II SA/Wa 320/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-10
Skład orzekający: Adam Lipiński, Ewa Grochowska-Jung, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie przyznania nagrody jubileuszowej policjantowi, który został zwolniony ze służby, powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli do nabycia prawa do nagrody brakuje mu mniej niż 12 miesięcy do wymaganego okresu służby, a ustalenie wysługi lat z tytułu wzrostu uposażenia zasadniczego zostało już wcześniej umorzone jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania nagrody jubileuszowej policjantowi należy umorzyć jako bezprzedmiotowe, jeżeli policjant został zwolniony ze służby, a ustalenie jego wysługi lat z tytułu wzrostu uposażenia zasadniczego zostało już wcześniej umorzone jako bezprzedmiotowe. Brak możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, wynikający ze zmiany sytuacji prawnej i faktycznej związanej ze stosunkiem służbowym skarżącego, uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa.Stan faktyczny
Skarżący J. B. domagał się przyznania nagrody jubileuszowej za 20 lat służby. Komendant Główny Policji umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący został zwolniony ze służby, a jego wysługa lat wynosiła 18 lat, 8 miesięcy i 21 dni. Utrzymano w mocy decyzję o umorzeniu. Skarżący zarzucił błędne utożsamienie prawa do nagrody jubileuszowej z prawem do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kpa umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie odmowy przyznania J. B. prawa do nagrody jubileuszowej z tytułu 20 lat służby.
Po rozpoznaniu wniosku J. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że kwestie związane z nagrodą jubileuszową uregulowane zostały w ustawie o Policji oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom (Dz. U. Nr 100, poz. 913 z późn. zm.).
W myśl art. 111 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługują nagrody jubileuszowe w wysokości: - po 20 latach służby - 75%, - po 25 latach służby - 100%, - po 30 latach służby - 150%, - po 35 latach służby - 200%, - po 40 latach służby - 300 % miesięcznego uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami, o charakterze stałym.
Zgodnie z § 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. do okresu służby, od którego zależy nabycie przez policjanta prawa do nagrody jubileuszowej, wlicza się okresy służby i pracy oraz inne okresy uwzględnione policjantom przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz okres studiów w szkole wyższej przewidziany programem nauczania w łącznym wymiarze nie większym niż 5 lat pod warunkiem uzyskania dyplomu ich ukończenia.
W myśl § 1 ust. 3 cytowanego rozporządzenia do dokumentowania okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące przy ustalaniu wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego policjantów.
Stosownie natomiast do § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm.) wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składkowe ustała się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w § 5 ust. 1 (§ 5 ust. 3 cytowanego rozporządzenia).
W przedmiotowej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r. ustalił J. B. na dzień 1 września 1994 r. wysługę lat uwzględnianą przy ustaleniu wzrostu uposażenia zasadniczego w wymiarze: służba w Policji – 15 dni. Z powyższego wynika zatem, iż na dzień zwolnienia ze służby w Policji, tj. na dzień [...] maja 2013 r. wysługa lat J. B. wynosiła 18 lat, 8 miesięcy i 21 dni.
J. B. nabyłby zatem prawo do nagrody jubileuszowej z tytułu 20 lat służby jedynie w przypadku wliczenia do okresu służby, od którego zależy nabycie przez policjanta prawa do nagrody jubileuszowej nieudokumentowanego dotychczas okresu pracy od dnia [...] maja 1993 r. do dnia [...] lipca 1994 r. w Firmie [...], ul. [...], uwzględnianego przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.
Skoro jednak postępowanie w sprawie ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zaliczenia do wysługi lat wymienionego okresu stało się bezprzedmiotowe, co potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1995/13 to tym samym bezprzedmiotowe stało się dokonywanie ustaleń czy skarżącemu przysługuje prawo do przyznania nagrody jubileuszowej za 20 lat służby czy też nie.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.
Przesłanka umorzenia postępowania, jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji.
Z bezprzedmiotowością postępowania mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ administracji publicznej stwierdzi brak podstaw prawnych (nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej) i faktycznych (brak jest okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej) do merytorycznego załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2042/06). Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie, natomiast wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94, ONSA 1996/2/80).
Skutki umorzenia postępowania polegają, natomiast na tym, że toczącego się prawidłowo postępowania od czasu zaistnienia przyczyn, określonych w ustawie, nie prowadzi się dalej i kończy się bez osiągnięcia celu, dla którego postępowanie zostało wszczęte.
W rozpoznawanej sprawie przesłanka umorzenia postępowania zaistniała w czasie jego trwania. Już bowiem po wszczęciu postępowania organ administracji stracił możliwość orzekania o przyznaniu bądź odmowie przyznania stronie określonych uprawnień.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję J. B. zarzucił Komendantowi Głównemu Policji błędne utożsamienie przysługującego mu prawa do nagrody rocznej z prawem do procentowego wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat, które nie zostało mu ustalone z uwagi na bezprzedmiotowość danego postępowania, wynikającą ze zwolnienia go ze służby w Policji. Zdaniem skarżącego okoliczność, że do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, wlicza się te same okresy służby i pracy, co w przypadku ustalenia prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat. (a dodatkowo także okres studiów wyższych) oraz że dokumentuje się te okresy na analogicznych zasadach, nie oznacza, że przyznanie nagrody jubileuszowej zależy od treści decyzji w przedmiocie procentowego wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat Podkreślił także, że świadectwo potwierdzające, roczny okres pracy zawodowej zostało przez niego złożone w dniu przyjęcia do służby w Policji i nie było kwestionowane. Dopiero jego pytanie o przyczynę braku wypłaty nagrody jubileuszowej w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego spowodowało, iż poznał on przyczynę nieuwzględnienia danego okresu. Niezwłocznie jednak dostarczył do organu dokument uzupełniający - potwierdzenie ubezpieczenia wydane przez ZUS. W konsekwencji zdaniem strony, należy uznać, iż został przez nią prawidłowo udokumentowany okres pozwalający na uznanie, iż nabyła ona prawo do nagrody jubileuszowej.
Z tych też względów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1§ 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż bezsporna w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, iż J. B. rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r, został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] maja 2013 r.
Poza sporem jest również fakt, iż wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1995/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia, procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat
Kwestie związane z nagrodą jubileuszową uregulowane zostały w ustawie o Policji oraz rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom (Dz. U. Nr 100, poz. 913 z późn. zm.).
W myśl art. 111 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługują nagrody jubileuszowe w wysokości: - po 20 latach służby - 75%, - po 25 latach służby – 100 %, - po 30 latach służby - 150%, - po 35 latach służby - 200%, - po 40 latach służby – 300 % miesięcznego uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Zgodnie z § 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. do okresu służby, od którego zależy nabycie przez policjanta prawa do nagrody jubileuszowej, wlicza się okresy służby i pracy oraz inne okresy uwzględnione policjantom przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz okres studiów w szkole wyższej przewidziany programem nauczania w łącznym wymiarze nie większym niż 5 lat pod warunkiem uzyskania dyplomu ich ukończenia.
W myśl § 1 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, do dokumentowania okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące przy ustalaniu wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego policjantów.
Stosownie natomiast do § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 z późn. zm.) wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składkowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, o których mowa w § 5 ust. 1 (§ 5 ust. 3 cytowanego rozporządzenia).
Wskazać należy, iż rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r. ustalono skarżącemu na dzień 1 września 1994 r. wysługę lat uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego w wymiarze: służba w Policji – 15 dni. Zgodzić się zatem należy z organem, iż na dzień zwolnienia ze służby w Policji, tj. na dzień [...] maja 2013 r. wysługa lat J. B. wyniosła 18 lat 8 miesięcy i 21 dni.
Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom (Dz. U. Nr 100, poz. 913 z późn. zm.) policjant uprawniony do emerytury lub renty nabywa prawo do nagrody jubileuszowej w dniu zwolnienia ze służby, jeżeli w tym dniu brakuje mu do wymaganego okresu służby nie więcej niż 12 miesięcy.
J. B. nabyłby zatem prawo do nagrody jubileuszowej z tytułu 20 lat służby jedynie w przypadku wliczenia do okresu służby, od którego zależy nabycie przez policjanta prawa do nagrody jubileuszowej nieudokumentowanego dotychczas okresu od dnia [...] maja 1993 r. do dnia [...] lipca 1994 r. w Firmie [...] ul. [...], uwzględnianego przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, co z uwagi na zwolnienie ze służby w Policji w chwili obecnej nie może mieć miejsca.
Tym samym zgodzić się należy z organem, że zainicjowane przez skarżącego postępowanie w przedmiocie przyznania prawa do nagrody jubileuszowej z tytułu 20 lat służby należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Przepis art. 105 § 1 Kpa stanowi, że decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że umorzenie postępowania ma miejsce wtedy, gdy wystąpi trwała i nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji postępowania, a więc wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania administracyjnego. Przedmiotem tym jest sprawa administracyjna, toteż postępowanie to jest bezprzedmiotowe wówczas, gdy sprawa, która miała być załatwiona decyzją administracyjną nie miała tego charakteru przed datą wszczęcia postępowania lub utraciła ten charakter w jego toku (por. M. Jaśkowska i A. Wróbel w Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego, LEX). Zatem bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy odpadła jedna z konstytutywnych cech sprawy administracyjnej. Sprawę administracyjną określają elementy podmiotowe i przedmiotowe. Brak któregokolwiek z nich uzasadnia pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Tak wiec, brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Podkreślić należy, że umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest obligatoryjne oraz, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania, co do istoty sprawy oraz kończy jej zawisłość w danej instancji.
Zgodzić się zatem należy z organem, że taki stan zaistniał w przedmiotowej sprawie, bowiem skarżący został z dniem [...] maja 2013 r. zwolniony ze służby w Policji.
W ocenie Sądu, Komendant Główny Policji prawidłowo uznał, że na skutek zmiany sytuacji prawnej i faktycznej związanej ze stosunkiem służbowym skarżącego postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu, na podstawie art. 105 Kpa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło