II SA/Wa 338/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spraw.) Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant starszy asystent sędziego Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od uchwały o nieprzyjęciu kolokwium habilitacyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz A. W. kwotę 200,00 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdziła, że odwołanie V. W. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że przewód habilitacyjny dr V. W został zakończony uchwałą Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., odmawiającą przyjęcia kolokwium habilitacyjnego. Pismem Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. ww. została pouczona o prawie odwołania do Centralnej Komisji za pośrednictwem Rady w terminie jednego miesiąca od dnia wyżej wymienionego powiadomienia o treści uchwały, jednocześnie pismo informowało o prawie habilitantki do złożenia wniosku do Rady o powtórzenie kolokwium habilitacyjnego. V. W. złożyła [...] lutego 2010 r. do Rady Wydziału tylko wniosek o powtórzenie kolokwium habilitacyjnego. Rada Wydziału uchwałą z dnia [...] marca 2010 r. nie wyraziła zgody na powtórzenie kolokwium habilitacyjnego. W następnych pismach kierowanych bezpośrednio do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów ww. wnosiła o wydanie przez Centralną Komisję zgody na powtórzenie kolokwium habilitacyjnego, a w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. skonkretyzowała, że jej wniosek z dnia [...] lutego 2010 r. należy traktować jako odwołanie od negatywnej uchwały Rady Wydziału. Dalej organ podkreślił, że ww. została prawidłowo pouczona o trybie i terminie odwołania, a habilitantka złożyła tylko wniosek z dnia [...] lutego 2010 r. o powtórzenie kolokwium habilitacyjnego, treść wniosku jest jednoznaczna. Wniosek o powtórzenie kolokwium habilitacyjnego, wynikający z przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128 ze zm.) i odwołanie od negatywnej uchwały Rady Wydziału, są dwiema różnymi instytucjami prawnymi. Podkreślił, że późniejsza konkretyzacja, że wniosek z dnia [...] lutego 2010 r. należy traktować jako odwołanie od negatywnej uchwały Rady Wydziału, nie ma skutków prawnych. W konkluzji organ podkreślił, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki, termin przewidziany do wniesienia odwołania wynosił jeden miesiąc od dnia doręczenia pisma Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Termin ten został przekroczony i późniejsze pismo z dnia [...] sierpnia 2010 r. z odwołaniem od negatywnej uchwały Rady Wydziału zostało wniesione z uchybieniem terminu. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w którym skarżąca wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu V. W. wskazała, że złożyła odwołanie na podstawie § 16 pkt 2 rozporządzenia MENiS z dnia 15 stycznia 2004 r. uznając, że tryb ten nie angażuje Centralnej Komisji i nie wydłuży czasu oczekiwania na decyzję, nie zamierzała wnosić zastrzeżeń do przebiegu przewodu habilitacyjnego, a jedynie do trybu prowadzenia kolokwium, kwestionowała jego przebieg. Pismo to nie ma charakteru prośby o powtórzenie kolokwium, jest odwołaniem, zawiera zastrzeżenia do przebiegu kolokwium. Dopiero pismem z dnia [...] marca 2011 r., została poinformowana, że przepisy prawne, regulujące procedurę habilitacyjną nie przewidują odwołania od decyzji o odrzuceniu wniosku o powtórzenie kolokwium oraz, że zgodnie z art. 21 ustawy o stopniach naukowych (...) istnieje możliwość odwołania od uchwał Rady Wydziału, określonych w art. 18 ust. 2 ustawy i wówczas dnia [...] marca 2010 r. złożyła pismo, w którym powtórzyła argumenty z pisma z dnia [...] lutego 2010 r., a także ponowiła prośbę o możliwość powtórzenia kolokwium przed inną radą. W piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. zaznaczyła, że prosi o informację na piśmie, ponieważ chce skorzystać z pełnej procedury odwoławczej. W piśmie z dnia [...] maja 2010 r. