II SA/Wa 338/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] odmawiającą A.C. nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego na podstawie art. 9b ust. 4 pkt 3 i 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r., Nr 118, poz. 1112 ze zm.). Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ wskazał, że podstawą odmowy nadania nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego był brak wymaganych kwalifikacji. A.C., zatrudniona jako nauczyciel mianowany gimnastyki korekcyjnej w Zespole Kształcenia Podstawowego i Gimnazjalnego nr [...] w G., legitymuje się ukończeniem studiów wyższych magisterskich na kierunku pedagogika w zakresie ogólnopedagogicznym z 2000 r., dyplomem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie wychowania fizycznego z 2002 r. oraz świadectwem ukończenia formy doskonalenia zawodowego nauczycieli – kursu z zakresu gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej dla nauczycieli wychowania fizycznego z 1999 r. Zdaniem organu, nauczyciel A.C. nie posiada kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela gimnastyki korekcyjnej w Zespole Kształcenia Podstawowego i Gimnazjalnego nr [...] w G., gdyż nie ukończyła żadnej z wymienionych w przepisie § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.) form kształcenia, tj. studiów wyższych, czy zakładu kształcenia nauczycieli na kierunku zgodnym z rodzajem prowadzonych zajęć. Nie ukończyła także studiów podyplomowych ani kursu kwalifikacyjnego z zakresu prowadzonych zajęć. Organ przyjął, że A.C. w dniu wejścia w życie powołanego ostatnio rozporządzenia nie zachowała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela gimnastyki korekcyjnej, gdyż nie spełniała wymagań kwalifikacyjnych również w świetle obowiązującego wcześniej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz zasad działania placówek doskonalenia nauczycieli (Dz. U. Nr 14, poz. 133). Zdaniem organu, ukończenie przez A.C. kursu doskonalącego w zakresie gimnastyki korekcyjnej w 1999 r. nie nadawało jej kwalifikacji do prowadzenia zajęć z gimnastyki korekcyjnej, gdyż nie był to kurs kwalifikacyjny prowadzony przez placówkę doskonalenia nauczycieli z zakresu gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej, w rozumieniu przepisu § 2 ust. 2 pkt 2 powołanego ostatnio rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. W skardze do Sądu A.C. wniosła o uchylenie decyzji Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2007 r. Podniosła, że organ nie uwzględnił faktu, że w okresie odbywania przez nią kursu w zakresie gimnastyki korekcyjnej obowiązywał jeden program zarówno dla kursów doskonalących, jak i kursów kwalifikacyjnych zgodnie z § 11 i 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz zasad działania placówek doskonalenia nauczycieli. Wskazała, że organ nie wziął pod uwagę, iż w świadectwie ukończonej formy doskonalenia zawodowego z dnia [...] czerwca 1999 r. jest stwierdzenie, że uzyskała uprawnienia do samodzielnego prowadzenia zajęć z gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej. Powyższy kurs był prowadzony przez Centrum Edukacji Nauczycieli w G. za zgodą Ministerstwa Edukacji Narodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno Minister Edukacji Narodowej, jak i [...] Kurator Oświaty, rozstrzygając sprawę, naruszyli przepisy prawa materialnego. W świetle art. 9b ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a - 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego jest: posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżąca w dacie wydania decyzji ostatecznej spełniała warunek posiadania wymaganych kwalifikacji, bowiem brak zaistnienia tej przesłanki legł u podstaw odmowy nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Wymagania kwalifikacyjne nauczycieli zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. Zgodnie z przepisem § 4 tego rozporządzenia, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej, posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia: – studiów magisterskich na kierunku zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne lub – studiów magisterskich w specjalności zgodnej z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne albo – studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, – studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne, – studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć albo dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, – zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności zgodnej z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć albo rodzajem w specjalności innej niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Niewątpliwie, w świetle powołanego wyżej przepisu, skarżąca ze względu na nauczany przedmiot nie spełnia kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej. Jednakże kwestię posiadania przez skarżącą kwalifikacji należy oceniać, w związku z dyspozycją przepisu § 20 tego rozporządzenia, na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepis ten bowiem stanowi, że nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie rozporządzenia na podstawie mianowania, którzy spełniali wymagania kwalifikacyjne na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują nabyte kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela. Kwestię kwalifikacji skarżącej regulowało uprzednio rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 ze zm.), wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 9 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela. Zgodnie z § 3 pkt 3 (podobnie § 2a pkt 3) powołanego ostatnio rozporządzenia, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach podstawowych (gimnazjach - § 2a pkt 3) posiada osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć i przygotowaniem pedagogicznym, która ponadto ukończyła - z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć - studia podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą albo kurs prowadzony przez zakład kształcenia nauczycieli lub placówkę doskonalenia nauczycieli albo inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli. W dacie uzyskania przez skarżącą świadectwa ukończenia formy doskonalenia zawodowego nauczycieli, tj. w dniu [...] czerwca 1999 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz zasad działania placówek doskonalenia nauczycieli wydane na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.). W przepisie § 2 tego rozporządzenia w ramach zadań placówek doskonalenia nauczycieli i kadry kierowniczej publicznych i niepublicznych szkół i placówek przewidziano inspirowanie, organizowanie i prowadzenie doskonalenia zawodowego nauczycieli i kadry kierowniczej publicznych oraz niepublicznych szkół i placówek (ust. 1 pkt 1), a także prowadzenie kursów kwalifikacyjnych nadających nauczycielom kwalifikacje określone w przepisach w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, także we współpracy ze szkołami wyższymi i zakładami kształcenia nauczycieli (ust. 1 pkt 2). Centrum Edukacji Nauczycieli w G. wystawiło skarżącej w dniu [...] czerwca 1999 r. świadectwo ukończenia formy doskonalenia zawodowego nauczycieli potwierdzające ukończenie przez nią w roku szkolnym 1998/1999 kursu z zakresu gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej dla nauczycieli wychowania fizycznego. Kurs ten był prowadzony niewątpliwie przez placówkę doskonalenia nauczycieli i dotyczył rodzaju prowadzonych przez skarżącą zajęć i tego rodzaju kurs mógł być prowadzony w świetle powołanego rozporządzenia przez tę instytucję. Wymóg ukończenia kursu kwalifikacyjnego pojawił się dopiero w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. Brak jest stosownego upoważnienia ustawowego aby uznać, że rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz zasad działania placówek doskonalenia nauczycieli wydane na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty dodatkowo regulowało (zaostrzało) wymogi, przewidziane w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. Warte podkreślenia jest, że rozporządzenie z dnia 15 lutego 1999 r. przewiduje w § 13 poza kursami kwalifikacyjnymi, także kursy doskonalenia nauczycieli oraz inne formy doskonalenia. Zdaniem Sądu, zatem nie było podstaw prawnych do uznania przez organ, że skarżąca nie spełniała warunku posiadania wymaganych kwalifikacji i w konsekwencji do odmowy nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.