II SA/Wa 331/05

PostanowienieWSA w Warszawie2005-06-23

Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Jacek Fronczyk, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego jest właściwym środkiem prawnym w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej, gdy podstawą odmowy jest tajemnica przedsiębiorcy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy, gdy podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej jest tajemnica przedsiębiorcy. W takiej sytuacji stronie przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie informacji.
Stan faktyczny
Z. w T. zwrócił się do Zarządu Polskich Kolei Państwowych S.A. o udostępnienie umowy dotyczącej przeniesienia wierzytelności. Po bezczynności organu i kolejnych wezwaniach, organ odmówił udostępnienia informacji, uznając umowę za niebędącą informacją publiczną i powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. WSA odrzucił skargę z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Asesor WSA - Jacek Fronczyk, Asesor WSA - Joanna Kube, Protokolant - Sebastian Olszański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Z. w T. na decyzję Zarządu Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a - odrzucić skargę - W dniu 13 września 2004 r. Z. w T. reprezentowany przez dyrektora S. H., zwrócił się z wnioskiem do Zarządu Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. o przesłanie w terminie 7 dni kserokopii umowy zawartej w dniu [...] sierpnia 2004 r. nr [...] przez organ z firmą E. S.A. w L., dotyczącą przeniesienia na rzecz tej ostatniej wierzytelności wnioskodawcy z tytułu dostaw mediów i czynszu dzierżawnego. W uzasadnieniu podał, że umowa ta ma charakter informacji publicznej i zespół posiada interes prawny w ujawnieniu jej treści. Wobec bezczynności organu, wnioskodawca ponownie wezwał organ do udzielenia informacji w piśmie z dnia 8 listopada 2004 r. Zarząd Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. poinformował wnioskodawcę, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje, a także inne podmioty, które tę władzę realizują i w związku z tym treść powyższej umowy nie może stanowić informacji publicznej, a w konsekwencji ujawnienie jej jest bezpodstawne. We wniosku z dnia 21 grudnia 2004 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor Z. w T. stwierdził, że argumentacja podana przez organ jest chybiona, a za powyższą oceną przemawia fakt zacytowania wyrwanego z kontekstu całej ustawy tylko art. 1 ust. 1, przy całkowitym pominięciu przepisów art. 17 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 1. Zarząd Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. stwierdził, że umowa ta nie dotyczy spraw publicznych, bowiem - zgodnie z treścią art. 6 ustawy - informacją publiczną jest wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Ponadto dodał, że ustawa swoją mocą obejmuje dane o indywidualnych sprawach, lecz tylko w takim zakresie, w jakim dotyczą one spraw publicznych i słuszny jest zatem - zdaniem organu - powszechnie przyjmowany podział na sprawy publiczne oraz sprawy niepubliczne, przy czym do spraw niepublicznych ustawa nie ma zastosowania. Reasumując, przedmiotowa umowa nie dotyczy sfery spraw publicznych i nie ma obowiązku udostępniania treści umów cywilnych, a udostępnienie informacji publicznej może nastąpić wówczas, gdy w grę wchodzi zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy, zaś odmowa udzielenia informacji może nastąpić z uwagi na ochronę danych osobowych, tajemnicy zawodowej, służbowej i państwowej, czy innej tajemnicy ustawowo chronionej, bądź prawa do prywatności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 1 ust. 1 i 2, art. 3 i art. 4 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi podał, że organ dokonał niedopuszczalnej wykładni podziału informacji na sprawy publiczne i niepubliczne i w konsekwencji zakwalifikował umowę cesji do sprawy niepublicznej podczas, gdy jest to majątek państwowej osoby prawnej. W dalszej części podał, że żądana umowa jest informacją publiczną, ponieważ dotyczy majątku publicznego, tj. o przelewie wierzytelności przysługującej podmiotowi zobowiązanemu, będącemu państwową osoba prawną zarządzającą majątkiem Skarbu Państwa (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy), a adresatem żądania udostępnienia informacji jest podmiot wykonujący zadania publiczne, bowiem dysponuje on majątkiem Skarbu Państwa i jednocześnie podmiot ten jest w posiadaniu powyższej informacji. W odpowiedzi na skargę, Zarząd Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenie faktyczne i prawne oraz dodał, że sporna umowa jest umową cywilno - prawną i reguluje wyłącznie prawa i obowiązki stron. W konsekwencji, nie zawiera informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Ponadto umowa ta została zawarta w trybie art. 509 k.c. i zawiera wyłącznie informacje o charakterze handlowym. Niezależnie od powyższego, skarżący nie wykazał interesu prawnego, zaś pisma na które się powołuje, nie były decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 107 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności stwierdzić jednak należy, że pisma Zarządu Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. zarówno z dnia [...] grudnia 2004 r., jak i z dnia [...] stycznia 2005 r., w których odmówiono skarżącemu uwzględnienia jego żądań, mimo że nie zostały nazwane decyzjami, zawierają wszystkie niezbędne elementy decyzji, podjętej w trybie art. 104 i 107 § 3 k.p.a., bowiem jest w nich rozstrzygnięcie odmawiające udostępnienia informacji publicznej. Ponadto zostały one do niego skierowane oraz zostały podjęte przez właściwy organ, a wynika to z ich treści i zostały podpisane. Wprawdzie pierwsze pismo nie zwierało istotnej informacji, jaką jest pouczenie o możliwości złożenia - w trybie art. 127 § 3 k.p.a. - wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz mimo to nie pozbawia go to waloru decyzji administracyjnej. Skoro zaś tak, to zauważyć trzeba, że organ odmawiając udostępnienia informacji powołał się m.in. na inną tajemnicę ustawowo chronioną precyzując w ostateczności, iż jest to tajemnica przedsiębiorcy. Stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy, podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji, a sądem właściwym do orzekania w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, który odmówił udostępnienia informacji publicznej (ust.3 ustawy). Oznacza to, że jeżeli podstawą odmowy udostępnienia informacji jest tajemnica przedsiębiorcy, stronie ubiegającej się o taką informację nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną organu, odmawiającą jej udostępnienia, ponieważ Sąd ten nie jest właściwy do rozpoznania takiej sprawy. Może ona jedynie wystąpić do właściwego sądu powszechnego z powództwem o jej udostępnienie, bowiem unormowanie zawarte w art. 22 ust. 1 i 3 ustawy, ma charakter bezwzględnie obowiązujący. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 cytowanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło