II SA/Wa 323/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-13

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Kwiecińska, Maria Werpachowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (GIODO) ma kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie przetwarzania danych osobowych osoby, która złożyła oświadczenie o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego, ale nie dopełniła wewnętrznej procedury kościelnej w tym zakresie?
Ratio decidendi
GIODO nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących danych osobowych osób należących do kościołów i związków wyznaniowych, jeśli te dane są przetwarzane na potrzeby kościoła lub związku wyznaniowego, a osoba ta nie dopełniła wewnętrznych procedur kościelnych dotyczących wystąpienia z niego. W takiej sytuacji postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ przepisy ustawy o ochronie danych osobowych wyłączają kompetencje GIODO w tym zakresie, a stosunki między państwem a kościołami opierają się na ich autonomii.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła Proboszczowi Parafii oświadczenie o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego i wniosła o usunięcie jej danych. Proboszcz poinformował ją o procedurze formalnego wystąpienia z Kościoła, której skarżąca nie dopełniła, przesyłając oświadczenie pocztą. GIODO wydał decyzję nakazującą Proboszczowi uaktualnienie danych, ale następnie uchylił ją i umorzył postępowanie, uznając brak swoich kompetencji ze względu na nie dopełnienie przez skarżącą procedury kościelnej i autonomię Kościoła. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenia proceduralne i materialne, w tym błędne uznanie braku kompetencji GIODO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Maria Werpachowska, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2017 r. sprawy ze skargi N. Z. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę. Do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga N.Z. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych, w tym na zaniechanie sprostowania jej danych osobowych w Księdze Chrztu przez Proboszcza Parafii Rzymskokatolickiej p. w. [...] w [...] Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ustalił w toku postępowania, że skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. skierowała do Proboszcza ww. Parafii oświadczenie, w którym wskazała, że na podstawie w art. 2 pkt 2a ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, występuje z Kościoła rzymskokatolickiego. Wskazała na powód tegoż oświadczenia o wystąpieniu z Kościoła. Zwróciła się do Księdza o usunięcie jej danych. W odpowiedzi na powyższe oświadczenie woli Proboszcz Parafii, pismem z dnia [...] lutego 2014 r., poinformował skarżącą o procedurze formalnego wystąpienia z Kościoła Katolickiego. W wyjaśnieniach odebranych przez Generalnego Inspektora od Księdza Proboszcza zostało wskazane m.in., że procedury wystąpienia z Kościoła Katolickiego, która wywołuje skutki kanonicze, może dokonać tylko osoba pełnoletnia (kan. 98 § 1 i 2), zdolna do czynności prawnych, osobiście, w sposób świadomy i wolny (Kan. 124-126), w formie pisemnej, w obecności proboszcza swego kanonicznego miejsca zamieszkania (stałego lub tymczasowego). Żeby akt formalnego wystąpienia z Kościoła został uznany za skuteczny kanonicznie jest jego dokonanie przez osobiste złożenie własnoręcznie podpisanego pisma, w którym odstępca wyraźnie przedstawia swoją wolę opuszczenia Kościoła. Oświadczenie winno zawierać także dane personalne odstępcy i świadków oraz dokładne dane dotyczące daty i parafii chrztu (z załączaniem świadectwa chrztu). W piśmie powinna się także znaleźć informacja o tym, iż odstępca dokonuje tego aktu dobrowolnie i ze świadomością konsekwencji, jakie ów akt pociąga za sobą. Nie wywołuje skutków kanonicznych oświadczenie złożone przed urzędnikiem lub przesłane droga pocztową czy elektroniczną. Świadectwo chrztu z odpowiednią adnotacją jest jedynym dokumentem potwierdzającym formalny akt wystąpienia z Kościoła, (instrukcja z dn. [...].09.2008 r. "Zasady postępowania w sprawie formalnego aktu wystąpienia z Kościoła", Akta Konferencji Episkopatu Polski, Nr 14/2008, s. 89-91). Skarżąca nie zastosowała się do obowiązującej procedury wystąpienia z Kościoła Katolickiego, a w szczególności w zakresie osobistego złożenia oświadczania umożliwiającego potwierdzenie jej tożsamości i przyjęcie oświadczania, a tym samym rozpoczęcie działań formalnych dotyczących wystąpienia z Kościoła poprzez akt apostazji. Skarżąca przesłała pocztą swoje oświadczenie woli do Parafii, będącej miejscem jego chrztu. Zgodnie z umową międzynarodową tj. Konkordatem między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z dnia 28 lipca 1993 r. (...), na podstawie art. 5 "Przestrzegając prawa do wolności religijnej, Państwo zapewnia