II SA/Wa 328/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego - oddala skargę - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 K.p.a. i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] o odmowie przyznania K. G. dodatku mieszkaniowego. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. K. G. wystąpił o przyznanie dodatku mieszkaniowego dotyczącego lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...]. We wniosku tym podał, że powierzchnia jego lokalu wynosi 16 m2. W lokalu tym brak jest centralnego ogrzewania, brak ciepłej wody oraz brak instalacji gazu przewodowego. Wskazał również, że dochód w jego jednoosobowym gospodarstwie domowym wynosi 888,19 zł miesięcznie brutto, zaś suma wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc to 75,19 zł oraz dodatkowo za ogrzewanie energią elektryczną 724,60 zł. Prezydent [...], rozpoznając powyższy wniosek, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmówił K. G. przyznania dodatku mieszkaniowego. W wyniku rozpatrzenia odwołania K. G. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. uchyliło tą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując w uzasadnieniu, że nie przeprowadzono wnikliwego postępowania wyjaśniającego i nie ustalono w sposób niebudzący wątpliwości wysokości wydatków wnioskodawcy. Rozpatrując sprawę ponownie Prezydent [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 5, art. 6, art. 7 oraz art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r., wydał w dniu [...] lipca 2012 r. decyzję nr [...] o odmowie przyznania K. G. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), w przeliczeniu na liczbą członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2- dla jednej osoby. Zgodnie naomiast z art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom uprawnionym, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech pełnych miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, tj. kwoty 1398,57 zł obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Organ ustalił, że w przypadku wnioskodawcy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego (tj. 888,19 zł) nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym. Jeżeli średni miesięczny dochód na osobę jest mniejszy niż 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, wówczas do celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez wnioskodawcę w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego (art. 6 ust. 1 ustawy). Prezydent [...] podał, że w przypadku K. G. suma wydatków mieszkaniowych wynosi 133,23 zł. W dalszej cześci uzasadnienia decyzji organ wyjaśnił, iż w myśl art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych do wydatków zalicza się: czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię ciepłą, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 6 ust. 4a ustawy nie stanowią wydatków, o których mowa w powołanym wyżej przepisie, wydatki poniesione z tytułu: ubezpieczeń, podatku od nieruchomości opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe. W tej sytuacji nie możliwe było uwzględnienie wydatków wnioskodawcy na pokrycie rachunków za zużycie energii elektrycznej. Sumę wydatków stanowić mogą jedynie kwoty opłacanego czynszu oraz ryczałtów wynikających z braku centralnego ogrzewania, ciepłej wody i gazu przewodowego. Organ przytoczył treść § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudniu 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z dnia 31 grudnia 2001 r.), który to przepis w ust. 1 stanowi, że w przypadku, gdy lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyjątkiem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jeżeli natomiast lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyjątkiem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego, za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 10 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyjątkiem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych oraz równowartość 2 kWh na każdą dodatkową osobę (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Prezydent [...] wskazał, iż wezwał wnioskodawcę do dostarczenia faktury za energię elektryczną, którą wnioskodawca dostarczył 9 lipca 2012 r. Na podstawie tej faktury organ wyliczył cenę 1 kWh energii elektrycznej, tj. 0,4963 zł i na tej podstawie dokonał ponownie wyliczeń dodatku mieszkaniowego. Z ustaleń organu I instancji wynika, że suma miesięcznych wydatków wnioskodawcy wynosząca 129,78 zł (wydatki 75,19 zł + wydatki za brak centralnego ogrzewania 39,70 zł + wydatki za brak ciepłej wody 9,93 zł + wydatki za brak gazu 4,96 zł), przypadających na normatywną powierzchnię mieszkania (16 m2), nie przekracza 15% miesięcznych dochodów jego gospodarstwa domowego, tj. 133,23 zł. W tej sytuacji dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. W odwołaniu od powyższej decyzji K. G. podniósł, że budynek w którym mieszka wykonany jest ze złej jakości materiałów i w związku z tym w okresie zimowym ponosi koszty ok. 700 zł miesięcznie za energię elektryczną. Zaznaczył, że ogrzewa mieszkanie wyłącznie od temperatury 13-15 stopni C. Jego zdaniem w tej sytuacji powinien otrzymać dodatek mieszkaniowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Wskazał, że organ I instancji w sposób prawidłowy wyliczył miesięczny dochód skarżącego z powołaniem na odpowiednie przepisy prawa, przeprowadzając poprawne obliczenia matematyczne oraz poprawnie wskazał też na sposób wyliczenia wydatków za brak centralnego ogrzewania, brak ciepłej wody oraz brak gazu. Ponadto organ wyjaśnił, że faktyczne wydatki ponoszone przez wnioskodawcę nie mają znaczenia, albowiem ustawodawca przewidział określone limity w formie ryczałtu w sytuacji braku centralnego ogrzewania, braku ciepłej wody oraz braku gazu. Podnióśł również, że decyzja w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego jako decyzja związana jest niezależna od uznania organu administracji, lecz wynika z oceny przez organ I instancji spełnienia przez wnioskodawcę sztywnych ustawowych przesłanek nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego. Z uwagi zatem na fakt, że suma miesięcznych wydatków K. G. (129,78 zł) przypadających na normatywną powierzchnię mieszkania nie przekracza 15% miesięcznych dochodów jednoosobowego gospodarstwa, tj. 133,23 zł, dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Na powyższą decyzję K. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi ponownie opisał zły stan lokalu, w którym zamieszkuje oraz wskazał, że ponosi wysokie koszty ogrzewania tego lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 27 marca 2013 r. skarżący przytoczył dane liczbowe dotyczące zużycia energii elektrycznej w jego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga K. G. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nie naruszają prawa. Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określa ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudniu 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. nr 156, poz. 1817 ze zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Stosownie natomiast do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby. Skarżący z dochodem 888,19 zł miesięcznie, zajmując samodzielnie lokal o powierzchni 16 m2 spełnia obydwie przesłanki określone w zacytowanych powyżej przepisach. Kluczowe znaczenie dla sprawy mają jednak wydatki skarżącego związane z zajmowanym lokalem. We wniosku skarżący zaznaczył, że ponosi wydatki w wysokości 75,19 zł oraz wydatki na ogrzewanie w wysokości 724,60 zł. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. W przypadku skarżącego kwota wydatków przez niego poniesionych w wysokości 15% dochodów daje sumę 133,23 zł. Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Art. 6 ust. 4 ustawy precyzuje, iż wydatkami tymi są: 1) czynsz, 2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, 4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, 5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, 6) opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, 7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. W art. 6 ust. 4a stwierdza się natomiast, że nie stanowią wydatków, o których mowa w ust. 4, wydatki poniesione z tytułu: 1) ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie gruntów, 2) opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe. Rozpatrując wniosek skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego organy nie mogły zatem uwzględnić rzeczywistych wydatków skarżącego na energię elektryczną, które, jak on podaje, mogą wynosić nawet ponad 700 zł miesięcznie. Skarżący zużywa energię elektryczną na potrzeby ogrzewania zajmowanego lokalu, albowiem w lokalu tym nie ma centralnego ogrzewania. W lokalu tym brak jest również ciepłej wody oraz gazu. W takich warunkach koszty energii elektrycznej w istocie mogą być wysokie. Jednakże wydatki na ogrzewanie mieszkania oraz na ciepłą wodę, w przypadku takich lokali, jak zajmowany przez skarżącego (pozbawiony centralnego ogrzewania, ciepłej wody oraz gazu), obliczane są według zasad określonych w § 3 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 28 grudniu 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). W przypadku, gdy lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Natomiast w sytuacji, gdy lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację gazu przewodowego, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 10 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, oraz równowartość 2 kilowatogodzin na każdą dodatkową osobę (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Biorąc pod uwagę powyższe regulacje suma wydatków skarżącego, przy przyjęciu ustalonej ceny 1 kWh energii elektrycznej na 0,4963 zł, przedstawia się w następujący sposób: (75,19 zł - tytułem czynszu, 39,70 zł -wydatki za brak centralnego ogrzewania, 9,93 zł - wydatki za brak ciepłej wody oraz 4,96 zł - wydatki za brak gazu). Łączna suma tak ustalonych wydatków wynosi 129,78 zł. Suma ta nie przekracza zatem 15% dochodów skarżącego (133,23 zł). W tej sytuacji organ zasadnie stwierdził, że dodatek mieszkaniowy skarżącemu nie przysługuje. Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a także cytowanego wyżej rozporządzenia, w sposób bardzo precyzyjny określają przesłanki przyznania dodatków mieszkaniowych. Przepisy te precyzyjnie określają kryterium normatywnej powierzchni zajmowanego lokalu oraz kryterium dochodów osób ubiegających się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wskazują również rodzaje wydatków, które mogą być uwzględnione przy ustalaniu uprawnień do dodatku oraz podają sposób obliczenia wydatków dla lokali pozbawionych centralnego ogrzewania, ciepłej wody oraz gazu. W tym ostatnim przypadku obliczenie tych wydatków może być dokonane wyłącznie w sposób przewidziany w tych przepisach. Nie jest możliwe przyjęcie innego sposobu ich obliczenia i uwzględnienie np. rzeczywistych wydatków, jakie wnioskodawca ponosi na ogrzanie mieszkania przy użyciu energii elektrycznej. Jak słusznie wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzja w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego jest decyzją związaną, niezależną od uznania organu administracji. Jest ona wydawana w oparciu o ocenę przesłanek określonych przez ustawodawcę w sposób sztywny, bez pozostawiania jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. W ustalonym przez organ stanie faktycznym sprawy nie można było zatem wydać decyzji uwzględniającej wniosek skarżącego. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły w stanie faktycznym niniejszej sprawy, że suma miesięcznych wydatków skarżącego nie uprawnia go do przyznania dodatku mieszkaniowego. W tych okolicznościach nie można więc stwierdzić, aby do wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji doszło z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.