II SA/Wa 3372/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Rektor Politechniki [...] utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] Politechniki [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] o skreśleniu J. G. z listy studentów. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Dziekan Wydziału [...] Politechniki [...], dalej "Dziekan Wydziału", decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]skreślił J. G. z listy studentów pierwszego semestru, studia stacjonarne, drugiego stopnia, profil ogólnoakademicki, Wydział [...], [...], [...], z powodu stwierdzenia braku postępów w nauce. Jako podstawę prawną decyzji organ podał art. 190 ust. 2 pkt 1, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1842, z późn. zm.) w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), dalej "k.p.a.", oraz § 26 ust. 3 pkt 1 Regulaminu studiów w Politechnice [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że z dokumentacji przebiegu studiów wynika, że z 3 semestralnego programu studiów student nie zaliczył żadnego semestru. W toku studiów nie uzyskał zaliczenia łącznie z 9 przedmiotów tj. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W konsekwencji, student nie uzyskał rejestracji na kolejny semestr studiowania. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 160 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, organizację oraz tok studiów i związane z nim prawa i obowiązki studenta określa Regulamin studiów. Z kolei w myśl postanowień § 26 ust. 3 pkt 1 Regulaminu studiów w Politechnice [...], Dziekan Wydziału może podjąć decyzję o skreśleniu z listy studentów w przypadku braku postępów w nauce, potwierdzonego nieuzyskaniem rejestracji na następny etap studiowania lub niewypełnieniem wymogów określonych w programie kształcenia przed złożeniem pracy dyplomowej w ostatnim semestrze studiowania. J. G. wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem poczty elektronicznej. Rektor Politechniki [...], dalej "Rektor", decyzją z dnia [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2020 r. J. G. wystąpił do Rektora o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji. W piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. sprecyzował, że wniesione przez niego odwołanie od decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] lutego 2018 r. nie było podpisane. Rektor decyzją z dnia [...] marca 2021 r., wydaną na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdził nieważność wskazanej wyżej decyzji Rektora z dnia [...] maja 2018 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Rektor wezwał J. G. do uzupełnienia braku formalnego odwołania od decyzji Dziekana Wydziału z dnia [...] lutego 2018 r. poprzez jego podpisanie. W odpowiedzi na ww. wezwanie J. G. w dniu [...] maja 2021 r. (data nadania stempla pocztowego) przesłał podpisane odwołanie z dnia [...] kwietnia 2018 r. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Rektor, działając na podstawie art. 66 ust. 1, art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 276 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2018 r., poz. 1669 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 26 ust. 3 pkt 1 Regulaminu studiów w Politechnice [...], stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] maja 2015 r., utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału z dnia [...] lutego 2018 r. o skreśleniu J. G. z listy studentów. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację zawartą w decyzji Dziekana Wydziału. Dodatkowo wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2021 r. na adres pracownika Politechniki [...] ([...]) wpłynęła wiadomość mailowa J. G. skierowana do Rektora, zawierająca wniosek o umorzenie postępowanie, wydłużenie terminu na złożenie dokumentów mających istotne znaczenie dla sprawy i przyznania mu adwokata z urzędu. Organ podniósł, że powyższe wnioski nie mogły zostać uwzględnione ponieważ w przedmiotowej sprawie toczy się postępowanie odwoławcze i na tym etapie brak jest podstaw do jego umorzenia, a wnoszący odwołanie miał wystarczającą ilość czasu na złożenie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów i dokumentów, zwłaszcza iż otrzymał odpis całości akt postępowania dotyczących jego skreślenia z listy studentów. Odnośnie wniosku o przyznanie adwokata organ wyjaśnił, że jest on bezpodstawny, ponieważ w postępowaniu administracyjnym przed organem nie ma możliwości ustanowienia adwokata na wniosek strony Odnosząc się do uzasadnienia złożonego odwołania organ wskazał, że odwołujący nie wskazał przyczyn powstania zaległości, które skutkowały skreśleniem jego osoby z listy studentów. Rektor podniósł, że zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 1 Regulaminu studiów w Politechnice [...] "Obowiązkiem studenta jest postępowanie zgodnie z treścią ślubowania i niniejszym regulaminem. W szczególności student jest obowiązany do: 1) studiowania zgodnie z programem kształcenia". Organ podał, że z informacji nadesłanych przez Wydział wynika, że J. G. w trakcie pierwszego semestru realizowanych studiów, tj. w semestrze zimowym roku 2017/2018 nie zrealizował żadnego przedmiotu przewidzianego programem studiów, w tym również nie odbył obowiązkowego Szkolenia BHP, zgromadził 0 punktów ECTS i nie uzyskał zaliczenia pierwszego semestru. Odwołujący się nie zgłaszał również do Dziekana żadnych przeszkód uniemożliwiających mu uczestniczenie w zajęciach. Dalej Rektor podał, że J. G. rozpoczął trzysemestralne stacjonarne studia drugiego stopnia na kierunku [...] na Wydziale [...], [...] Politechniki [...], w semestrze zimowym roku akademickiego 2017/2018. Do dnia wydania przez Dziekana Wydziału decyzji nr z dnia [...] lutego 2018 r. o skreśleniu z listy studentów stan zaliczeń przedmiotów wg znajdującej się w Uczelni dokumentacji studiów był następujący: - z 9 przedmiotów semestru I odwołujący nie zaliczył 9 przedmiotów tj.: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]". Organ stwierdził, że odwołujący się nie spełnił wymagań programowych do kontynuacji studiów. Efekty kształcenia - wiedza i umiejętności z przedmiotów niezaliczonych przez odwołującego się są niezbędne do kontynuacji studiów, co uzasadnia skreślenie z listy studentów. Efekty kształcenia mierzone nakładem pracy studenta w punktach ECTS, jakie odwołujący się uzyskał wynoszą 0 punktów ECTS, tym samym nie uzyskał on wymaganych efektów kształcenia koniecznych do kontynuacji studiów. Ponadto organ podał, że zgodnie z zapisami § 3 ust. 1 i 2 Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy studentów oraz uczestników studiów podyplomowych Politechniki [...], wstępne szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) obowiązuje wszystkich studentów rozpoczynających pierwszy semestr studiów w Politechnice [...], w tym także studentów studiów drugiego stopnia. Ukończenie szkolenia wstępnego jest warunkiem dopuszczenia do instruktażu stanowiskowego i jednym z warunków zaliczenia semestru lub roku studiów. Organ stwierdził, że odwołujący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, gdyż nie odbył obowiązkowego Szkolenia BHP. W związku z tym nie wypełnieniem przez niego wymogów określonych w programie studiów nie uzyskał rejestracji na kolejny semestr studiowania. Zdaniem Rektora w niniejszej sprawie, przesłanki do skreślenia J. G. z listy studentów zostały spełnione, a zatem decyzję Dziekana Wydziału z dnia [...] lutego 2018 r. należało utrzymać w mocy. Na powyższą decyzje Rektora J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż w dniu [...] maja 2021 na adres pracownika biura Rektora [...] ([...]) wpłynęła wiadomość mailowa z adresu ([...]) z wnioskami dotyczącymi przedmiotowej sprawy. Skarżący podniósł, że wiadomość ta nie została podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, tym samym zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego - Rektor, powinien zwróci się do niego o uzupełnienie braków formalnych i podpisanie tej wiadomość. Podniósł też w wiadomości elektronicznej z dnia [...] maja 2021, zwrócił się do Rektora o wydłużenie terminu złożenia dokumentów mających istotne znaczenie dla sprawy. Wniosek ten nie został przez Rektora uwzględniony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1842, z późn. zm.), dalej "u.p.s.w.". Na podstawie art. 169 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669, późn. zm.) ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym utraciła moc z dniem 1 października 2018 r. Stosownie jednak do treści 276 tej ustawy postępowania w sprawie skreślenia studenta z listy studentów w przypadkach, o których mowa w art. 190 ust. 1 i 2 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, i niezakończone przed dniem wejścia w życie regulaminów studiów, o których mowa w art. 263 ust. 1, prowadzi się na zasadach dotychczasowych. Zgodnie z art. 160 u.p.s.w., organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów (ust. 1), przy czym regulamin studiów określa także warunki i tryb uczestniczenia wybitnie uzdolnionych uczniów w zajęciach przewidzianych tokiem studiów na kierunkach zgodnych z uzdolnieniami oraz zasady zaliczania tych zajęć (ust. 1a); studia w uczelni są prowadzone zgodnie z efektami kształcenia, do których są dostosowane programy studiów, w tym plany studiów (ust. 2). Stosownie do treści art. 189 u.p.s.w. student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów (ust. 1). Student jest obowiązany w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów; 2) składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów; 3) przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni (ust. 2). W § 3 ust. 1 Regulaminu studiów na Politechnice [...] wskazano natomiast, że obowiązkiem studenta jest w szczególności studiowanie zgodnie z programem kształcenia. W myśl natomiast art. 190 ust. 2 u.p.s.w., kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku m.in. stwierdzenia braku postępów w nauce (pkt 1), nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (pkt 2). Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do rektora, przy czym decyzja rektora jest ostateczna (art. 190 ust. 3 tej ustawy). Decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów jest indywidualnym aktem administracyjnym, do której stosuje się, zgodnie z art. 207 ust. 1 u.p.s.w., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów postępowania administracyjnego, jak to stanowi art. 207 ust. 1 u.p.s.w., oznacza, że rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach studentów, jak i postępowania, w których one zapadają, muszą zachować choćby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii uczelni (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r. sygn. akt SK 19/99, publik. - OTK Nr 7, poz. 258). Decyzja dziekana o skreśleniu studenta z listy studentów, na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w., jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Decyzje tego rodzaju muszą być poddane szczególnym rygorom w zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Organ w przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a., a więc dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie organy uczelni podniosły, że skarżący został skreślony z listy studentów, ponieważ w trakcie pierwszego semestru realizowanych studiów, tj. w semestrze zimowym roku 2017/2018 nie zrealizował żadnego przedmiotu przewidzianego programem studiów, w tym również nie odbył obowiązkowego Szkolenia BHP, zgromadził 0 punktów ECTS i nie uzyskał zaliczenia pierwszego semestru. Skarżący rozpoczął trzysemestralne stacjonarne studia drugiego stopnia na kierunku [...] na Wydziale [...], [...] Politechniki [...], w semestrze zimowym roku akademickiego 2017/2018. Do dnia wydania przez organ I instancji decyzji skarżący z 9 przedmiotów semestru I nie zaliczył żadnego, tj.: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]". Efekty kształcenia mierzone nakładem pracy studenta w punktach ECTS, jakie skarżący uzyskał wynoszą 0. Powyższe ustalenia organu nie są kwestionowane przez skarżącego. Trudno nie zgodzić się w tej sytuacji z organem, że powyższa sytuacja świadczy o braku postępów w nauce. Skarżący nie uzyskał bowiem żadnego z wymaganych zaliczeń. Istotne przy tym jest to, jak podnosił organ w zaskarżonej decyzji, że wiedza i umiejętności z przedmiotów niezaliczonych przez skarżącego się są niezbędne do kontynuacji studiów. Zauważyć też należy, że, jak słusznie zauważa organ, skarżący nie zgłaszał również do Dziekana żadnych przeszkód uniemożliwiających mu uczestniczenie w zajęciach. W odwołaniu od decyzji organu I instancji nie podniósł żadnych argumentów, które mogłyby w jakikolwiek sposób usprawiedliwiać brak postępów w nauce. Trudno w tej sytuacji zarzucić organowi dowolność w działaniu, czy też nierozważenie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Prowadzi to do wniosku, że organ prawidłowo zastosował art. 190 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w. i skreślił skarżącego z listy studentów. Stanowisko organu uczelni jawi się jako zasadne jeśli weźmie się pod uwagę treść art. 189 ust. ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s.w., które to przepisy stanowią, że student jest obowiązany w szczególności do uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów. Skarżący w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. (złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej) wnosił o wydłużenie o 2 miesiące terminu na złożenie dokumentów, które, jego zdaniem, miały mieć istotne znaczenie dla sprawy. Rektor przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie odniósł się w żaden sposób do tego wniosku skarżącego. Nawet gdyby uznać, że tego rodzaju postawa organu naruszały przepisy postępowania, to nie można z całą pewnością uznać, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania przed organem skarżący nie wyjaśnił, jakiego rodzaju dokumenty chciał przedstawić, ani też dlaczego miałyby one mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wyjaśnień takich nie zawarł również w skardze wniesionej do tutejszego Sądu. Żadnego wpływu na wynik sprawy nie miał również fakt, że skarżący wspomniane wyżej pismo z dnia [...] maja 2021 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej i w związku z tym nie było ono podpisane. Niewezwanie do uzupełnienia braku formalnego tego pisma stanowiło uchybienie przepisom postępowania, jednakże niemające istotnego wpływu na wynik sprawy. Reasumując stwierdzić należy, iż organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz prawidłowo go przeanalizował. Nie budzi wątpliwości stan faktyczny sprawy oraz ustosunkowanie się do niego przez Rektora w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym zaskarżona decyzja nie przekracza granic uznania administracyjnego. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.). orzekł jak w sentencji.