II SA/Wa 33/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-20

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego może zostać uwzględniony, gdy istnieją wątpliwości co do faktycznych możliwości płatniczych wnioskodawcy i brak jest pełnych danych o dochodach osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku wątpliwości co do sytuacji majątkowej i braku pełnych danych o dochodach osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, wniosek o przyznanie prawa pomocy należy odmówić.
Stan faktyczny
S. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody o odmowie przyznania zasiłku. Wnioskodawca podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostającą na utrzymaniu dzieci, współwłaścicielem domu i nieruchomości rolnych. Nie przedstawił jednak pełnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Po wezwaniu do uzupełnienia danych, skarżący zaprzeczył wspólnemu gospodarstwu z dziećmi, które jednak finansowo go wspierają. Skarżący nie przedstawił informacji o dochodach i majątku dzieci, co budziło wątpliwości co do jego faktycznych możliwości płatniczych.
Rozstrzygnięcie
Odmówił ustanowienia radcy prawnego oraz adwokata wnioskodawcy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku postanawia 1. odmówić ustanowienia radcy prawnego, 2. odmówić ustanowienia adwokata. S. A. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że od października 2011 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Oświadczył, że pozostaje na utrzymaniu dzieci. Wnioskodawca jest współwłaścicielem domu o powierzchni 255 m2 (do remontu), posiada 0,5 ha nieruchomości rolnej oraz budynki gospodarcze o powierzchni 150 m2 (do remontu). Rubryka nr 6 (stan rodzinny) urzędowego formularza została zakreślona. Skarżący nie podał żadnych danych. Zakreślona została również rubryka nr 8 (stan majątkowy osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym), rubryka nr 9 i rubryka nr 10 (dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym). W rubryce nr 11 urzędowego formularza wnioskodawca oświadczył, że obciążony jest kredytami, które spłacają dzieci. Skarżący oświadczył, że dopóki nie znajdzie pracy jest na utrzymaniu dzieci. Podał, że żyje za 800 zł miesięcznie i nie stać go na ustanowienie pełnomocnika. Wobec tego, że przedstawione przez skarżącego informacje nie pozwalały na dokonanie pełnej oceny możliwości płatniczych strony, skarżący wezwany został pismem z dnia 31 lipca 2012 r. do złożenia dodatkowych oświadczeń i nadesłania dokumentów. W wezwaniu wskazano, iż z treści oświadczeń zawartych w urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżący pozostaje z dziećmi we wspólnym gospodarstwie domowym. Strona wezwana została do podania: imion i nazwisk wszystkich osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (rubryka nr 6 urzędowego formularza) oraz złożenia oświadczenia o dokładnej wysokości dochodów brutto lub netto uzyskiwanych miesięcznie przez osoby, z którymi skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze wskazaniem tytułu z jakiego dochody są uzyskiwane. Wnioskodawca obowiązany był podać również informacje o majątku, w tym oszczędnościach posiadanych przez te osoby (dane te należało wpisać w rubryce nr 6, 7 i 10 urzędowego formularza PPF). Skarżący wezwany został również do wskazania wysokości stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym (opłaty za energię elektryczną, gaz, telefon, Internet, wysokość raty spłacanego kredytu oraz wysokość kwoty, która pozostała do spłaty, ewentualnie inne wydatki z dokładnym ich określeniem). Strona obowiązana była wyjaśnić z jakiego źródła i tytułu uzyskuje kwotę 800 zł oraz nadesłać kserokopię wyciągu z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich dwóch miesięcy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że nie postaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi. Podał, że dzieci mieszkają i pracują w [...] i nigdy nie mieszkały ze skarżącym na wsi w domu, którego jest współwłaścicielem. Wskazał, że dzieci pomagają finansowo w spłacie kredytów i opłatach bieżących za media oraz przeznaczają środki finansowe na codzienne utrzymanie skarżącego (m.in. zakup żywności). Dzieci przekazują też wnioskodawcy niewielkie kwoty na własne potrzeby. Skarżący oświadczył, że dzieci odmówiły ujawnienia wysokości uzyskiwanych dochodów oraz wysokości posiadanych oszczędności. Jako stałe miesięczne wydatki skarżący wymienił: opłatę za energię elektryczną 150 zł, gaz 55 zł, telefon i Internet 60 zł, samochód 250 zł, kredyt [...] z odsetkami 2.050 zł, kredt [...] z odsetkami 2.000 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że kwota 800 zł nie stanowi dochodu, ale kwotę niezbędną na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania, które obecnie ponoszą dzieci. Wnioskodawca załączył kserokopie historii rachunku bankowego z [...] 2012 r. w [...], elektroniczne zestawienie operacji z [...] 2012 r. w [...], kserokopię informacji ogólnej w [...] z [...] 2012 r., informacji szczegółowych z [...] 2012 r. oraz wyciągi z rachunku karty kredytowej w tym banku. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej również P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym m.in. ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Ustalenia dotyczące stanu majątkowego i dochodów osiąganych w gospodarstwie domowym nie mogą budzić żadnych wątpliwości. Tymczasem, w sprawie niniejszej istnieją uzasadnione wątpliwości, co do faktycznych możliwości płatniczych skarżącego, co nie pozwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Z całości przedstawionych przez stronę informacji wynika, wbrew oświadczeniu skarżącego, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z dorosłymi, pracującymi dziećmi. Świadczy o tym nie tylko samo stwierdzenie skarżącego, że pozostaje na utrzymaniu dzieci, ale faktyczne ponoszenie w całości kosztów utrzymania wnioskodawcy przez dzieci. Okoliczność, że dzieci skarżącego pracują i mieszkają w innej miejscowości, niż skarżący pozostaje bez znaczenia dla ustalenia, że w chwili obecnej strona pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym. Ze wszystkich oświadczeń wnioskodawcy wynika, że nie uzyskuje on aktualnie żadnych dochodów (skarżący zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku), nie korzysta też ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Stałe miesięczne wydatki wskazane przez stronę wynoszą zaś 4.565 zł. Wydatki te, jak również koszty codziennego utrzymania skarżącego ponoszone są, zgodnie z oświadczeniem strony, przez dzieci. Z całości przedstawionych informacji wynika, że pomiędzy stroną a dziećmi istnieje aktualnie więź gospodarcza, co świadczy – wbrew twierdzeniu strony – o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego, w którym skarżący jedynie nie ponosi, z powodu nieuzyskiwania dochodu, wydatków. Wobec tego, że skarżący nie przedłożył na wezwanie informacji dotyczących sytuacji dochodowej i majątkowej osób, z którymi pozostaje aktualnie we wspólnym gospodarstwie domowym, stwierdzić należy, że brak jest wszystkich danych pozwalających na pełną ocenę możliwości płatniczych skarżącego. Dla dokonania ustaleń w zakresie spełnienia ustawowej przesłanki nie jest wystarczające podanie przez stronę, że ona sama nie dysponuje żadnym dochodem i majątkiem i nie ponosi żadnych wydatków. W sytuacji, gdy ze wszystkich przedstawionych informacji wynika, jak w niniejszej sprawie, że strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi, dla oceny możliwości płatniczych strony konieczne jest dysponowanie również informacjami o dochodach i majątku dzieci oraz stałych kosztach utrzymania w gospodarstwie domowym. Brak oświadczeń skarżącego we wskazanym wyżej zakresie nie pozwala na pełną ocenę sytuacji finansowej w gospodarstwie domowym. Zauważyć należy nadto, że w miesiącu [...] 2012 r. na rachunek osobisty skarżącego w [...] wpłynęła łącznie (wpłaty gotówkowe w bankomacie) kwota 8.500 zł. Biorąc pod uwagę, że łączne stałe wydatki skarżącego ponoszone przez dzieci (w tym koszty kredytów) wynoszą około 5.000 zł stwierdzić należy, że w miesiącu [...] do dyspozycji strony pozostawała kwota około 3.500 zł. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione przez stronę informacje stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 1 i 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło