II SA/Wa 335/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Jacek Fronczyk Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata z urzędu A. O. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zespołu Szkół [...] w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., którą to decyzją skreślono z listy uczniów B. N., ucznia klasy [...]. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 39 ust. 2 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz § 33 ust. 3 pkt 2, § 34 i § 35 Statutu Technikum [...]. Jako bezpośredni powód skreślenia B. N. z listy uczniów organ uznał zdarzenie, które miało miejsce w dniu [...] października 2010 r., w wyniku którego doszło do uderzenia pracownika szkoły [...] w twarz. Wydając przedmiotową decyzję organ powołał się na Uchwałę Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] oraz opinię Samorządu Uczniowskiego, wydaną w dniu [...] listopada 2010 r. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi pełnoletniego ucznia – B. N. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniósł on, że nie był inicjatorem zajścia, ale osobą zaatakowaną słownie i ręcznie przez [...]. Wyjaśnił, że [...]. Do skargi załączony został załącznik nr 1 (k-6-11), w którym wskazano, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 24 i art. 27 k.p.a. Podniesiono też, że organ nie wyłączył z obrad Rady Pedagogicznej żony [...] – prof. [...], dlatego też dokumenty sprawy nie zawierały tożsamego, jak nazwisko nauczyciela, nazwiska [...]. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 68, art. 69, art. 70, art. 73, art. 74 k.p.a., podnosząc, że protokół Rady Pedagogicznej jest ogólnikowy i że odmówiono zarówno jemu, jak i jego matce możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Podniósł nadto naruszenie art. 75 - 79 k.p.a., poprzez pominięcie dowodów na okoliczność, iż zachowanie skarżącego było obroną przed napaścią pracownika szkoły. Skarga zarzucała również naruszenie Statutu Szkoły, tj. § 29 ust. 3, § 33, § 34. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył i ustalił, co następuje. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, choć częściowo z innych przyczyn, niż w niej podniesiono. W sprawie skreślenia ucznia z listy uczniów przewidziany jest szczególny tryb postępowania określony przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Artykuł 39 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że dyrektor szkoły może, w drodze decyzji, skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego. Przede wszystkim wskazać należy, iż zgodnie ze Statutem Szkoły (§ 34), skreślenie ucznia z listy uczniów ma charakter środka wyjątkowego i dotyczyć może jedynie ściśle określonych sytuacji, mieszczących się w dyspozycji odpowiednich przepisów. Dlatego też w każdej z takich spraw niezmiernie ważnym jest dogłębne i obiektywne zbadanie zdarzenia. Określona w tego typu sprawach procedura ma zapewnić możliwość obiektywnego ustalenia okoliczności i motywów działania osób, których dotyczy to postępowanie. Naruszenie tej procedury jest więc naruszeniem praw ucznia, a jednocześnie podważa rzetelność i prawidłowość dokonanych w trakcie postępowania ustaleń. W tego typu sprawach nie ma miejsca na dowolne interpretacje i odstępstwa od ustalonego trybu postępowania. Rozpatrując przedstawioną sprawę Sąd uznał, że z załączonego do akt sprawy protokołu z posiedzenia Rady Pedagogicznej nie wynika by uwzględnione zostały przepisy Statutu Szkoły, dotyczące rzetelnego przedstawienia uchybienia w postępowaniu ucznia, a przede wszystkim rzetelnego przedstawienia jego cech dodatnich i okoliczności łagodzących. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o przeprowadzeniu przez Radę Pedagogiczną, stosownie do § 34 pkt 6 Statutu, merytorycznej dyskusji, dotyczącej wykorzystania wszystkich innych możliwości wychowawczego oddziaływania na ucznia, ustalenia czy z uczniem były wcześniej prowadzone rozmowy ostrzegawcze, czy udzielono mu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, czyli przedyskutowania działań wychowawczych Szkoły, które podjęła ona w procesie wychowawczym, zmierzających do oddziaływania na ucznia i uświadomienia mu niewłaściwości postępowania i jego konsekwencji. Z analizy akt sprawy nie wynika, że do dnia zdarzenia uczeń B. N. sprawiał trudności wychowawcze. Fakt ten nie znalazł odbicia w protokole z posiedzenia Rady Pedagogicznej. Brak jest również wyjaśnienia, na podstawie jakich dowodów Rada Pedagogiczna postępowanie ucznia zakwalifikowała tak surowo. Nadto nie został dołączony protokół Rady Pedagogicznej z przeprowadzonego głosowania, dotyczącego skreślenia skarżącego z listy uczniów. Protokół Rady (k-17) nie zawiera listy obecności osób głosujących, brak jest więc możliwości sprawdzenia, ile z uprawnionych osób biorących udział w posiedzeniu wzięło udział w głosowaniu, jak brzmiała treść głosowanej uchwały i w jakim trybie głosowanie to było przeprowadzane. Stosownie do § 34 pkt 7 Statutu, uchwała powinna zapaść zgodnie z regulaminem Rady, przy zachowaniu quorum. Podkreślić należy, iż organ nie odniósł się do zarzutu, iż w głosowaniu nad uchwałą brała udział żona [...] (nauczycielka). Stwierdzić też trzeba, iż uchwała została wydana z naruszeniem § 34 pkt 9 Statutu, albowiem opinia Samorządu Uczniowskiego wydana została następnego dnia po uchwale Rady, a powinna ją poprzedzać. Nadto akta nie zawierają regulaminu procedowania Samorządu Uczniowskiego, co dodatkowo uniemożliwia ocenę prawidłowości tej opinii. Z akt sprawy nie wynika też, aby umożliwiono uczniowi wybór rzeczników obrony, stosownie do § 34 ust. 4 Statutu. W świetle wyżej przedstawionych okoliczności Sąd stanął na stanowisku, że kontrolowane postępowanie prowadzone było z naruszeniem obowiązujących przepisów ustawy - Prawo o systemie oświaty i zatwierdzonego Statutu Szkoły, zaś organy nie wyjaśniły dokładnie sprawy, nie rozpatrzyły i nie dokonały prawidłowej oceny całego materiału dowodowego. Tym samym uznać należy, iż zapadłe w sprawie decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Sąd przyznał pełnomocnikowi z urzędu kwotę 240 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).