II SA/Wa 328/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Bronisław Szydło, Protokolant Katarzyna Ciacharowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego: - oddala skargę. W dniu [...] lutego 2006 r. Naczelnik Urzędu [...] w W. wydał orzeczenie dyscyplinarne nr [...], którym uznał starszego rewidenta celnego M. Z. winnym naruszenia obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej, polegające na spożywaniu przez funkcjonariusza alkoholu w miejscu pełnienia służby i wykonywania powierzonych mu obowiązków po spożyciu alkoholu. Za ten czyn organ wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną określoną w art. 63 ust. 1 pkt 7 ustawy pragmatycznej, to jest karę wydalenia ze Służby Celnej. W wyniku złożonego przez obwinionego środka odwoławczego, w dniu [...] kwietnia 2006 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wydał orzeczenie dyscyplinarne nr [...], którym orzekł o zmianie zaskarżonego orzeczenia organu I instancji z dnia [...] lutego 2006 r. uznając, że M. Z. wykonywał w dniu 16 lutego 2006 r. obowiązki służbowe po spożyciu alkoholu, przez co naruszył obowiązki służbowe, określone w art. 32 ust. 1, 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej. W związku z powyższym organ odwoławczy wymierzył funkcjonariuszowi karę wydalenia ze Służby Celnej (art. 63 ust. 1 pkt 7 ustawy pragmatycznej). Jak wynika z uzasadnienia orzeczenia, organ odwoławczy uznał, iż w sprawie brak jest dowodów uzasadniających przypisanie obwinionemu zarzutu spożywania alkoholu w miejscu służby. Zaznaczyć tu należy, iż organ w identyczny sposób rozstrzygnął sprawy dyscyplinarne innych dwóch funkcjonariuszy pełniących w dniu 16 lutego 2006 r. służbę pod wpływem alkoholu. Powyższe orzeczenie Dyrektora Izby Celnej w W. zostało zaskarżone przez M. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 26 września 2006 r. (sygn. akt II SA/Wa 993/06) Sąd skargę oddalił. Następnie prawomocnym postanowieniem z dnia 7 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną skarżącego, jako niedopuszczalną z innych przyczyn (brak wcześniejszego zażądania przez skarżącego uzasadnienia wyroku). W dniu 7 lutego 2008 r. M. Z., powołując się na treść art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2006 r. Jako przesłankę wznowienia podał fakt wydania wyroku uchylającego orzeczenie dyscyplinarne dotyczące innego funkcjonariusza, który to wyrok zapadł w tym samym stanie faktycznym i prawnym (wyrok z dnia 30 listopada 2007 r. w sprawie A. W., sygn. akt II SA/Wa 1382/07). Po rozpoznaniu skargi o wznowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem (prawomocne) z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 209/08 odrzucił skargę o wznowienie, wskazując w uzasadnieniu orzeczenia, że skarga nie została oparta o ustawową przesłankę wznowienia - gdyż takiej podstawy nie może stanowić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydany w sprawie innego funkcjonariusza. Sąd stwierdził, że podstawą do wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne, które istniały już przed zakończeniem sprawy i jednocześnie strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, albowiem nie były jej znane. Odmienna ocena postępowania dyscyplinarnego przyjęta przez Sąd w innej sprawie, dotycząca innego skarżącego, nie stanowi podstawy do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania sadowego, gdyż nie jest ani okolicznością faktyczną, ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 28 października 2008 r. do Izby Celnej w W. wpłynął wniosek M. Z. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] kwietnia 2006 r., wydanym przez Dyrektora Izby Celnej w W. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 540 § 1 pkt 2) lit. b kodeksu postępowania karnego w związku z art. 79 ustawy o Służbie Celnej, zaś jako okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania dyscyplinarnego zainteresowany podał fakt wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 30 listopada 2007 r. w sprawie II SA/Wa 1382/07 dotyczącej innego funkcjonariusza - A. W. wyroku uchylającego orzeczenie dyscyplinarne. M. Z. zaznaczył, że wyrok ten zapadał w tym samym stanie faktycznym i w oparciu o te same przepisy. W dniu [...] listopada 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, działając na podstawie art. 547 § 1 kpk w zw. z art. 79 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej wydał postanowienie nr [...] oddalające wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego w sprawie zakończonej orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] kwietnia 2006 r. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, iż odmienna ocena postępowania dyscyplinarnego przyjęta przez Sąd w innej sprawie, dotyczącej innego skarżącego, nie stanowi podstawy do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania sądowego, gdyż okoliczność ta w żaden sposób nie podważa prawdziwości ustaleń dokonanych w postępowaniu dyscyplinarnym. Na powyższe postanowienie M. Z. wniósł zażalenie. W dniu [...] stycznia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w W. na podstawie art. 437 § 1 kpk w zw. z art. 547 § 1 kpk w zw. z art. 79 ustawy o Służbie Celnej, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] listopada 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Organ nadmienił, iż wobec trzeciego z funkcjonariuszy ukaranych w identyczny sposób w postępowaniu dyscyplinarnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę - uznając tym samym prawidłowość orzeczenia dyscyplinarnego. Funkcjonariusz ten został ze służby zwolniony. M. Z. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie tego postanowienia i o uchylenie postanowienia poprzedzającego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: a) art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej; b) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania wobec obywateli; c) art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 79 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a. poprzez uznanie, iż fakt wydania w sprawie A. W., analogicznej do sprawy skarżącego i dotyczącej takiego samego stanu faktycznego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmiennego wyroku niż w sprawie skarżącego nie stanowi nowego faktu i dowodu, przemawiających za wznowieniem postępowania, podczas gdy ze względu na tożsamość tych dwóch spraw, okoliczność ta jak najbardziej uzasadniała powyższe; d) art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz 2, 4, 7, 8, 9 k.p.k. poprzez niestaranne i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego i niewłaściwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, polegające w szczególności na zaniechaniu przez organ zbadania akt sprawy A. W., analogicznej do sprawy skarżącego i związanej z tym niemożliwości dokonania oceny, czy wskazywane przez skarżącego podstawy wznowienia rzeczywiście nie zasługują na uwzględnienie, do czego w myśl powyższych przepisów był zobowiązany. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z ujawnieniem faktu pełnienia w dniu 16 lutego 2006 r. służby pod wpływem alkoholu przez czterech funkcjonariuszy celnych z [...] (w tym - przez M. Z.), zostały wszczęte w trybie przyspieszonym postępowania dyscyplinarne wobec wszystkich tych osób. Przy tym samym stanie faktycznym i prawnym Naczelnik Urzędu Celnego [...] we wszystkich przypadkach wymierzył obwinionym karę wydalenia ze służby, uznając, że funkcjonariusze spożywali alkohol w miejscu pełnienia służby i pełnili służbę pod wpływem alkoholu, czym naruszyli obowiązki służbowe określone w art. 32 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 156 poz. 1641 z 2004 r.) w warunkach naruszenia przepisów ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 147, poz. 1231 z 2002 r. z późn. zm.). W związku ze złożeniem odwołań od orzeczeń dyscyplinarnych przez wszystkich ukaranych, Dyrektor Izby Celnej w W. w trzech przypadkach wydał orzeczenia dyscyplinarne, w których orzekł o zmianie zaskarżonych orzeczeń dyscyplinarnych, wydanych przez organ I instancji w zakresie zarzucanego obwinionym czynu uznając, że obwinieni wykonywali w dniu 16 lutego 2006 r. obowiązki służbowe po spożyciu alkoholu, przez co naruszyli obowiązki służbowe określone w art. 32 ust. 1, 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej. Jednocześnie organ odwoławczy wymierzył wobec wszystkich obwinionych karę dyscyplinarną wydalenia ze Służby Celnej. W jednym tylko przypadku postępowanie dyscyplinarne umorzono z uwagi na zwolnienie funkcjonariusza ze Służby Celnej na podstawie art. 25 ust. 10 ustawy pragmatycznej. Tak więc, we wszystkich przypadkach, przy takim samym stanie faktycznym i prawnym, zapadły orzeczenia dyscyplinarne uznające winę funkcjonariuszy w tym samym zakresie i wymierzające im identyczne kary dyscyplinarne. Wszystkie orzeczenia dyscyplinarne wydane przez organ II instancji, zostały poddane kontroli sądu administracyjnego. W dniu 26 września 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem oddalił skargę M. Z., (sygn. akt II SA/Wa 993/06), w dniu 1 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem oddalił skargę drugiego funkcjonariusza - P. B. (sygn. akt II SA/Wa 1091/06), natomiast w dniu 30 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem w sprawie ze skargi A. W., uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne organu II instancji i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu (sygn. akt II SA/Wa 1383/07). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd nakazał organowi wyjaśnienie kwestii, dlaczego pomimo zmiany zarzutu orzekł najsurowszą karę wobec funkcjonariusza W. oraz wytknął brak ustosunkowania się organu do indywidualnych cech tego funkcjonariusza i jego sytuacji życiowej w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego, w części dotyczącej wymierzonej kary. Skarżący wnosząc o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, wskazuje wyłącznie na wyrok sygn. akt II SA/Wa 1382/07 z dnia 30 listopada 2007 r., zapadły w sprawie dotyczącej funkcjonariusza - A. W., traktując ten wyrok jako nową okoliczność w swojej sprawie, w rozumieniu art. 540 § 1 pkt. 2 b) Kpk. Zaś nieuwzględnienie przez organ jego tezy, traktuje jako podstawowy zarzut skargi (zarzut oznaczony literą "c"). Rozumowanie powyższe oparte jest na błędzie logicznym i dlatego nie mogło zostać zaakceptowane zarówno przez organ jak i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrujący niniejszą sprawę. Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) nie zawiera uregulowań dotyczących instytucji wznowienia postępowania dyscyplinarnego, odsyłając w zakresie nieuregulowanym odpowiednio do przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 79 ustawy). Z treści art. 540 § 1 pkt 2 b) Kpk wynika możliwość wznowienia postępowania jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnia się nowe fakty lub dowody nie znane przedtem sądowi (tu organowi wymierzającemu karę dyscyplinarną), wskazujące na skazanie za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo wskazujące na nieuwzględnienie okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia kary, albo wskazujące na błędne przyjęcie okoliczności wpływających na nadzwyczajne obostrzenie kary. Zatem M. Z., aby mógł skorzystać z instytucji wznowienia postępowania musiałby wskazać, na takie okoliczności sprawy, które nie były znane organowi i nadto nie mogły być powołane przez obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym oraz okoliczności te musiałyby być albo nowymi faktami, albo nowymi dowodami wiążącymi się bezpośrednio z orzeczoną karą dyscyplinarną. Zarówno w ocenie organu, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący okoliczności takich nie wykazał. Po pierwsze, jako okoliczność wznowienia postępowania skarżący wskazuje wyrok w sprawie innego funkcjonariusza, pomijając jednakże, iż w uzasadnieniu tego wyroku Sąd nakazał zbadanie ponowne przez organ kwestii wymiaru kary nie tylko z uwagi na zawężenie zarzutu dyscyplinarnego, ale również z uwagi na brak odniesienia się organu do cech indywidualnych tego innego funkcjonariusza. A zatem przesłanki wydania takiego wyroku są ściśle związane z funkcjonariuszem W. i nie mogą mieć żadnego związku ze sprawą wymiaru kary dyscyplinarnej M. Z. Po drugie, wszystkie okoliczności dotyczące zarówno zarzutu i jego zawężenia przez organ dyscyplinarny II instancji, jak i okoliczności wpływających na wymiar kary dyscyplinarnej, wymierzonej skarżącemu w żaden sposób nie zmieniły się. Skarżący poza wskazaniem na wyrok w sprawie funkcjonariusza W. nie wykazał innych nowych faktów lub dowodów mogących mieć wpływ na wymiar kary dyscyplinarnej. Wystarczy tu wskazać na treść skargi M. Z. w sprawie zakończonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 września 2006 r. (sygn. akt II SA/Wa 993/06). Po trzecie, odnosząc się już do treści samego wyroku w sprawie funkcjonariusza W. podkreślić należy, iż podstawą do wznowienia postępowania dyscyplinarnego mogą być tylko takie fakty albo dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy dyscyplinarnej i strona nie mogła z nich skorzystać, ani nie były one znane organowi dyscyplinarnemu. Powoływanie się tu przez skarżącego na wyrok sądu administracyjnego w innej sprawie nie może stanowić w niniejszej sprawie nowego dowodu ani faktu, albowiem w istocie chodzi tu o odmienną ocenę postępowania dyscyplinarnego a ściślej - inną oceną wymiaru kary dyscyplinarnej przyjętą przez sąd administracyjny, z uwagi na cechy osobowe obwinionego funkcjonariusza W. Odmienna ocena postępowania dyscyplinarnego dokonana przez sąd w innej sprawie, dotyczącej innego skarżącego, nie może stanowić podstawy do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania sadowego, gdyż ocena taka nie jest ani okolicznością faktyczną, ani środkiem dowodowym, o którym mowa w przepisie art. 540 § 1 pkt 2 b Kpk. Również chybione są pozostałe zarzuty skargi, dotyczące uchybień procesowych organu - zarzuty opisane w pkt. a), b) i d) skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się także w rozpatrywanej sprawie uchybień, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności postępowania, ani uchybień, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść wydanych przez organy postanowień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył niewielkie uchybienie organu w powołaniu podstawy prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, jednakże uchybienia te nie miały wpływu na treść wydanych postanowień, a zatem nie było to istotne. Otóż organy niezasadnie powołały w podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia przepis art. 437 § 1 i art. 547 § 1 Kpk. Art. 79 ustawy o Służbie Celnej odsyła do odpowiednich uregulowań prawnych zawartych w Kodeksie postępowania karnego jedynie w zakresie takich zagadnień postępowania dyscyplinarnego, które nie zostały uregulowane w ustawie pragmatycznej. Dlatego trafnie organ w uzasadnieniu postanowienia przywołał art. 540 § 1 pkt 2 b) Kpk, jako przepis merytorycznie regulujący zagadnienie wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Jednakże ustawa pragmatyczna zawiera dostateczne uregulowania (art. 72 ustawy) dotyczące rozpatrywania środków odwoławczych od orzeczeń w postępowaniu dyscyplinarnym. Zatem przepis art. 72 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej powinien stanowić podstawę procesową rozstrzygnięcia organu II instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.