Kościołowi Katolickiemu, bez względu na obrządek, swobodne i publiczne pełnienie jego misji, łącznie z wykonywaniem jurysdykcji oraz zarządzaniem i administrowaniem jego sprawami na podstawie prawa kanonicznego". Uregulowanie to daje podstawy wydawania przez Kościół między innymi uregulowań dotyczących formalnego, a więc wywierającego skutki kanoniczne, występowania z Kościoła swoich członków. Uregulowania te nie prowadzą do odmowy pozytywnego załatwienia złożonego wniosku tylko określają procedury jakie muszą być spełnione z punktu widzenia oceny formalnej wniosku o wystąpienie. Formalne wystąpienie z Kościoła zostaje odnotowane w akcie chrztu, po uprzednim zaistnieniu faktu. O powyższych wymogach formalnych zainteresowana została poinformowana stosownym pismem i e-mailem przesłanymi na wskazany przez osobę zainteresowaną adres". Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych przyjmując ustalenia, jak wyżej, w dniu [...] lutego 2016 r. wydał decyzję administracyjną nr [...], którą nakazał Proboszczowi przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez uaktualnienie danych osobowych skarżącej, polegające na naniesieniu w księdze chrztów adnotacji o treści zgodnej z żądaniem zawartym w "oświadczeniu woli" z dnia [...] stycznia 2014 r., tj. iż wystąpiła z Kościoła Katolickiego. GIODO wskazał, że analiza przepisów prawa, jak i orzecznictwa sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, że decydującym dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy aktualnie skarżąca jest członkiem Kościoła Katolickiego. Faktyczne pozostawanie przez skarżącą członkiem Kościoła Katolickiego spowoduje, iż kompetencja do wydania przez Generalnego Inspektora merytorycznej decyzji w sprawie zostaje wyłączona mocą przepisu art. 43 ust. 2 ustawy, zaś pozostawanie przez skarżącą poza wspólnotą tego Kościoła przesądzi o możliwości korzystania przez organ z ww. kompetencji. GIODO stwierdził, że bezsporne jest, iż skarżąca złożyła Proboszczowi Parafii, tj. administratorowi swoich danych osobowych, oświadczenie o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego wraz z wnioskiem o uaktualnienie w tym zakresie swoich danych osobowych w księdze chrztów. Organ wskazał, iż uznać w tej sytuacji należy, iż skarżąca wyraziła dostatecznie jasno swoją wolę co do dalszej przynależności do tego związku wyznaniowego. Wolność w zakresie przynależności do związku wyznaniowego, zagwarantowana przepisami Konstytucji oraz ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2005 r. poz. 1965 z późn. zm.) nie może zostać ograniczona przepisami wewnętrznymi związku wyznaniowego. Organ powołał następnie art. 35 u.o.d.o. i stwierdził, że Proboszcz Parafii winien niezwłocznie usunąć uchybienia w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącej, stosownie do nakazu sformułowanego w niniejszej decyzji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Proboszcz złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją oraz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], Generalny Inspektor przywrócił Proboszczowi termin do wniesienia w/w wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. GIODO stwierdził niedopuszczalność zażalenia N.Z. na postanowienie o przywróceniu tego terminu. GIODO decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie 1 uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2015 r., w punkcie 2 umorzył postępowanie w całości. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny, jak w decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. Wskazał, że zgodnie z treścią przepisu art. 43 ust. 2 u.o.d.o. w odniesieniu do zbiorów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 oraz zbiorów, o których mowa w ust. 1 pkt 1a, przetwarzanych przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego oraz Centralne Biuro Anty korupcyjne, Generalnemu Inspektorowi nie przysługują uprawnienia określone w art. 12 pkt 2, art. 14 pkt 1 i 3 - 5 oraz art. 15 - 18. W myśl zaś art. 43 ust. 1 pkt 3 u.o.d.o. z obowiązku rejestracji zbioru danych zwolnieni są administratorzy danych dotyczących osób należących do kościoła lub innego związku wyznaniowego, o uregulowanej sytuacji prawnej, przetwarzanych na potrzeby tego kościoła lub związku wyznaniowego. Kościół Rzymskokatolicki jest instytucją o uregulowanej sytuacji prawnej, unormowanej m. in. w Konstytucji RP w umowie międzynarodowej jaką jest Konkordat oraz w ustawach. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.), Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami. Organ wskazał, że takie też stanowisko prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawach o sygn. I OSK 2691/15,1 OSK 1509/15,1 OSK 579/15,1 OSK 2585/15, I OSK 3179/15, I OSK 1466/15 "(...) Fakt przynależności do kościoła lub związku wyznaniowego podlega regulacji prawa kościelnego kościoła lub związku wyznaniowego, którego dotyczy. Poza wszystkim zaś, kwestia ta nie ma i tak znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia o wniosku przez organ administracyjny lub sąd. Decyduje bowiem ustawowe wyłączenie GIODO (...) i przyznana Konstytucją RP (art. 25 ust. 3 i 4), ratyfikowaną umową międzynarodową (art. 1 i 5 Konkordatu) i ustawami (art. 2, art. 3 ust. 1 i 2 uspkk) kwestie te regulującymi autonomia prawna Kościoła Katolickiego polegająca na tym, że Kościół rządzi się w swych sprawach własnym prawem, swobodnie wykonuje władzę duchowną i jurysdykcyjną oraz zarządza swoimi sprawami (...)". Dodatkowo ten sam Sąd w przywołanych wyżej wyrokach z dnia 9 lutego 2016 r. podniósł, że: "(...) całkowite porzucenie wiary lub wystąpienie z Kościoła - niezależnie od oceny dopuszczalności tej ostatniej czynności w świetle prawa kościelnego - nie stanowi żadnego uzasadnienia dla zatarcia pewnych, w przeszłości zaszłych faktów.(...)". Organ stwierdził, że z art. 43 ust. 2 u.o.d.o. wynika brak kompetencji GIODO do wydawania decyzji związanych z rozpatrywaniem skarg w zakresie danych osobowych przetwarzanych w zbiorach, o których mowa w pkt 3 ust. 1 tego artykułu. GIODO wskazał, że dokonał oceny całego zebranego materiału dowodowego. W toku postępowania Proboszcz wypowiedział się co do statusu skarżącej w świetle prawa wewnętrznego Kościoła oraz w złożonych wyjaśnieniach wskazał, że skarżąca nie dopełniła wewnętrznej procedury wystąpienia z Kościoła Katolickiego, o której to została poinformowana pismem z dnia [...] lutego 2014 r. Ponadto, skarżąca w treści skargi podniosła, że jedynym działaniem jakie podjęła w celu wystąpienia z w/w wspólnoty było złożenie Proboszczowi pisemnego oświadczenia woli z dnia [...] stycznia 2014 r. GIODO stwierdził, iż w zaistniałej sytuacji nie mogą być zastosowane przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Zgodnie bowiem z art. 43 ust. 2 u.o.d.o. organowi nie przysługują uprawnienia do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w ramach art. 18 u.o.d.o. w stosunku do osób przynależących do kościołów i związków wyznaniowych. W związku z brakiem możliwości zastosowania art. 18 u.o.d.o. w zaistniałym stanie faktycznym w ocenie organu należało umorzyć postępowanie. Organ zaznaczył, że GIODO nie ma podstaw do weryfikacji procedury występowania z Kościoła Katolickiego, ponieważ przepisy powszechnie obowiązujące nie dają mu tego rodzaju kompetencji, na co wskazuje art. 2 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej. GIODO stwierdził, że w zakresie zarówno żądania usunięcia danych osobowych skarżącej z zasobów w/w Parafii jak i uaktualnienia jej danych osobowych w Księdze Chrztu, brak jest podstaw do wydania decyzji przywracającej stan zgodności z prawem, stosownie do art. 18 ust. 1 u.o.d.o., z tego względu organ umorzył postępowanie. Decyzja GIODO z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi N.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, skarżąca zarzuciła: - naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik postępowania, tj. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez niezgodne z ustawą przywrócenie Proboszczowi Parafii Rzymskokatolickiej [...] w [...] terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2015 r.’ - naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik postępowania, tj. art. 134 w zw. z art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie pomimo wniesienia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po upływie terminu, - naruszenie prawa procesowego, tj. art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 w zw. z art. 36 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w drugiej instancji po upływie niemal dwóch lat po wydaniu decyzji w pierwszej instancji, a także poprzez niedopełnienie obowiązku zawiadomienia stron o przyczynach zwłoki oraz niewskazanie nowego terminu załatwienia sprawy, - naruszenie prawa procesowego, tj. art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przyczyn uchylenia decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2015 r., - naruszenie prawa procesowego mającego wpływ na wynik postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieustalenie, czy skarżąca w chwili orzekania była członkiem Kościoła Katolickiego, która to okoliczność stanowiła materialną podstawę rozstrzygnięcia, - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 2 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że, w odniesieniu do danych osobowych skarżącej przetwarzanych przez Proboszcza, Generalnemu Inspektorowi nie przysługuje uprawnienie do wydania merytorycznej decyzji, podczas gdy w rzeczywistości Generalnemu Inspektorowi takie uprawnienie przysługuje, gdyż skarżąca skutecznie wystąpiła z Kościoła Katolickiego; - naruszenie prawa procesowego, tj. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania mimo, że nie było ono bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ w najmniejszym stopniu nie wykazał, dlaczego decyzja z dnia [...] lutego 2015 r. została uchylona. Organ w żadnym miejscu nie wskazał, jakie błędy zostały popełnione. W postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ całkowicie pominął kwestię przynależności skarżącej do Kościoła Katolickiego. Organ bezkrytycznie przyjął, że ponieważ skarżąca nie dopełniła wewnętrznej procedury wystąpienia z Kościoła Katolickiego, kompetencja do wydania merytorycznej decyzji jest wyłączona mocą przepisu art. 43 ust. 2 ustawy. Wynika stąd, że w ocenie organu skarżąca nadal pozostaje członkiem Kościoła Katolickiego, a ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji, co do przynależności skarżącej do tego związku wyznaniowego, były błędne. Taka konkluzja organu nie została jednak wprost wskazana w uzasadnieniu decyzji, można ją wywieść jedynie pośrednio. Skarżąca podniosła, że organ nie przeprowadził żadnego wywodu na temat przynależności skarżącej do Kościoła Katolickiego, w tym nie podjął żadnej polemiki z dokonanymi w tym zakresie ustaleniami organu zawartymi w decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. W skardze podniesiono, iż bezsporne jest, że skarżąca złożyła Proboszczowi, będącemu administratorem jej danych osobowych, oświadczenie o wystąpieniu z Kościoła Katolickiego, jak również to, że skarżąca nie zastosowała się do procedury apostazji:, która została jej wskazana przez Proboszcza jako jedyny możliwy sposób wystąpienia z Kościoła Katolickiego. Organ drugiej instancji nie odniósł się jednak do przyczyn, z jakich skarżąca nie podjęła procedury apostazji, a które to przyczyny skarżąca wyraźnie wyartykułowała w skardze skierowanej do Generalnego Inspektora. Skarżąca podała, że jest członkiem innego Kościoła, tak więc dokonanie aktu apostazji, rozumianej zgodnie z kodeksem prawa kanonicznego, byłoby sprzeczne ze stanem faktycznym. Skarżąca podniosła, że wymaganie deklaracji całkowitego porzucenia wiary chrześcijańskiej od osób, które chcą opuścić Kościół Katolicki, ale pozostać członkami innego kościoła chrześcijańskiego, nie może być uznane za zasadne. Skarżąca podała, że nie podziela m.in. tej argumentacji Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "zgodnie przepisem art. 12 u.o.d.o. GIODO nie jest organem kompetentnym do dokonywania oceny skuteczności wystąpienia z kościoła, sprawy tego rodzaju nie mieszczą się w zakresie zadań określonych we wskazanym powyżej przepisie. Dokonywanie tego rodzaju ocen stanowi wewnętrzną sprawę danej wspólnoty wyznaniowej". W odpowiedzi na skargę GIODO wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że prowadząc postępowanie administracyjne dokonał oceny całego zebranego materiału dowodowego. W toku postępowania Proboszcz wypowiedział się co do statusu skarżącej w świetle prawa wewnętrznego Kościoła oraz w złożonych wyjaśnieniach wskazał, że skarżąca nie dopełniła wewnętrznej procedury wystąpienia z Kościoła Katolickiego, co niniejszy organ uznał za wystarczające do oceny tej okoliczności. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 58 k.p.a. organ wskazał, że Proboszcz w swoim piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. stanowiącym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. uprawdopodobnił, iż miały miejsce okoliczności uzasadniające niemożność wniesienia środka zaskarżenia, przez które doszło do niezawinionego uchybienia terminu. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 13 października 2017 r. reprezentujący skarżącą radca prawny poparł skargę i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Na wstępie wskazania wymaga, że organ uchylając - w stanie faktycznym tej sprawy – własną decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. i umarzając postępowanie w całości nie naruszył przepisu art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie w pierwszej instancji. Stosownie zaś do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Prawidłowo GIODO stwierdził w zaskarżonej decyzji, że w sytuacji, gdy skarżąca nie dopełniła wewnętrznej procedury wystąpienia z Kościoła Katolickiego, nie mogą być zastosowane przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Zasadnie wskazał, że zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 922 ze zm.), zwanej dalej u.o.d.o. organowi nie przysługują uprawnienia do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w ramach art. 18 u.o.d.o. w stosunku do osób należących do kościołów i związków wyznaniowych i na tej podstawie umorzył postępowanie w całości. Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Organ wyjaśnił w zaskarżonej decyzji motywy podjętego rozstrzygnięcia w sposób nie pozostawiający co do nich wątpliwości. Okoliczność, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu w zakresie możliwości zastosowania w tej sprawie art. 18 u.o.d.o. nie powoduje zasadności zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., jak też art. 43 ust. 2 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o. GIODO trafnie wskazał w zaskarżonej decyzji, że nie ma podstaw do weryfikacji procedury występowania z Kościoła Katolickiego. Bezsporne jednocześnie pozostaje w tej sprawie, że skarżąca procedury wystąpienia z Kościoła nie dopełniła. Dokonanie przez organ w decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego doprowadziło do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, choć brak było podstaw do wydania tego rodzaju decyzji. Uchylenie zatem własnej decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. i umorzenie przez organ postępowania w całości nie narusza art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Odnosząc się do uzasadnienia skargi wskazania wymaga, na co zwrócił uwagę już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 3179/15, że od regulowanej prawem kanonicznym instytucji apostazji należy odróżnić "wystąpienie z Kościoła", na które to właśnie powołuje się skarżąca. Warto wskazać, że w dniu 19 lutego 2016 r. wszedł w życie Dekret Ogólny Konferencji Episkopatu Polski w sprawie wystąpień z Kocioła oraz powrotu do Wspólnoty Kościoła (uchwała nr 20/370/2015 Konferencji Episkopatu Polski z dnia 7 października 2015 r.), (Akta Konferencji Episkopatu Polski Nr 27/2015 str. 101104), który określa kiedy oświadczenie woli o wystąpieniu z Kościoła wywołuje formalny skutek i jakie warunki muszą być spełnione, aby oświadczenie to mogło być uznane za skuteczne. W powołanym Dekrecie jednoznacznie wskazano też, że nie wywołuje skutków prawnych oświadczenie woli, jeżeli zostało przesłane drogą pocztową, przesłane drogą elektroniczną, złożone przed urzędnikiem cywilnym. W tej sprawie skarżąca, co wskazał już GIODO, nie dokonała aktu "wystąpienia z Kościoła" w formie przewidzianej przez prawo kościelne. Podkreślenia wymaga, że stosunki między Rzecząpospolitą Polską a Kościołem Katolickim określa umowa międzynarodowa zawarta ze Stolicą Apostolską i ustawy (art. 25 ust. 4 Konstytucji RP). Samo istnienie podstawy prawnej do działania GIODO w postaci wydawania decyzji administracyjnych w sprawach przetwarzania danych osobowych (art. 12 pkt 2, art. 18 u.o.d.o.) nie jest równoznaczne z istnieniem podstawy prawnej do ingerencji tego organu władzy publicznej w kwestię przynależności danej osoby do Kościoła Katolickiego. Stosunki między Państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi są kształtowane, zgodnie z art. 25 ust. 3 Konstytucji RP, na zasadach poszanowania ich autonomii oraz wzajemnej niezależności każdego w swoim zakresie, jak również współdziałania dla dobra człowieka i dobra wspólnego. Zasadnie GIODO uznał w zaskarżonej decyzji, że stan faktyczny tej sprawy nie umożliwiał interwencji władzy państwowej poprzez merytoryczne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy i trafnie uchylając decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. umorzył to postępowanie. Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 134 w zw. z art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. W sprawie tej organ nie miał podstaw do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albowiem wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Proboszcz Parafii złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego wniosku. Prawidłowo zatem GIODO rozpatrzył wniosek o przywrócenie terminu i wydał w tym zakresie postanowienie z dnia [...] czerwca 2015 r. Skoro strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, zasadnie organ termin przywrócił. Odmienna ocena skarżącej, co do przywołanych przez Proboszcza Parafii okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu i stanowiły uzasadnienie wniosku o jego przywrócenie, nie czyni przywrócenia terminu nieprawidłowym. Nadto, fakt, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, na co skarżąca zwraca uwagę w skardze, nie stanowi argumentu za odmową przywrócenia uchybionego terminu. Nie jest tym samym zasadny zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. Odnosząc się do natomiast do zarzutu naruszenia art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 3 w zw. z art. 36 k.p.a. wskazania wymaga, że istotnie czas trwania postępowania nie odpowiada terminom określonym przez ustawodawcę. Organ naruszył zatem powołane przepisy. Kwestia ta jednak nie wpływa na wynik niniejszej sprawy. Strona miała możliwość kwestionowania bezczynności, jak też przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ poprzez wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ, po wyczerpaniu środka zaskarżenia przewidzianego w k.p.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło