II SA/Wa 330/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska, Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2021 r. sprawy ze skargi M. N. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2020r., 2. odrzuca skargę w części dotyczącej ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (RWKL) działając na skierowanie Dowódcy Jednostki Wojskowej N [...] w [...] w celu określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego wydała orzeczenie Nr [...] z dnia [...].08.2020r., w którym uznała [...] M. N. za zdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria Z -Zał. 1; Grupa II. W punkcie [...] orzeczenia rozpoznano: 1) Przebyty uraz głowy ([...].2018r.) z utratą przytomności, stłuczeniem płatów czołowych mózgu, z krwiakiem lewej półkuli móżdżku z pourazową encefalopatią, nieznacznie upośledzający sprawność ustroju. § 63 pkt 1, § 5 pkt 1 2) Przebyty uraz stłuczeniowy ręki lewej bez upośledzenia sprawności ruchowej. § 75 pkt 1 3) Przebyty uraz skrętny stawu skokowego prawego bez upośledzenia sprawności ruchowej. § 77 pkt 5 (w zastosowaniu) 4) Przebyty uraz głowy w dzieciństwie bez trwałych następstw. 5) Tatuaże grzbietu i powłok brzusznych nieszpecące. § 2 pkt 8 6) Blizny po operacji przepukliny pachwinowej prawostronnej pępkowej - nieupośledzające sprawności ustroju. § 3 pkt 1 7) Skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa. § 26 pkt 3 8) Podwyższony poziom glukozy w surowicy krwi na czczo. § 54 pkt 3 Schorzenia wymienione w pkt 2 i 3 rozpoznania uznano za pozostające w związku ze służbą wojskową na podstawie wydanych uprzednio orzeczeń RWKL w [...] nr [...] z dn. [...].11.2016 r., oraz nr [...] z dn. [...].03.2018 r. Od powyższego orzeczenia RWKL, w ustawowym terminie orzekany wniósł odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (CWKL), w którym wnioskuje o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uznanie, że rozpoznanie zawarte w pkt 8 ppkt 1 -przebyty uraz głowy (10.2018 r.) z utratą przytomności, stłuczeniem płatów czołowych mózgu, z krwiakiem lewej półkuli móżdżku z pourazową encefalopatią, nieznacznie upośledzający sprawność ustroju - pozostaje w związku ze służbą wojskową. W treści odwołania badany zajął stanowisko, że uraz ten był wynikiem wypadku, który miał miejsce na poligonie, w czasie pełnienia służby wojskowej. Jako dowód do orzeczenia załączył min. protokół powypadkowy Nr [...] sporządzony przez komisję powypadkową powołaną rozkazem Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w [...] nr [...] z dnia [...].10.2018 r. oraz dokumentację medyczną z diagnostyki i leczenia następstw zdrowotnych wypadku, który wydarzył się w dniu [...].10.2018 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] po rozpoznaniu powyższego odwołania, wydała w dniu [...] listopada 2020 r. orzeczenie utrzymujące w mocy skarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy ustalił, że [...] M. N. został skierowany do RWKL przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] w celu określenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W skierowaniu nie wskazano żadnego rozpoznania lekarskiego. Z opisu przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza wynika, że [...] M. N. pełnił zawodową służbę wojskową od [...].02.2011r., od 2014r. służy w [...] Pułku [...] , obecnie na stanowisku kierowca - kucharz. RWKL w trakcie postępowania orzeczniczego zleciła szereg badań i konsultacji specjalistycznych, które [...] M. N. wykonał w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym z Polikliniką SPZOZ w [...] następnie w oparciu ich wyniki oraz dostarczoną przez orzekanego dokumentację z diagnostyki i leczenia przebytego w 2018 r. urazu głowy ustaliła rozpoznania oraz ich stopień nasilenia, jak w zaskarżonym orzeczeniu. CWKL wyjaśnia, że schorzenie może być uznane za pozostające w związku ze służbą wojskową w następstwie doznanego w wyniku wypadku urazu, ale wówczas musi być przeprowadzone postępowanie powypadkowe zgodnie z rozporządzenia MON z dn. [...].09.2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby pozostającej w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1083 z późn. zm.) zakończone wydaniem kwalifikacji prawnej wypadku przez właściwego Szefa WSzW. Warunkiem stwierdzenia związku ze służbą wojskową schorzenia będącego następstwem wypadku jest stwierdzenie przez uprawniony organ - Szefa WSzW, że wypadek pozostaje w związku tą służbą. Akta sprawy nie zawierają kwalifikacji prawnej wypadku z dnia [...].10.2018 r. wydanej przez Szefa WSzW, co skutkuje brakiem możliwości stwierdzenia związku ze służbą następstw zdrowotnych tego wypadku. Zespół orzeczniczy CWKL zgadza się ze stanowiskiem komisji pierwszej instancji, że stopień nasilenia stwierdzonych u orzekanego schorzeń nie sięga granic inwalidztwa i w konsekwencji nie powoduje niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Biorąc pod uwagę powyższe, w opinii CWKL, komisja pierwszej instancji prawidłowo zastosowała przywołane wyżej przepisy rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2018 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r. poz. 761 z późn. zm.) - stwierdzonym schorzeniom i stopniowi ich nasilenia prawidłowo i adekwatnie przyporządkowano zastosowane paragrafy i punkty. Odpowiada im zgodnie z przepisami kategoria Z -Zał. 1 Grupa II - zdolny do zawodowej służby wojskowej. W związku z powyższym RWKL nie miała podstaw prawnych do ustalenia związku ze służbą wojskową schorzenia wymienionego w odwołaniu, o co wniósł orzekany, a komisja odwoławcza nie ma tym samym podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonego orzeczenia Od powyższego orzeczenia M. N. wywiódł skargę do tut. Sądu. Wskazanej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania mający wpływ na wynik sprawy, a to: — art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ I i II instancji działań (czynności) zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli; organy obydwóch instancji zaniechały dokonania wnikliwej analizy stanu zdrowia skarżącego, albowiem z jednej strony orzeczono, iż skarżący jest zdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a z drugiej strony skarżący od ponad dwóch lat (tj. od [...].10.2018 r.) przebywa na zwolnieniu lekarskim; ponadto skarżący porusza się o lasce, ma problemy z pamięcią, cierpi na zawroty głowy i ma poważne zaburzenia koncentracji i uwagi; — art. 8 k.p.a., poprzez nie podjęcie przez komisję obydwóch instancji decyzji o skierowaniu skarżącego na obserwację w podmiocie leczniczym, zgodnie z treścią art. 5 ust. 6 b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych; — art. 9 k.p.a., poprzez nie wskazanie w treści decyzji organu I instancji przyczyn, dla których Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] ustaliła, że schorzenie określone w punkcie 8. podpunkt 1), tj. przebyty uraz głowy (10.2018 r.) z utratą przytomności, stłuczeniem płatów czołowych mózgu, z krwiakiem lewej półkuli móżdżku z pourazową encefalopatią nieznacznie upośledzającą sprawność ustroju, nie został zakwalifikowany jako schorzenie pozostałe w związku ze służbą wojskową, pomimo, iż z protokołu wypadkowego nr [...] z dnia [...].10.2018 r. (znajdującego się w aktach sprawy) jednoznacznie wynika, iż wypadek nastąpił podczas szkolenia poligonowego, a więc w sposób oczywisty pozostawał w związku ze służbą wojskową; — art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie skarżącemu czynnego udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań; organ I instancji, jak i II instancji nie wyznaczył skarżącemu terminu 7 -dniowego do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym; powyższe uchybienie spowodowało, iż skarżący nie miał możliwości złożenia wniosków dowodowych; — art. 107 pkt.6 k.p.a., albowiem zarówno orzeczenie I instancji, jak i II instancji pozbawione jest ustalenia stanu faktycznego sprawy, wskazania dowodów, na jakich ustalenia te zostały poczynione, wskazania, na jakiej podstawie uznano dowody za wiarygodne, a z jakich przyczyn odmówiono wiarygodności innym dowodom; zarówno organ I instancji, jak i II instancji nie wskazały na jakiej podstawie ustaliły stan zdrowia skarżącego; określenie, że cyt. "stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznania nie stanowią przeciwwskazania do pełnienia służby zawodowej" jest nie tylko zbyt enigmatyczne, ale nie odpowiada na podstawowe kwestie a to: na podstawie jakich badań organ I instancji ustalił, że brak jest przeciwwskazań do pełnienia służby wojskowej przez skarżącego, nie wskazał co wynika ze zgromadzonej dokumentacji medycznej...; z kolei organ II instancji również nie wskazał, dlaczego schorzenia skarżącego nie wpływają na zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2) przepisów prawa materialnego. — art. 5 ust. 1, 6, 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na określeniu, iż przyznano skarżącemu kategorię Z — zdolny do zawodowej służby wojskowej, pomimo, iż na podstawie zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący winien otrzymać kategorię [...], tj. trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej; § 17 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach; zgodnie z tym przepisem podstawą orzeczenia są dokumenty wymienione w punktach od 1) do 8), a nie "wykonane badania"; zarówno organ I instancji, jak i II instancji winien był przeprowadzić analizę dotyczącą wyjaśnienia, w jaki sposób schorzenia udokumentowane w sposób opisany w przywołanej normie prawnej mają wpływ na zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej; W oparciu o w/sformułowane zarzuty wniósł: na podstawie art. 145 § 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 w\w ustawy o uchylenie decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z [...] września 2021 r. skarżący wniósł, o dopuszczenie dowodu z orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. którego przedmiotem była materia ustalenia uszczerbku na zdrowiu, powstałego wskutek wypadku ocenianego również w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe. W realiach faktycznych niniejszej sprawy należało podkreślić, iż co do zasady Sądy administracyjne badają poprawność skarżonych rozstrzygnięć, w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili rozstrzygania sprawy przez organ. Nie oznacza to jednak tego, że mogą pomijać późniejsze zdarzenia, jeśli poddają one w wątpliwość prawidłowość skarżonego rozstrzygnięcia. Jest to wyjątkowo istotne zwłaszcza w sprawach dotyczących ustalenia zdolności do służby. Orzeczenia wydawane są przez Komisje Lekarskie, w oparciu o wiedzę fachową ich członków. Sądy administracyjne nie zostały zaś wyposażone w instrumentarium procesowe umożliwiające badanie poprawności merytorycznej takich rozstrzygnięć, przy wydawaniu których niezbędna jest wiedza specjalistyczna z zakresu medycyny. Stąd tym bardziej, wszelkiego rodzaju rozbieżności pomiędzy stanowiskami zajmowanymi przez Komisje Lekarskie, powodujące wątpliwości co do merytorycznej trafności rozstrzygnięcia, muszą skutkować działaniami zmierzającymi do usunięcia owych wątpliwości. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Orzeczeniem Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskie w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. wydanym na skutek postępowania związanego z badaniem następstw wypadku ocenianego również w skarżonym orzeczeniu, ustalono u skarżącego uszczerbek na zdrowiu w wymiarze aż 50%. Nadto w omawianym orzeczeniu z [...] lipca 2021 r. dokonano rozpoznania skutków owego wypadku w sposób odmienny od dokonanego w skarżonym orzeczeniu stwierdzając, że upośledzają one sprawność ustroju, a nie jedynie nieznacznie upośledzają ową sprawność. Mało tego, w przywołanym orzeczeniu członkowie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (jak można w sposób logiczny przypuszczać – mając wątpliwości co do zdolności strony do pełnienia służby) zawarli sugestię dla dowódcy skarżącego, by skierował żołnierza do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej celem ustalenia jego zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Powyższe, zdaniem tut. Sądu budzi poważne wątpliwości co do prawidłowości kwalifikacji dokonanej przez organ w skarżonym orzeczeniu. Zwłaszcza w sytuacji, gdy u skarżącego ustalono uszczerbek na zdrowiu w wymiarze aż 50% wątpliwym jawi się wniosek, iż posiada on stan zdrowia umożliwiający pełnienie bez żadnych ograniczeń zawodowej służby wojskowej. Aby usunąć w/stwierdzone wątpliwości, organ powinien więc ponownie rozpoznać sprawę, z uwzględnieniem nowego materiału dowodowego w postaci przywołanego orzeczenia z [...] lipca 2021 r. W chwili obecnej, wobec powyższych rozbieżności pomiędzy przywołanym a skarżonym orzeczeniem, nie jest bowiem wiadomym, czy stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony. W związku z powyższym, uznając że skarżone orzeczenie narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt. 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.). Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do szczegółowego ustalenia stanu faktycznego, w oparciu m. in. o orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. Biorąc pod uwagę fakt, iż do zakresu kognicji Sądów administracyjnych nie należy orzekanie w sprawach dotyczących związku chorób czy schorzeń ze służbą (jest to materia poddana badaniu Sądów powszechnych), tut. Sąd , działając w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) zobligowany był odrzucić skargę w tej części jako niedopuszczalną (pkt. 2 wyroku). W konsekwencji powyższego nie wypowiadał się w przedmiocie materii owego związku schorzenia ze służbą, w tym również w przedmiocie podstawy prawnej którą organ zastosował w tym zakresie.