II SA/Wa 331/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę. Decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...] Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012r., poz. 576 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. P. (dalej jako skarżący) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z [...] października 2014 r., nr [...] cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że Komendant Wojewódzki Policji w L. powyższą decyzją, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, cofnął skarżącemu pozwolenie broń palną myśliwską. W myśl wskazanych przepisów prawa, pozwolenie na broń cofa się osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Przepisy te mają charakter obligatoryjny, wiążą zatem organy Policji w sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy polegające na nieustaleniu czy skarżący jest osobą stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a w konsekwencji błędne zastosowanie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przywołaną na wstępie decyzją Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W pierwszej kolejności wskazał na treść przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Następnie organ II instancji stwierdził, iż wobec skarżącego organ I instancji zastosował pkt 6 lit. a tego przepisu, tj. uznał go za osobę stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego z uwagi na skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne. W ocenie organu odwoławczego z treści pkt 6 lit. a art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że ustawodawca z góry rozstrzygnął, iż przesłankę zagrożenia uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny czy w danej sprawie istnieją podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć z nią bezpośredniego związku, a organ Policji nie jest zobowiązany w takich przypadkach uzasadniać istnienia zagrożenia, o którym mowa w omawianym przepisie prawa materialnego w drodze postępowania dowodowego wykazującego związek pomiędzy faktem skazania, a tym właśnie zagrożeniem, o ile popełnione przestępstwo - nawet incydentalne - ma charakter umyślny. Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy organ stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu [...] w W. z [...] lipca 2014r., sygn. akt [...] został skazany za przestępstwo umyślne z art. 178a § 1 kk na karę grzywny w wysokości [...] stawek dziennych po [...] zł każda. Sąd nie miał zatem wątpliwości w prawnej ocenie czynu skarżącego, co znalazło swoje odzwierciedlenie w przywołanym wyżej wyroku karnym, a prawomocne orzeczenie sądu potwierdzające popełnienie umyślnego przestępstwa jest dla organów Policji wiążące w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską. Wobec powyższego organ uznał, że dyspozycja art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji bezsprzecznie została spełniona, albowiem skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem za popełnienie umyślnego przestępstwa, a w takim przypadku, zgodnie z wolą ustawodawcy, osoba skazana za takie przestępstwo do czasu zatarcia skazania broni posiadać nie może. Żadne zatem, nawet korzystnie świadczące o skarżącym dowody, takie jak pozytywna opinia z miejsca zamieszkania, czy prawidłowe przechowywanie broni, nie eliminują z obrotu prawnego wskazanego wyżej prawomocnego wyroku i nie mają wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Organ podkreślił jednocześnie, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, a zatem ustawodawca nie tylko związał organy Policji w sposobie rozstrzygnięcia sprawy, ale także przyznał w ten sposób pierwszeństwo interesowi społecznemu przed słusznym interesem strony w posiadaniu prawa do broni. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a i b ustawy o broni i amunicji, przez ich niewłaściwą interpretację i zastosowanie. Mając powyższy zarzut na uwadze wniósł o uchylenie decyzji organów Policji obu instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Uzasadniając podniesiony zarzut skarżący podniósł, że w skarżonej decyzji organ ograniczył się jedynie do kwestii skazania go prawomocnym wyrokiem za czyn z art. 178 a § 1 k.k., natomiast pominął opinię środowiskową, potwierdzającą, iż nie stanowi on faktycznego zagrożenia dla siebie i porządku publicznego. Skarżący podkreślił, że jest osobą spokojną, odpowiedzialną i zrównoważona psychicznie, ma rodzinę, pracuje zawodowo, udziela się w kole łowieckim, jest dobrym sąsiadem i wypełnia obowiązki obywatelskie. Popełniony czyn zabroniony miał charakter jedynie incydentalny. Zgodził się na wyrok skazujący dobrowolnie, nie mając świadomości, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy mógł uniknąć odpowiedzialności przewidzianej kodeksem karnym. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a). określa sytuacje, w jakich decyzje podlegają uchyleniu. Dokonując oceny zasadności wniesionej skargi Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie jest trafny zarzut naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu; - przeciwko bezpieczeństwo w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu [...] w W. za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., tj. umyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W powołanym przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, ustawodawca rozstrzygnął, iż wypełnia przesłankę zagrożenia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub ubiegająca się o takie pozwolenie, jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy ma charakter obligatoryjny, tak więc organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwa umyślne. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi sporu to, że czyn z art. 178a § 1 k.k. jest przestępstwem umyślnym. Popełniając je sprawca de facto świadomie godzi się na takie jego ewentualne skutki, jak śmierć lub kalectwo ludzi albo uszkodzenie czy zniszczenie mienia. Prawomocny wyrok sądu karnego, skazujący osobę posiadającą pozwolenie na broń za popełnienie umyślnego przestępstwa ma dla organów Policji charakter wiążący w sprawach pozwoleń na broń. Organy Policji w postępowaniu administracyjnym, działając na podstawie przepisów prawa, nie weryfikują przebiegu postępowania karnego, trafności kwalifikacji prawnej czynów tym postępowaniem objętych, ani kwestii orzeczonych przez sąd kar czy środków karnych. Wystarczy przy tym jednorazowe skazanie, co jednoznacznie wynika z brzmienia omawianego przepisu. W sytuacji ziszczenia się powyższej przesłanki organ Policji nie jest obowiązany do badania innych okoliczności, w tym odnoszących się bezpośrednio do posiadacza pozwolenia na posiadanie broni. Wskazywane w skardze członkostwo w kole łowieckim, praca zawodowa, nieskazitelna opinia pozostają, w świetle brzmienia powołanego przepisu, bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie ma przy tym znaczenia prawnego, że czyn, którego dopuścił się skarżący nie ma związku z bronią bądź ochroną życia lub zdrowia ludzkiego. Według ustawodawcy skazanie za każde przestępstwo umyślne sankcjonowane jest orzeczeniem o cofnięciu pozwolenia na broń. Powyższe koresponduje z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle których warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania powinny być badane w sposób restrykcyjny, zaś możliwość niewyrażenia zgody na jej posiadanie powinna być postrzegana jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (zob. wyrok NSA z 30 października 2008 r., II OSK 1296/07, LEX nr 513991). Posiadanie broni oraz posługiwanie się nią jest reglamentowane i jest raczej rodzajem przywileju niż prawa podmiotowego, w związku z czym od osoby takie pozwolenie posiadającej, wymaga się kwalifikowanych cech charakteru oraz zachowania nie budzącego wątpliwości z punktu widzenia ochrony porządku prawnego (wyrok NSA z 28 października 2011 r., II OSK 1562/10, LEX nr 1151922). Dokonując analizy przepisów prawa, które legły u podstaw wydania skarżonej decyzji, należy mieć także na względzie to, iż w polskim prawodawstwie uprawnienie do posiadania broni palnej nie należy do zakresu konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich. Wręcz przeciwnie, uprawnienie to stanowi odstępstwo od generalnej zasady, iż prawo do posiadania broni jest ściśle reglamentowane i zawarowane jedynie dla ogólnie ujmowanej grupy funkcjonariuszy służb mundurowych. Skoro więc omawiane uprawnienie stanowi wyjątek od reguły, to takie ustalenie prowadzi do konkluzji, iż przepisy regulujące przedmiotową kwestię, winny być interpretowane w sposób wysoce restrykcyjny. Wykładnia zaś przepisów ustawy o broni i amunicji powinna zmierzać w kierunku zawężającym zamiast rozszerzającym. Podkreślić także należy, iż ustawodawca przy tworzeniu przepisów prawa postępuje w sposób racjonalny. Nowo wprowadzane uregulowania winny więc pozostawać w spójności z generalnymi regulacjami dotyczącymi konkretnej materii. Stąd więc należało założyć, że racjonalny ustawodawca, tworząc przepisy dotyczące materii stanowiącej wyjątek od reguły, iż praw do posiadania broni palnej nie mają obywatele, a jeśli mają to tylko w szczególnych okolicznościach i tylko spełniając restrykcyjne wymogi, nie dopuściłby do sytuacji, by dostęp do broni palnej pozostawić osobom, które swym postępowaniem wykazały pełny brak odpowiedzialności. Tak zaś należy oceniać każdego, kto w stanie nietrzeźwości porusza się po drodze publicznej, sprowadzając tym samym zagrożenie dla życia czy mienia innych użytkowników tej drogi. Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy Policji dokonały prawidłowej wykładni art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji i prawidłowo go zastosowały. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o broni i amunicji Sąd zważył, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o broni i amunicji nie miał w sprawie zastosowania, stąd nie mogło dojść do jego naruszenia. Odnosi się on do osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Skarżący za tego rodzaju przestępstwa nie został skazany, co oznacza, że nie doszło do wypełnienia dyspozycji tego przepisu. Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.