II SA/Wa 334/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-20

Skład orzekający: Olga Żurawska Matusiak, Iwona Dąbrowska, Sławomir Fularski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską jest uzasadnione w sytuacji, gdy posiadacz był wielokrotnie skazany za przestępstwa inne niż te wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, ale jego zachowanie wskazuje na konfliktowość i brak poszanowania prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską było zasadne, nawet jeśli przestępstwa, za które skarżący został skazany, nie były bezpośrednio wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Kluczowe było ustalenie, że cechy charakteru skarżącego, wynikające z popełnionych czynów, wskazują na uzasadnioną obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dodatkowo, wykluczenie skarżącego z Polskiego Związku Łowieckiego stanowiło podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską. Organ I instancji cofnął pozwolenie, wskazując na wielokrotne skazania skarżącego za przestępstwa (m.in. groźby karalne, znieważenie funkcjonariusza, pomówienie) oraz wykluczenie go z Polskiego Związku Łowieckiego. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów proceduralnych, stronniczość i nieuwzględnienie wniosków dowodowych, twierdząc, że wyroki skazujące zostały wydane pod wpływem nacisków i na podstawie fałszywych dowodów. Komendant Główny Policji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że popełnione przez skarżącego przestępstwa, mimo że nieujęte wprost w ustawie, świadczą o jego konfliktowym charakterze i uzasadniają obawę użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym, a wykluczenie z PZŁ stanowiło dodatkową podstawę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych wynagrodzenie dla adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska Matusiak (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Sławomir Fularski, Protokolant Specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1) oddala skargę 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zł stanowiącą 22% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] , cofającą W. S. (dalej jako skarżący) pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzję z dnia [...] października 2009 r. Komendant [...] Policji wydał w wyniku przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego, w związku z uchyleniem przez Komendanta Głównego Policji decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] poprzedniej decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] . Organ I instancji, stosując się do wytycznych Komendanta Głównego Policji uznał, że uzupełniony materiał dowodowy nie daje podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy skarżącego, niż cofnięcia mu pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że kilkakrotne skazanie skarżącego wyrokami sądów za czyny z art. 190 § 1 kk (groźby pozbawienia życia i zdrowia kierowane przez kilka lat do innego człowieka), z art. 226 § 1 kk (znieważenie funkcjonariusza publicznego podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych) i 212 § 1 kk (pomówienie mogące poniżyć osobę w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub działalności) stanowi okoliczność nakazującą zaliczyć go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a tym samym zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Organ I instancji uznał też, że w przypadku skarżącego ustały okoliczności faktyczne stanowiące podstawę wydania pozwolenia, albowiem skarżący został wykluczony z Polskiego Związku Łowieckiego, w związku z czym jako drugą podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając organowi I instancji obrazę prawa procesowego, tj. art. 7, 35 § 1, 2, 3, art. 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 i 107 § 3 kpa; stronniczość oraz nieuwzględnienie wniosków dowodowych z dnia 21 września 2009 r., o m.in. przesłuchanie sędziów Sądu Okręgowego w [...] na okoliczność niedopełnienia przez nich obowiązków i poświadczenia nieprawdy w wydanym w sprawie karnej wyroku z dnia [...] marca 2007 r. W ocenie skarżącego, zachodziło uzasadnione podejrzenie, że organ I instancji wydał decyzję pod wpływem nacisków członków zorganizowanej grupy przestępczej, która działa na terenie województwa [...] , natomiast członkowie zantagonizowanych z nią myśliwych, którzy popełnili wiele przestępstw, przekazywali pracownikom organu I instancji nieprawdziwe informacje na temat skarżącego, w następstwie czego był zobowiązany poddać się badaniom potwierdzającym zdolność do dysponowania bronią. Zdaniem skarżącego, w uchylonej przez Komendanta Głównego Policji decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2008 r., poświadczona została nieprawda, gdyż osoba, która tę decyzję podpisała nadużyła swoich uprawnień, bowiem zaliczając skarżącego do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji podważyła pozytywne dla niego orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Skarżący stwierdził ponadto, że organ I instancji jest stronniczy, tym bardziej że nie uwzględnił wytycznych organu II instancji. Podniósł, że nie jest osobą prawomocnie skazaną za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie o takie czyny. Wskazał, że powołane przez organ I instancji wyroki skazujące zostały wydane w celu zastraszenia skarżącego, z naruszeniem prawa i na podstawie fałszywych dowodów, dlatego ma prawo dysponować bronią. Podniósł, że w jego przypadku nie istnieje obawa jej nieprawidłowego użycia. Skarżący odnosząc się do drugiej podstawy prawnej cofnięcia mu pozwolenia na broń, tj. art. 18 ust. 4 ustawy – ustanie okoliczności faktycznych, które stanowiły przesłanki wydania mu pozwolenia na broń myśliwską – stwierdził, że był i nadal jest członkiem Polskiego Związku Łowieckiego, bowiem w terminie opłacił składkę członkowską. Skarżący zakwestionował ponadto postanowienie Komendanta [...] Policji z [...] października 2008 r. odmawiające przeprowadzenia wskazanych przez niego dowodów i wniósł o uwzględnienie jego wniosku dowodowego o uznanie za dowody akt spraw karnych: o sygn. akt [...] ; przesłuchanie w charakterze świadków podinspektora M. N. i nadkomisarza K. B. na okoliczność przedłożenia przez niego orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, a także informacji z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 3 lipca 2008 r. W ocenie skarżącego brak było podstaw do cofnięcia mu pozwolenia na broń myśliwską, dlatego też decyzja organu I instancji powinna zostać uchylona. Po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Główny Policji stwierdził, że odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ II instancji podniósł, że powodem cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń nie był brak zdolności psychofizycznej do dysponowania przez niego bronią, bowiem skarżący przedłożył pozytywne dla siebie ostateczne orzeczenie tak lekarskie, jak i psychologiczne i organy Policji były ich treścią związane. Zatem argumenty skarżącego w tej kwestii organ uznał za bezprzedmiotowe. Organ wskazał natomiast, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji były przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych podstaw prawnych cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się, a na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy cofa osobom, wobec których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub przeciwko którym toczy się postępowanie karne o takie czyny. Wskazał, że przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności – w tym przestępstw, za które posiadacz pozwolenia na broń (lub osoba ubiegająca się o nie), został skazany lub jest podejrzany/oskarżony o ich popełnienie – uzasadniających odmowę wydania lub cofnięcia pozwolenia na broń. Takie rozstrzygnięcie uzasadniać mogą również inne okoliczności, jeśli tylko pozwalają na powzięcie możliwości obawy (a zatem nie pewności) użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ Policji przyjął, że interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenia należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego, których to dóbr ochrona została powierzona, m. in. Policji (art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity z 2007 r., Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.). W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności. Organ uznał, że okoliczność niejednokrotnego popełnienia przez posiadacza pozwolenia na broń różnych przestępstw godzących w porządek prawny, ma istotne znaczenie dla oceny czy powinien nadal posiadać prawo do broni, ponieważ pozwolenie to jest uprawnieniem wyjątkowym i osoba je posiadająca musi dawać rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi takim dobrom chronionym jak bezpieczeństwo i porządek publiczny. Skazanie czy nawet podejrzenie o świadome działanie przeciwko ustanowionemu porządkowi prawnemu taką rękojmię niweczy i świadczy jednoznacznie, że osoba taka nie powinna posiadać pozwolenia na broń palną. Organ ponownie podkreślając, że katalog wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji okoliczności nie jest zamknięty, wskazał, że ustawodawca przyznał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do rozszerzenia kręgu przesłanek wzbudzających tę obawę także o skazanie lub podejrzenie (oskarżenie) o popełnienie innych rodzajów przestępstw. Ustawodawca cedując na te organy kompetencje w tym zakresie uznał, że nałożony na nie ustawowo obowiązek ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego winien być przez nie realizowany także poprzez odpowiednią politykę w sprawie dostępu do broni palnej (wydawanie i cofanie pozwoleń na broń palną), kształtowaną poprzez pryzmat interesu społecznego. Komendant wskazał, że ustawodawca, nadając art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji charakter obligatoryjny odrzucił możliwość uwzględniania interesu osoby posiadającej pozwolenie na broń także w tych przypadkach, gdy to organy właściwe w tych sprawach – uwzględniając swoją wiedzę i doświadczenie zawodowe oraz korzystając z ustawowej kompetencji - przyjęły za podstawę rozstrzygnięcia sprawy okoliczność spoza przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organ zważył przy tym, że organy Policji nie zostały zobowiązane tymi przepisami prawa do udowodnienia, że faktycznie posiadacz pozwolenia na broń (lub osoba chcąca je uzyskać) posłużył się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, a więc wykluczającego możliwość posiadania broni nawet, gdy inne zebrane w postępowaniu dowody korzystnie o takiej osobie świadczą (np. pozytywna opinia o posiadaczu pozwolenia na broń w jego miejscu zamieszkania). Organ podkreślił, że prawo do posiadania broni, ze względu na ustawową reglamentację dostępu do niego, jest swoistym przywilejem, który może otrzymać i posiadać jedynie osoba spełniająca restrykcyjne wymogi ustawy o broni i amunicji, a przede wszystkim osoba dająca rękojmię, że swoim postępowaniem nie stworzy dla tych dóbr zagrożenia. Organ podniósł, że skarżący takiej rękojmi nie daje, bowiem w okresie od 2005 r. do 2007 r. był pięciokrotnie skazany prawomocnymi wyrokami sądów karnych za przestępstwa z art. 190 § 1 kk (groźba bezprawna - przeciwko wolności), z art. 212 § 1 kk (pomówienie - przeciwko czci i nietykalności cielesnej) i art. 226 § 1 kk (znieważenie funkcjonariusza publicznego - przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego), o czym świadczy nie tylko informacja z Krajowego Rejestru Karnego, ale także odpisy prawomocnych wyroków: 1. Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2005 r., sygn. akt [...] , utrzymujący mocy wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] , skazujący skarżącego za czyn z art. 226 § 1 kk w zw. z art.12 kk, który uznał, że w okresie od lipca 1999 r. do stycznia 2004 r. działając z góry powziętym zamiarem znieważył sędziów z XVI Wydziału Gospodarczego Sądu Okręgowego w [...] ; 2. Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny z dnia [...] lipca 2005 r., sygn. akt [...] (prawomocny od dnia [...] marca 2006 r.) skazującego ponownie za czyn z art. 226 § 1 kk, tj. za znieważenie wiceprzewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa – sędziego B. S. słowami obraźliwymi; 3. Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Karny z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...] (prawomocny od dnia [...] grudnia 2006 r.) skazującego za czyn z art. 212 § 1 kk, tj. pomówienie czterech sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] o popełnienie przestępstwa z art. 231 § 1 i 271 § 1 kk oraz współpracę z osobami dopuszczającymi się przestępstw; 4. Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny z dnia [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt Iq (prawomocny od dnia [...] marca 2007 r.) skazującego za przestępstwo z art. 190 § 1 kk, tj. za kierowanie w okresie od 1999 r. do 2004 r. wobec W. P. gróźb pozbawienia życia i zdrowia, które wzbudziły w nim uzasadnioną obawę, iż zostaną spełnione; 5. Sądu Rejonowego [...] Wydział Karny z dnia [...] grudnia 2006 r., sygn. akt [...] (prawomocny od dnia [...] września 2007 r.) skazującego za czyn z art. 212 § 1 kk w zw. z art. 12 kk, tj. za zniesławienie czynem ciągłym sędziów Sądu Okręgowego w [...] Wydział Cywilny, posądzając ich o współpracę ze złodziejami; Organ wskazał, że mimo, iż wymienione przestępstwa, za które skarżący został skazany, nie zostały wymienione w katalogu przesłanek bezpośrednio wskazujących na obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, to jednak ustalone w nich postępowanie skarżącego, a w szczególności cechy charakteru niewątpliwie nakazują zaliczyć go do osób w tym przepisie wskazanych, co czyni zasadnym zastosowanie wobec niego sankcji określonej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organ zwrócił uwagę, że z wyroków tych wynika, iż skarżący jest osobą konfliktową, porywczą, kierującą się emocjami, nie potrafiącą zapanować nad swoim zachowaniem i nie umiejącą pogodzić się z opiniami czy stanowiskami odbiegającymi od jego poglądów, co powoduje, że dopuszcza się czynów karalnych. Takie cechy charakteru wykluczają możliwość posiadania broni. Organ podniósł ponadto, że wobec skarżącego toczy się kolejne postępowanie karne – o czyn z art. 51 ust. 2 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, tj. niedopełnienie obowiązków zdania broni i amunicji do depozytu Policji do czego został zobligowany postanowieniem Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2008 r. (wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2009 r., sygn. akt [...] ,nieprawomocny). Konkludując, organ wskazał, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala zachować skarżącemu pozwolenia na broń, sprzeciwia się bowiem temu interes społeczny przejawiający się tym, aby broń palną mogły posiadać jedynie osoby, które nie dają podstaw do domniemania, iż mogą stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, skarżący natomiast należy do osób, w stosunku do których takie domniemanie jest uzasadnione. Ponadto podkreślono, że w obowiązującym w Polsce porządku prawnym nie istnieje powszechny dostęp do posiadania broni (bez względu na jej rodzaj i cel przeznaczenia). Prawo to jest swoistym przywilejem, dlatego winny je posiadać osoby dające całkowitą gwarancję, iż swoim postępowaniem nie stworzą dla tych dóbr zagrożenia. Ustawodawca cedując na organy Policji kompetencje w omawianym zakresie uznał, że nałożony na nie ustawowo obowiązek ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego winien być przez nie realizowany także poprzez odpowiednią politykę w sprawie dostępu do broni każdego rodzaju (wydawanie i cofanie pozwoleń na broń), kształtowaną poprzez pryzmat interesu społecznego. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ma charakter obligatoryjny co oznacza, że ustawodawca przyznał bezwzględne pierwszeństwo racjom właśnie tego interesu, a nie słusznego interesu obywatela. Organy Policji są więc związane stanem faktycznym istniejącym w sprawie. Popełnione przez skarżącego przestępstwa, udowadniają, że nie ma on poszanowania dla obowiązującego porządku prawnego i jednoznacznie wskazują, że nie spełnia standardów zachowania, jakiego należy wymagać od posiadacza broni palnej, która jest niebezpiecznym narzędziem. Prawomocne wyroki potwierdzają fakty udowodnione w toku postępowania karnego w sposób prawem przewidziany i mają walor powagi rzeczy osądzonej, a tym samym wiążą organy Policji w zakresie ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń. Organ ustosunkowując się do twierdzenia skarżącego, że skazujące go wyroki zostały wydane przez sądy celem jego zastraszenia stwierdził, iż zgodnie z Konstytucją RP sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Do spraw objętych ich kognicją należą sprawy, m.in. z zakresu prawa karnego, które skarżący nagminnie łamie. Z akt sprawy nie wynika, aby sądy wyższej instancji uniewinniły skarżącego od zarzucanych mu czynów, a zatem twierdzenie, że wyroki zostały wydane niezgodnie z prawem i tylko w celu zastraszenia należało uznać za bezpodstawne. Na ocenę postępowania skarżącego nie miały wpływu okoliczności, że z jego zawiadomienia toczą się postępowania karne w sprawach nieprawidłowości w kole łowieckim, którego skarżący był członkiem. Organ odnosząc się do drugiej podstawy prawnej cofnięcia, tj. art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji uznał, że została ona trafnie zastosowana. Wskazał, że przepis ten stanowi, iż organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jej wydania. Powołując się na akta sprawy organ wskazał, że dwukrotnie Polski Związek Łowiecki (Zarząd Okręgowy w [...] ) informował organ I instancji, że skarżący z dniem [...] października 2007 r. został wykluczony z Polskiego Związku Łowieckiego na mocy prawomocnego orzeczenia Głównego Sądu Łowieckiego. Wykluczenie ze stowarzyszenia powoduje, że skarżący nie będąc myśliwym nie jest uprawniony do posiadania broni myśliwskiej – nie może jej już używać w celu, do którego ją uzyskał, tj. łowiectwa. Ustały zatem okoliczności, które zdecydowały w przeszłości o przyznaniu mu prawa do broni myśliwskiej. W interesie społecznym nie leży więc zachowanie skarżącemu tego prawa. Za zasadne organ uznał odebranie skarżącemu przez organ I instancji broni oraz dokumentów potwierdzających legalność jej posiadania na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten stanowi bowiem, że Policja może to uczynić w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa, m. in. w art. 18 ust. 1 pkt 2, a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Odnosząc się natomiast do postanowienia Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2008 r. odmawiającego uwzględnienia wniosków dowodowych zawartych w piśmie z dnia [...] września 2009 r. o przesłuchanie, m.in. sędziów orzekających w sprawach karnych skarżącego Komendant Główny Policji stwierdził, że rozstrzygnięcie to jest zasadne. Wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną jest ustalenie czy zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie wobec skarżącego takiej sankcji, natomiast nie jest nim weryfikacja prawidłowości postępowań karnych i zasadności zapadłych prawomocnych wyroków, ani tym bardziej ocena pracy sędziów. Zatem analiza akt spraw karnych i przesłuchiwanie w charakterze świadków osób na wskazane przez skarżącego okoliczności nie mają żadnego związku z przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto, co podkreślił organ, osoby sprawujące urząd sędziego są w zakresie pełnienia swoich funkcji niezawisłe i podlegają wyłącznie Konstytucji RP oraz ustawom. Dlatego przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów jest prawnie niemożliwe. Podobnie, jak dowód z przesłuchania w charakterze świadków [...] M. N. oraz [...] K. B. na okoliczność przedłożenia przez skarżącego orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, a także informacji z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 3 lipca 2008 r. skoro skarżący dostarczył pozytywne dla siebie orzeczenia, to kwestia ta została już zweryfikowana, a poprzez to i zakończona. Natomiast zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego datowane na dzień 3 lipca 2008 r., w którym nie wykazano, że w obrocie prawnym istnieje kilka skazujących skarżącego wyroków jest nieaktualne. Zweryfikowane bowiem zostało ono informacją z dnia 28 sierpnia 2009 r., a ponadto – organ I instancji uzyskał odpisy wskazanych w niej wyroków. Zdaniem organu, żądania strony nie dotyczą nowych dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a sprawa nie wymaga dodatkowego uzupełnienia. Odnosząc się natomiast do zarzutu W. S., że organ I instancji naruszył prawo procesowe prowadząc przewlekle postępowanie, Komendant Główny Policji stwierdził, że postępowanie toczyło się kilka miesięcy, było to jednak spowodowane koniecznością zebrania pełnego materiału dowodowego, do czego organ I instancji był zobligowany dyspozycją art. 7 i 77 § 1 kpa, a także wytycznymi Komendanta Głównego Policji zawartymi w decyzji uchylającej poprzednią decyzję. Przekroczenie ustawowo określonych do załatwienia sprawy terminów nie jest prawidłowością, ale okoliczność taka nie daje podstaw do kwestionowania zasadności decyzji i nie powoduje utraty przez organ I instancji właściwości do przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji administracyjnej co do istoty sprawy. Organ uznał, że ten zarzut nie ma znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi W. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej skarżący zarzucił naruszenie przepisów, a w szczególności art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art.7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa, art. 10 kpa, art. 11 kpa, art. 12 kpa, art. 24 § 1 pkt 5, art. 35 § 1,2 i 3 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 78 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa przez stronnicze wydanie decyzji i pominięcie złożonych wniosków dowodowych. Wskazując na te zarzuty wniósł o: 1. przesłuchanie w charakterze świadków [...] M. N., K. B., L. P., A. M. oraz B. M., 2. stwierdzenie przewlekłości postępowania administracyjnego prowadzonego przez Komendanta [...] Policji i Komendanta Głównego Policji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 3. stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2009 r. 4. stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2008 r. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w okręgu warszawskim działają zorganizowane grupy przestępcze, których członkowie okradli skarżącego, dopuścili się wielu przestępstw i wyrządzili szkodę na rzecz Skarbu Państwa. Podał, że członkowie zorganizowanych grup przestępczych mają do swojej dyspozycji sędziów, prokuratorów i policjantów prowadzących postępowania, a zatem zachodzi uzasadnione podejrzenie, że organ wydający zaskarżoną decyzję działał pod wpływem nacisku członków zorganizowanej grupy przestępczej. Ponadto skarżący podniósł, że pismem z dnia 4 kwietnia 2006 r. Kierownik Sekcji ds. Pozwoleń na Broń Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji [...] D. Z. poinformował go o uzyskaniu informacji, dostatecznie uzasadniającej podejrzenie, że należy on do osób wymienionych w art. 15 ust.1 pkt. 2-4 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem skarżącego informacja ta została sporządzona przez członków zorganizowanej grupy przestępczej działającej w Polskim Związku Łowieckim, którzy dopuścili się najcięższych przewinień łowieckich, przestępstwa zapisanego w rozdziale 10 ustawy prawo łowieckie, przestępstwa przeciwko mieniu, przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów i przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. W związku z powyższym skarżący poddał się badaniom psychologicznym i lekarskim i dostarczył te orzeczenia w dniu [...] lipca 2006 r. do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji. Orzeczenia te stwierdzają, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust.1 pkt.1-6 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Ponadto skarżący podniósł, że zorganizowana grupa przestępcza zarządziła, że W. S. musi mieć odebrane pozwolenie na broń ponieważ nie chciał ochraniać jej członków. Wskazał również, że [...] K. B. sporządzając uzasadnienie do decyzji z dnia [...] maja 2008 r. nadużył swoich uprawnień i poświadczył nieprawdę, pisząc że skarżący należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust.1 pkt.6 ustawy o broni i amunicji. Brak stanowiska na okoliczność orzeczenia psychologicznego i lekarskiego z dnia [...] lipca 2006 r. oraz innych dokumentów i okoliczności w sprawie [...] , zdaniem skarżącego jest dowodem stronniczego wydania zaskarżonej decyzji i postanowienia z dnia [...] listopada 2008r. oraz rażącego naruszenia przepisów Kpa. Skarżący podniósł, że organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] października 2009 r. popełnił takie same błędy jak w decyzji z dnia [...] maja 2008 r. Nadto skarżący podkreślił, że nie był skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, więc może dysponować bronią i nie ma obawy niezgodnego z prawem użycia broni, czego dowodem jest orzeczenie psychologiczne i lekarskie z dnia [...] lipca 2006 r. Skarżący wskazał, że postępował zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie chciał tolerować popełniania najcięższych przewinień łowieckich, fałszowania dokumentów i oszustwa, w związku z powyższym powstała zorganizowana grupa przestępcza, której członkowie postanowili pozbyć się go by nie przeszkadzał im zarabiać na utrzymanie w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami. Dodał, że był i jest Członkiem Polskiego Związku Łowieckiego i w terminie opłacił roczne składki na PZŁ. Podniósł, że organ wydający decyzję powinien ją wydać na podstawie dowodów i obowiązujących przepisów, natomiast organ wydający w jego sprawie decyzję nie wskazał dowodów, które by potwierdzały wiarygodność tej decyzji, a w aktach sprawy są niepodważalne dowody, że skarżący nie należy do osób wymienionych w art.15 ust.1 pkt.1-6 ustawy o broni i amunicji i w związku z tym decyzja powinna być uchylona. Odnosząc się do stanowiska organu II instancji, że "postępowanie w sprawie toczyło się kilka miesięcy" stwierdził że jest to nieprawdą, ponieważ postępowanie w jego sprawie toczyło się "kilka lat", bowiem zostało wszczęte w dniu [...] kwietnia 2006 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego potwierdził, że orzeczenie wykluczające skarżącego z Polskiego Związku Łowieckiego jest prawomocne. Ponadto oświadczył, że cofa wnioski dowodowe zawarte w skardze, jak również wnioski o zasądzenie kwot pieniężnych od Komendanta [...] Policji i Komendanta Głównego Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Z powyższego wynika, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej, a – jak wspomniano wyżej – ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, iż skarga wniesiona przez W. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem, aby zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] cofająca skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską, zostały wydane z naruszeniem prawa. Sąd nie podzielił sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia prawa materialnego, albowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organowi administracji podstawę do dokonania oceny stanu faktycznego, jako wyczerpującego przesłanki określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Rozstrzygając w niniejszej sprawie organ miał na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Na podkreślenie zasługuje, że ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji następują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, a rolą Sądu jest jedynie kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. Bezspornym jest, że czyny, za które został skazany skarżący, nie należą do rodzajów przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Niemniej, co należy zaakcentować, przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jedynie przykładowo wymienia – jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego – prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym (...)". Zatem katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, skutkuje automatycznym cofnięciem pozwolenia na broń, czego potwierdzeniem jest niedawna uchwala Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt OPS 4/09 (Lex nr 527545). Natomiast w sytuacji skazania prawomocnym wyrokiem sądu za innego rodzaju przestępstwa, konieczne jest wykazanie wystąpienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Niezbędne jest zatem wykazanie związku przyczynowego pomiędzy popełnionym przestępstwem a realną obawą użycia broni w celu sprzecznym z wymienionymi wyżej chronionymi interesami. Istotne znaczenie dla oceny "uzasadnionej obawy" mają także cechy osobowe posiadacza broni, okoliczności popełnienia czynu, jego charakter, sposób zachowania się sprawcy po jego popełnieniu, dotychczasowe postępowanie posiadacza broni oraz opinia o nim w miejscu zamieszkiwania, czy też w kole łowieckim. W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji zasadnie uznały, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Na podkreślenie zasługuje przy tym, że ustawodawca posłużył się określeniem "obawa", a zatem wystarczy usprawiedliwione okolicznościami sprawy domniemanie nieprawidłowego użycia broni. W rozpoznawanej sprawie uzasadniona obawa takiego użycia broni przez skarżącego została wyprowadzona nie tylko ze skazujących wyroków karnych, ale przede wszystkim z cech charakteru skarżącego, które organ określił w oparciu o czyny, za popełnienie których skarżący został skazany. Zważyć bowiem należy, że skarżący na przestrzeni 3 lat został pięciokrotnie skazany prawomocnymi wyrokami sądów karnych za przestępstwa z art. 190 § 1 kk (groźba bezprawna – przestępstwo przeciwko wolności), z art. 212 § 1 kk (pomówienie – przestępstwo przeciwko czci i nietykalności cielesnej) i z art. 226 § 1 kk (znieważenie funkcjonariusza państwowego – przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego). Zarówno przestępstwa, których popełnienia dopuścił się skarżący, jak i okoliczności ich popełnienia, upoważniały organ do uznania, że skarżący jest osobą konfliktową, porywczą, kierującą się emocjami, niepotrafiącą zapanować nad swoim zachowaniem i nieumiejącą pogodzić się z opiniami czy stanowiskami odbiegającymi od jego poglądów. W ocenie Sądu, nie ulega jakiejkolwiek wątpliwości, że osoba tak ujemnie scharakteryzowana nie może posiadać broni – narzędzia niebezpiecznego ze względu na skutki, jakie może wywołać jej użycie, gdyż nie daje rękojmi prawidłowego z niej korzystania. W kontekście wskazanych okoliczności organ zasadnie zwrócił uwagę, że wobec skarżącego toczy się kolejne postępowanie karne o niedopełnienie obowiązku zdania broni i amunicji do depozytu Policji, do czego skarżący był zobligowany postanowieniem Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2008 r. Popełnienie kolejnego czynu karalnego, już w toku trwającego postępowania zmierzającego do odebrania skarżącemu pozwolenia na broń, stanowi potwierdzenie, iż skarżący ma lekceważący stosunek do obowiązujących norm prawnych. Wobec zarzutów skargi zwrócić przy tym należy uwagę, że orzeczenie lekarskie i psychologiczne, jaka również pozytywna opinia z miejsca zamieszkania skarżącego, nie niwelują tych jego cech charakteru, które przesądziły o konieczności cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń. Brak stosownych orzeczeń lekarskich i psychologicznych stanowi samoistną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń, natomiast ich posiadanie nie sprawa, że organ w oparciu o inne dowody nie może wywieść, iż skarżący, nie mając poszanowania dla obowiązującego porządku prawnego i nie spełniając standardów zachowania, jakiego należy wymagać od posiadacza broni palnej, nie daje rękojmi prawidłowego używania broni. Nie oznacza to jednoznacznie, że organ podważa orzeczenia psychologiczne i lekarskie. Przedłożona opinia nie uwzględnia natomiast czynów, których popełnienia dopuścił się skarżący. W sprawie istotne jest również i to, że skarżący nie legitymuje się pozytywną opinią z koła łowieckiego. Z pisma nadesłanego z Koła Łowieckiego [...] w [...] wynika, że skarżący swoim zachowaniem i postępowaniem stwarzał wysokie zagrożenie dla bezpieczeństwa uczestników polowań. Ostatecznie skarżący został wykluczony z Polskiego Związku Łowieckiego, a orzeczenie Głównego Sądu Łowieckiego w tej kwestii jest ostateczne i prawomocne, co potwierdził na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego. Wpłacanie składek na konto związku nie reaktywuje tego członkostwa. Wykluczenie skarżącego z PZŁ powoduje, że skarżący, nie będąc myśliwym, stracił możliwość brania udziału w polowaniach. Nie może zatem używać broni w celu, do którego ją uzyskał, tzn. do uprawiania łowiectwa. Zasadnie zatem organy uznały, że ustały okoliczności, które zdecydowały w przeszłości o przyznaniu skarżącemu prawa do broni myśliwskiej, co oznacza, że uprawnione było przyjęcie za drugą podstawę materialnoprawną cofnięcia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, przepisu art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Mają rację organy Policji, twierdząc, że prawo do posiadania broni ma ścisły związek ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest uprawnieniem wyjątkowym i dlatego stosowne pozwolenia powinny posiadać wyłącznie osoby, które swoim zachowaniem nie stworzą dla tych osób zagrożenia. Skarżący takie zagrożenie stwarzał i uzasadnione, a zarazem logiczne jest rozumowanie, że nie można wykluczyć, że będąc w stanie wzburzenia, mógłby także użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wbrew zarzutom skargi, organy w toku procesowania w przedmiotowej sprawie nie naruszyły przepisów postępowania. Zastosowanie przepisów ustawy o broni i amunicji poprzedziło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w oparciu o dowody odnoszące się do okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Zauważyć przy tym należy, że organ I instancji wykonał wytyczne Komendanta Głównego Policji i uzupełnił postępowanie dowodowe. Nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego, albowiem okoliczności, na które miały być one przeprowadzone, pozostają bez związku z przedmiotem niniejszej sprawy bądź są między stronami niesporne. Skarżący dla wykazania swojej niekaralności składa zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego, do którego skierowano zapytanie, czy skarżący był skazany za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu. W sprawie tymczasem niesporne jest, że za tego typu przestępstwa skarżący skazany nie jest, co jednak pozostaje bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Wnikliwa ocena dowodów zgromadzonych w sprawie, a dokonana przez organ była swobodna, lecz nie dowolna. Zdaniem Sądu, nie zaistniały przesłanki do podważenia oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ, gdyż nie zostały naruszone zasady prawidłowego wnioskowania i logicznego rozumowania. Po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy organ dokonał jego subsumcji pod właściwą normę prawną. Swoje stanowisko organ bardzo szczegółowo i przekonywująco uzasadnił, a przedstawiona argumentacja nie nasuwa zastrzeżeń. Organ odwoławczy odniósł się przy tym do zarzutów sformułowanych przez skarżącego, nie podzielając ich zasadności. W toku rozpoznawania sprawy organy przestrzegały zasad ogólnych wyrażonych w przepisie art. 8, 9 i 11 kpa, zapewniły też skarżącemu czynny udział w postępowaniu, czego dowodem są wnioski dowodowe zgłaszane przez skarżącego. Wydane rozstrzygnięcie nie narusza wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady równości. Zauważyć przy tym należy, że skarżący nie precyzuje, na czym naruszenie tej zasady miałoby w tej konkretnej sprawie polegać. Nie można także uznać, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżący jest dyskryminowany w jakiejkolwiek dziedzinie życia. Cofnięcie pozwolenia na broń jest konsekwencją jego zachowań, wzbudzających w organach Policji obawę, że może użyć broń w sposób sprzeczny z interesami wskazanymi w ustawie o broni i amunicji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 24 § 1 pkt 5 kpa, to zwrócić trzeba uwagę, że skarżący poza przytoczeniem tego przepisu w zarzutach skargi, nie podał jego uzasadnienia. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie zaistniała sytuacja skutkująca wyłączeniem pracownika organu Policji. Nieuzasadnione są również zarzuty odnoszące się do postanowienia Komendanta [...] Policji z [...] listopada 2008 r. W okolicznościach ustalonych w rozpoznawanej sprawie organ był uprawniony do odebrania skarżącemu broni i przejęcia jej do depozytu. Niewątpliwie ma natomiast rację skarżący, że w postępowaniu administracyjnym w sprawie niniejszej zostały przekroczone ustawowe terminy jej załatwienia. To uchybienie przepisowi art. 35 kpa pozostaje jednak bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, a zatem nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa i działając na zasadzie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na mocy art. 250 P.p.s.a. oraz § 19 i § 20 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło