II SA/Wa 321/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych Hufców Pracy w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika N. O. – oddala skargę – Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 2 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1659) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy G. nr [...] wydaną w sprawie odmowy przyznania [...] Komendzie Ochotniczych Hufców Pracy w W. zwanej dalej [...]WK OHP, dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – N. O. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu [...] września 2016 r. Wojewódzki Komendant Ochotniczych Hufców Pracy w W. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy G. z wnioskiem o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika N. O. urodzonej [...] marca 1999 r. Szkolenie pracownika obejmowało okres od [...] września 2014 r. do [...] czerwca 2016 r. W załączeniu do wniosku złożono: umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartą przez pracodawcę [...]WKOHP w W. a N. O., świadectwo pracy, zaświadczenie o złożeniu egzaminu sprawdzającego, zaświadczenie o zatrudnieniu M. S. na stanowisku instruktora ds. szkolenia zawodowego oraz dokumenty potwierdzające kwalifikacje wskazanej osoby. W dniu [...] października 2016 r. organ skierował wezwanie do [...] Wojewódzkiej Komendy OHP o usunięcie braków formalnych wniosku, tj. uzupełnienie o dokumenty: formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy de minimis od roku 2014 do roku 2016. W odpowiedzi na powyższe [...]WK OHP pismem z dnia [...] października 2016 r. poinformowała, przywołując przepisy ustawy o systemie oświaty oraz art. 2 ust. 16 ustawy o postępowaniu w sprawach udzielania pomocy publicznej, że Ochotnicze Hufce Pracy wypełniają zadania ustawowe, nie prowadzą działalności gospodarczej, wobec czego nie podlegają ustawie o postępowaniu w sprawach o udzielenie pomocy publicznej. Złożony wniosek jest kompletny, a pismo dotyczące uzupełnienia wniosku jest bezzasadne.  Burmistrz Miasta i Gminy G. w dniu [...] listopada 2016 r. na podstawie art. 70b ust. 1, 6 i 11 ustawy o systemie oświaty wydał decyzję nr [...], mocą której odmówił przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Organ wskazał, że wnioskodawca ubiegał się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika na podstawie art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty, był pracodawcą w rozumieniu tego przepisu, zatem zobowiązany był do przedłożenia dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Wnioskodawca nie dostarczył dokumentów niezbędnych do uzyskania dofinansowania w postaci formularza informacji przy ubieganiu się o pomoc, a także oświadczenia o wielkości otrzymanej pomocy w okresie bieżącego roku kalendarzowego oraz dwóch poprzedzających go lat kalendarzowych, zatem należało wydać decyzję odmowną. Od wskazanej decyzji [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Odwołujący się stwierdził, że w przypadku OHP refundacja nie stanowi pomocy de minimis. Budżet OHP nie przewiduje dofinansowania kosztów kształcenia przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Uzyskane z tego tytułu pieniądze są traktowane jako dochód dla budżetu państwa. Zgodnie z art. 2 ust. 16 ustawy o postępowaniu w sprawach udzielania pomocy publicznej, beneficjentem pomocy publicznej jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Skoro OHP nie prowadzi działalności gospodarczej, nie podlega też przepisom tej ustawy. Strona przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: art 7, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. W treści decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C stwierdziło, że podstawą materialnoprawną wydanej decyzji są przepisy ustawy o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz.1943) w związku z przepisami ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1808). Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest słuszne. Nie powinno budzić wątpliwości, iż zgodnie z art. 11 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 645) Ochotnicze Hufce Pracy są państwową jednostką budżetową, które wykonują zadania państwa w zakresie zatrudnienia oraz przeciwdziałania marginalizacji i wykluczeniu społecznemu młodzieży, a także zadania w zakresie jej kształcenia i wychowania. Ustawodawca w art. 70b ust. 11 ustawy, określił, że dofinansowanie kosztów kształcenia stanowi pomoc de minimis. Powołał się przy tym na regulacje określone warunkami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, s. 1). Z rozporządzenia tego wynika wprost, że do celów reguł konkurencji określonych w Traktacie przedsiębiorstwem jest każda jednostka wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od jej formy prawnej i sposobu finansowania, co potwierdza wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 stycznia 2006 r., sygn. c-222/04. SKO w C. stoi na stanowisku, że w przypadku działalności OHP w zakresie organizacji kształcenia młodocianych pracowników jednostkę tę należy uznać za przedsiębiorstwo, wykonujące działalność gospodarczą, niezależnie od tego, że oferowanie towarów i usług jest dokonywane bez celu zarobkowego. Oferta pozostaje w stosunku konkurencji z tymi przedsiębiorcami, którzy mają taki cel i powinna podlegać przepisom wspólnotowym dotyczącym pomocy państwa. [...] Wojewódzka Komenda OHP jest w całości finansowana ze środków pochodzących z budżetu państwa, jednak przyznanie tej jednostce dofinansowania z art. 70b ustawy o systemie oświaty powinno się rozpatrywać w aspekcie kontrolowanej pomocy publicznej, której przyznanie może zachwiać równowagę konkurencyjności podmiotów na rynku. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy, wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy otrzymanej w tym okresie, lub oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie. Na podstawie delegacji zawartej w art. 37 ust. 2a ustawy z 30 kwietnia 2004 r., Rada Ministrów wydała w dniu 29 marca 2010 r. rozporządzenie w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. Nr 53, poz. 311 ze zm.), zawierające wzory formularzy, jakie podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy ma obowiązek dołączyć do wniosku. W rozpatrywanej sprawie nie ma znaczenia rozstrzyganie okoliczności, czy OHP jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą. Dofinansowanie, o które wnosiła strona, może być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis, a skoro tak, to koniecznym jest złożenie dokumentów, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy. Organy administracji są zobowiązane do rozstrzygania spraw na podstawie i w granicach przepisów prawa. Kolegium podzieliło stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który rozpatrując sprawę w analogicznym stanie prawnym w wyroku z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 3 146/15, stwierdził, iż art. 70b ust. 1 u.s.o. jest adresowany do pracodawcy, a nie do przedsiębiorcy. Strona nie kwestionuje, że zawarła z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego i z tego tytułu ubiega się o pomoc, o której mowa w art. 70b u.s.o. Jest więc pracodawcą w rozumieniu art. 70b ust. 1 u.s.o. Zgodnie zaś z art. 70b ust. 11 u.s.o. dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, stanowi pomoc de minimis. Z tego też względu zasadnym było przyjęcie, że ubiegający się o pomoc podmiot obowiązany był do przedłożenia żądanych dokumentów. Szczegółowe zasady postępowania w sprawie uzyskania pomocy de minimis określa ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Kolegium stwierdziło, że do rozpatrzenia sprawy z wniosku [...] Wojewódzkiej Komendy OHP w W. mają zastosowanie przepisy ustawy o systemie oświaty w brzmieniu po 1 września 2012 r., a w szczególności art. 70b ust. 11 tej ustawy, uznający dofinansowanie za pomoc de minimis oraz przepisy ustawy o pomocy publicznej. [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję SKO w C. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]. Skarżący zarzucił wskazanej decyzji naruszenie prawa materialnego: ‒ art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.) polegające na jego niezastosowaniu; ‒ art. 2 ust. 16 ustawy o postępowaniu w sprawach udzielania pomocy publicznej poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż skarżąca jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą; ‒ art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, z którego wynika, iż do celów reguł konkurencji określonych w Traktacie przedsiębiorstwem jest każda jednostka wykonująca działalność gospodarczą niezależnie od formy prawnej i sposobu finansowania poprzez uznanie, iż ma on zastosowanie do [...] Komendy Wojewódzkiej OHP w W. Skarżąca zarzuciła także naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. – poprzez ich niezastosowanie mimo kompletnego materiału dowodowego w sprawie i oparcia decyzji na błędnych ustaleniach dotyczących statusu skarżącego, co skutkowało podjęciem przez organ decyzji noszącej cechy dowolności. Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości oraz o przyznanie dofinansowania zgodnie z wnioskiem, względnie o przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podkreśliła, że w obowiązujących przepisach prawa nie ma żadnego wyłączenia odnośnie OHP jako podmiotu uprawnionego do występowania o dofinansowanie kosztów kształcenia do wykonywalna określonej pracy. Twierdzenie, iż ze względu na treść art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej nie ma znaczenia okoliczność, czy OHP w W. jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą jest nieuprawnione. Można się zgodzić z definicją przedsiębiorstwa jako jednostki wykonującej działalność gospodarczą niezależnie od formy prawnej i sposobu finansowania, to jednak nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że szkolenie młodocianych jest jednym z zadań ustawowych OHP i nie może być utożsamiane z działalnością konkurencyjną dla podmiotów gospodarczych takich jak przedsiębiorcy. OHP nie osiąga z tego tytułu korzyści, zaś uznanie wykonywania zadań ustawowych za działalność gospodarczą podlegającą przepisom regulującym pomoc de minimis, biorąc pod uwagę skalę tej działalności oraz ograniczenia kwotowe w udzielaniu pomocy, prowadziłoby wprost do zaprzestania wykonywania tych zadań – brak środków w budżecie [...] Wojewódzkiej Komendy OHP w bardzo krótkim czasie. Powyższe spowodowałoby zachwianie równowagi konkurencyjności podmiotów na rynku, na którą powołuje się SKO. Skarżąca nadmieniła ponadto, że odbyło się spotkanie Komendanta Głównego OHP i Prezesa UOKiK, w trakcie którego potwierdzono słuszność stanowiska OHP co do tego, iż w przypadku OHP refundacja nie stanowi pomocy de minimis. Wprawdzie na wynik sprawy nie mają wpływu stanowiska organów stanowiące zalecenia co do sposobu postępowania w sprawach o przyznanie dofinansowania kosztów przyuczenia pracownika do wykonywania określonej pracy, to jednak obowiązkiem organu jest odniesienie się do argumentacji w niej zawartej. W budżecie [...] Wojewódzkiej Komendzie OHP wykazuje się dofinansowanie kosztów kształcenia z tytułu przyuczenia do zawodu jako przychód. Uzyskane z tego tytułu pieniądze są zatem traktowane jako dochód dla budżetu państwa. Budżet OHP nie przewiduje dofinansowania kosztów kształcenia. Uzyskane z tego tytułu pieniądze są zatem traktowane jako dochód dla budżetu państwa. Skoro OHP wypełniając zadania ustawowe nie prowadzą działalności gospodarczej, to nie podlegają ustawie o postępowaniu w sprawach o udzielanie pomocy publicznej. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w sprawie sprowadza się do tego, czy skarżąca- [...] Wojewódzka Komenda Ochotniczych Hufców Pracy jako podmiot ubiegający się o przyznanie dofinansowania na podstawie przepisu art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156, ze zm.) – zwanej dalej u.s.o., miała obowiązek przedłożyć dokumenty, niezbędne przy ubieganiu się o pomoc de minimis (pkt 1 i pkt 2 wezwania), czy też z takiego obowiązku jest zwolniona. Zgodnie z art. 70b ust. 8 u.s.o. dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest finansowane ze środków Funduszu Pracy. W tym miejscu zwrócić uwagę należy, że z dniem 1 września 2012 r. do art. 70b u.s.o. dodano ust. 11, w myśl którego dofinansowanie, o którym mowa w ust. 1, stanowi pomoc de minimis udzielaną zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis lub rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym. Podkreślić należy, że art. 70b u.s.o. nie zawiera regulacji, z której wynikałoby, że OHP mogą domagać się przyznania dofinansowania na podstawie przepisu tego artykułu, ale nie w ramach pomocy de minimis, innymi słowy, że art. 70b ust. 11 u.s.o. nie ma zastosowania do strony skarżącej w niniejszej sprawie. Dodany do art. 70b u.s.o. ust. 11 zmienił w istotny sposób sytuację podmiotów finansowanych przez państwo, na jego podstawie określając w sposób stanowczy, że zgodnie z art. 89 in fine Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie 109 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), jeśli zostaną spełnione przesłanki określone w rozporządzeniu pomoc ta nie podlega procedurze zgłoszenia (por. pkt 1 preambuły rozporządzenia w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis – "Jeżeli finansowanie przez państwo spełnia kryteria określone w art. 107 ust. 1 Traktatu, stanowi pomoc państwa i zgodnie z art. 108 ust. 3 Traktatu powinno zostać zgłoszone do Komisji. Jednakże na podstawie art. 109 Traktatu Rada może określić kategorie pomocy, które są zwolnione z wymogu zgłoszenia. Zgodnie z art. 108 ust. 4 Traktatu Komisja może przyjąć rozporządzenia dotyczące takich kategorii pomocy państwa. Rada postanowiła, zgodnie z art. 109 Traktatu, że pomoc de minimis może stanowić jedną z takich kategorii". Określenie pomocy dla pracodawców wynikającej z art. 70b ust. 11 u.s.o. jako pomocy de minimis, powoduje zdecydowane pogorszenie ich sytuacji w stosunku do sytuacji podmiotów korzystających z tego przywileju na mocy art. 70b ustawy w jej brzmieniu do dnia 1 września 2012 r. W kontekście zarzutów podniesionych w skardze podkreślić należy, że zgodnie z art. 70b ust. 11 u.s.o. dofinansowanie kosztów kształcenia stanowi pomoc de minimis, której przyznanie uzależnione jest nie tylko od złożenia dokumentów, o których mowa w art. 70b ust. 7 u.s.o., ale także dokumentów wymaganych przepisami art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1808) oraz przepisami wydanego na jej podstawie rozporządzenia z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. Nr 53, poz. 311, ze zm.). Ww. rozporządzenie zawiera wzory formularzy, jakie podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy ma obowiązek dołączyć do wniosku, zatem prawidłowo organ I instancji wezwał stronę skarżącą do złożenia dokumentów w postaci formularza przedstawianego przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz oświadczenia o pomocy de minimis otrzymanej w roku, w którym pracodawca ubiega się o pomoc oraz w ciągu 2 lat poprzedzających, wraz z pouczeniem o skutkach niezłożenia tych dokumentów. Wobec tego, że skarżąca nie złożyła żądanych dokumentów, prawidłowo na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, organy odmówiły przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Z treści art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy wynika bowiem, że podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy, wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie. W nawiązaniu do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że nie ma znaczenia okoliczność, czy OHP jest przedsiębiorcą i czy wykonuje działalność gospodarczą. Ustawodawca w żadnej z jednostek redakcyjnych art. 70b u.s.o. nie wskazał, aby konieczną przesłanką uzyskania przedmiotowego dofinansowania była okoliczność bycia przedsiębiorcą w chwili składania wniosku. Oznacza to, że ustawodawca nie wymaga, by wnioskodawca ubiegający się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, którego zatrudniał w procesie jego kształcenia na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, miał być w momencie składania wniosku podmiotem zatrudniającym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Słuszna w tej sytuacji okazała się ocena organów, że dofinansowanie, o które wnosiła skarżąca, może być przyznane wyłącznie jako pomoc de minimis. Koniecznym warunkiem do jej uzyskania jest złożenie przez podmiot ubiegający się o taką pomoc, dokumentów, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Zmiana stanu prawnego, na którą powołuje się skarżąca, polegająca na wprowadzeniu do porządku prawnego nowego uregulowania zawartego w art. 122 ust. 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, potwierdza słuszność przedstawionego powyżej rozumowania. Obecna regulacja odnosi się wprost do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Reasumując, Sąd nie stwierdził, wbrew stanowisku skarżącej, by w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, czy też naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) skargę oddalił.