II SA/Wa 32/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-28

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, której sprawa dotyczy statusu bezrobotnego i zasiłków, jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA), strona skarżąca w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, jest z mocy prawa zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w takiej sprawie nie podlega ocenie merytorycznej i powinien zostać oddalony.
Stan faktyczny
S. Ł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, utrzymując się z wynagrodzenia żony, a rodzina nie posiada oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając sytuację materialną strony i przepisy PPSA dotyczące zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach dotyczących bezrobotnych.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla S. Ł. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. Ł. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla S. Ł. radcę prawnego. S. Ł. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz na podstawie kopii umowy o dzieło i zaświadczenia UP ustalono, co następuje. Skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i 15-letnim uczącym się synem. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia żony uzyskiwanego z tytułu umowy o dzieło zawartej na okres jednego roku. Umowa nie gwarantuje ciągłości zleceń. W formularzu wykazano dochód miesięczny brutto w wysokości 518 zł. Majątek rodziny stanowi dom o powierzchni 120 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 1 ha. Skarżący oraz członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają oszczędności. Strona ponosi następujące stałe wydatki miesięczne: opłata za energię elektryczną - 44 zł, za gaz - 45 zł, za wodę - 22 zł. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy). Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, że prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Wnioskodawca znajduje się aktualnie w trudnej sytuacji materialnej. Dochód 3-osobowej rodziny wynosi jedynie 518 zł i z pewnością nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i rodziny. Strona nie dysponuje w chwili obecnej środkami umożliwiającymi ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, zaś przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia sądu I instancji obowiązuje przymus adwokacko – radcowski. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło