji wezwanie składającego zażalenie Stowarzyszenia do uzupełnienia jego braków formalnych, poprzez nadesłanie stosownych dokumentów, czego jednak Komendant Główny Policji nie uczynił, a co sam wytknął organowi I instancji jako uchybienie procesowe skutkujące uchyleniem jego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem – w ocenie organu odwoławczego – brak wymienionych dokumentów stanowił przeszkodę do rozpatrzenia wniosku strony, to stanowić musiał również przeszkodę do rozpatrzenia zażalenia Stowarzyszenia na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r. Sąd zwraca jednak uwagę, iż wprawdzie brak złożenia przez stronę oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa stanowi w istocie, zgodnie z art. 33 § 3 kpa, brak formalny wniosku z dnia [...] sierpnia 2010 r., który winien być przez stronę uzupełniony w myśl art. 64 § 2 kpa, to jednak żądanie przez organy Policji złożenia dokumentów potwierdzających zakres regulaminowej działalności K. jawi się jako nazbyt rygorystyczne. Faktem znanym Sądowi z urzędu jest bowiem, iż Stowarzyszenie to występuje w wielu postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez organy Policji jako uczestnik na prawach strony i już chociażby z tego powodu zakres regulaminowej działalności tej Organizacji nie powinien budzić wątpliwości organów Policji. Należy również podkreślić, że dopuszczenie K. do postępowania dotyczącego zwolnienia P. W. ze służby w Policji – wbrew ocenie zawartej w postanowieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] – jest uzasadnione celami statutowymi tej Organizacji (art. 31 § 1 kpa). Zgodnie bowiem z § 5 pkt 2 i 4 regulaminu K., celem tego Stowarzyszenia jest udzielanie wszechstronnej pomocy i informacji prawnej policjantom, wobec których wszczęto postępowania dyscyplinarne lub naruszono ich dobra prawem chronione oraz wspieranie wszelkich działań i inicjatyw, prowadzących do usuwania zjawisk naruszania konstytucyjnych praw obywatelskich policjantów przez ich przełożonych. Stosownie natomiast do treści § 6 ust. 1 lit. "f", "g" i "h", powyższe cele realizowane są między innymi poprzez uczestniczenie na prawach strony w postępowaniach administracyjnych przed organami Policji w sprawach policjantów oraz osób zwolnionych ze służby w Policji, uczestniczenie na prawach strony we wszelkich postępowaniach administracyjnych, gdzie stroną jest policjant, osoba zwolniona ze służby w Policji lub osoba zatrudniona w Policji, żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego (zwykłego i nadzwyczajnego) w sprawach, gdzie stroną jest policjant lub osoba zwolniona ze służby w Policji. Stąd też, zdaniem Sądu, udział K. w postępowaniu dotyczącym zwolnienia ze służby P. W. jest uzasadniony celami statutowymi tej Organizacji. Biorąc powyższe pod uwagę, wobec stwierdzonych uchybień, zasadne było uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień. Ponownie rozpoznając sprawę, organy Policji przeprowadzą postępowanie i wydadzą rozstrzygnięcia z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w całości. Sąd nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika strony skarżącej z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu, bowiem nie złożył on wniosku o zasądzenie tych kosztów.