II SA/Wa 327/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-06-18

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów jest zbędne. Jednocześnie, skarżący może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący wskazał na brak dochodów z powodu niepełnosprawności i utrzymywanie się z pensji żony w wysokości 1.308,99 zł netto, z której pokrywane są koszty utrzymania i leków. Wcześniejszy wyrok WSA z dnia 23 kwietnia 2008 r. oddalił skargę skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Odpis nieprawomocnego orzeczenia został doręczony skarżącemu w dniu 19 maja 2008 r. Skarżący, wnioskiem z dnia 6 czerwca 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku skarżący wskazał, że nie posiada żadnych dochodów, gdyż nie może podjąć pracy ze względu na znaczny stopień niepełnosprawności. Ponadto podał, że jest na utrzymaniu żony, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący oświadczył, że na dochody rodziny składa się jedynie pensja żony, w wysokości 1.308,99 zł netto. Z tej kwoty opłacane są koszty związane z czynszem, opłatą za energię elektryczną oraz gaz, a także kupowane dla niego konieczne leki, w kwocie około 200 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na J. S. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi J. S. jest odmowa przyznania mu przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych renty w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącego jest trudna – nie ma on żadnych dochodów, a jedynym źródłem utrzymania małżonków jest dochód żony skarżącego z umowy o pracę, w kwocie 1.308,99 zł netto. Z tej kwoty skarżący oraz jego żona muszą się utrzymać, opłacić czynsz, energię elektryczną oraz gaz, a także wykupić konieczne leki - dla skarżącego jest to suma rzędu 200 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w tej sytuacji brakuje środków nawet na skromną egzystencję. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło