II SA/Wa 322/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-31

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej, mimo jej zawieszenia i braku możliwości wyrejestrowania z powodu toczącego się sporu sądowego, może zostać uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
Ratio decidendi
Osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie może być uznana za osobę bezrobotną, nawet jeśli działalność została zawieszona lub nie była faktycznie prowadzona. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje wyjątków od tej zasady, niezależnie od przyczyn braku możliwości wyrejestrowania działalności.
Stan faktyczny
Skarżący K.K. został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej przez Prezydenta W. z powodu posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, mimo że działalność tę zawiesił w 1991 r. i nie mógł jej wyrejestrować z powodu toczącego się sporu sądowego i nierozliczenia działalności. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów i naruszenie procedury.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), orzekł o odmowie uznania K. K. z dniem [...] sierpnia 2010 r. za osobę bezrobotną z powodu posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W uzasadnieniu podał, że zainteresowany zgłosił się w dniu 25 sierpnia 2010 r. do Urzędu Pracy [...] w celu rejestracji jako osoba bezrobotna. W związku z informacją, iż posiada on wpis do ewidencji działalności gospodarczej podjętej w dniu 16 stycznia 1989 r., który do chwili obecnej nie został wykreślony, nie może być uznany za osobę bezrobotną z uwagi na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. zarzucił jej naruszenie art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 7, art. 10 § 1 i art. 77 k.p.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uznanie go za osobę bezrobotną, ewentualnie zwrot sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazał na wątpliwości interpretacyjne art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz wyjątkowość swojej sytuacji wynikającej z zawieszenia działalności gospodarczej w dniu 1 października 1991 r. na skutek kradzieży mienia firmy, przy jednoczesnym braku możliwości jej wyrejestrowania ze względu na toczący się proces sądowy i nierozliczenie działalności w urzędzie skarbowym. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zawierającego definicję bezrobotnego, zgodnie z którym bezrobotnym nie może być osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej (lit. f), bez względu na to, czy rzeczywiście tę działalność podjęła czy też w trakcie jej trwania ją zawiesiła. Przepis powyższy ma charakter bezwzględnie obowiązujący, podobnie jak przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 powołanej ustawy, nakazujący staroście pozbawienie statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Odnosząc się do argumentów odwołania organ stwierdził, że spór sądowy, jaki prowadzi strona, nie koliduje w żaden sposób z możliwością zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto, jego zdaniem, strona nie uwiarygodniła w sposób dostateczny powodów, dla których nie może obecnie wyrejestrować działalności gospodarczej, zaś wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma decydujące znaczenie w kwestii rozstrzygnięcia o przyznaniu lub utracie statusu osoby bezrobotnej. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. K. zarzucił jej: – błędną interpretację prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, – naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 71 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, – naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 11, art. 77, art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. i stwierdzenie konieczności orzeczenia o przyznaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu ponownie podniósł argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, wskazując m.in., że skoro przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy budzi wątpliwości interpretacyjne i był przedmiotem interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich jako nieprecyzyjny oraz naruszający prawa konstytucyjne obywateli, to powinien być stosowany z dużą ostrożnością i za każdym razem rozpatrywany indywidualnie, w zależności od okoliczności sprawy. Ponownie też wskazał, że wskutek kradzieży mienia firmy, brak było możliwości prowadzenia działalności, a obecnie toczy się sprawa sądowa dotycząca rozliczenia wspólników spółki. Z tego też względu, bez narażania się na negatywne dla skarżącego skutki prawne i finansowe, niemożliwością było wyrejestrowanie działalności bez rozliczenia się z urzędem skarbowym. Zdaniem skarżącego spełnia on wszelkie warunki do uznania go za bezrobotnego z prawem do zasiłku, przewidziane w art. 71 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy, tj. był zatrudniony w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie co najmniej 365 dni i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ponadto organy, naruszając powołane przepisy postępowania, nie wyjaśniły sprawy w sposób wyczerpujący oraz uniemożliwiły skarżącemu ustosunkowanie się do twierdzeń zawartych w zgromadzonym materiale dowodowym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, przy czym chodzi o przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania decyzji. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), w brzemieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym – oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l lub cudzoziemca – członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Powołany przepis, stanowiący definicję bezrobotnego, jest – wbrew zarzutowi skarżącego – jasny i precyzyjny, gdy chodzi o status prawny osoby z punktu widzenia ustawy, posiadającej wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Osoba taka statusu bezrobotnego uzyskać nie może i to bez względu na przyczynę, wiarygodną lub nie, niewyrejestrowania działalności lub zawieszenia jej prowadzenia, co zasadnie stwierdził organ. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, co znalazło odzwierciedlenie w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 5/96 (ONSA 1997/2/47) podjętej, co prawda w oparciu o wcześniejszą ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, lecz zachowującej aktualność w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania kontrolowanej decyzji. Zgodnie z nim osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Sąd wskazał ponadto, że istotą definicji bezrobotnego jest założenie, że chodzi o osobę, która nie ma pracy, nie prowadzi innej działalności zarobkowej, a tym bardziej nie jest podmiotem gospodarczym. Sąd w niniejszej sprawie, w której bezsporna jest okoliczność posiadania przez K. K. wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, powyższy pogląd w całości podziela, wskazując dodatkowo na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 530/10 (Lex nr 595416), gdzie wskazano, że "mając niewyrejestrowaną działalność gospodarczą osoba nie może uzyskać statusu bezrobotnego nawet w sytuacji niepodjęcia działalności gospodarczej i niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego". Z tego też względu dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia żadnego znaczenia nie mają argumenty podnoszone przez skarżącego, a dotyczące przyczyn zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej i jej niewyrejestrowania z ewidencji. Również podnoszona przez skarżącego wyjątkowość sytuacji w jakiej się znajduje, nie mogła wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, albowiem zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Organ nie miał zatem żadnych możliwości uwzględnienia sytuacji skarżącego wobec brzmienia przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, do czego ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że zostały naruszone wskazane w skardze przepisy postępowania. Podkreślenia wymaga ponadto, że wbrew zarzutowi naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., skarżący brał czynny udział w postępowaniu, zaś niepoinformowanie go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym stanowi uchybienie, które ze względu na istotę sprawy, nie miało istotnego wpływu na jej wynik. Chybiony jest też zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdy przesłanką konieczną do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest posiadanie statusu bezrobotnego, którego skarżący nie uzyskał. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło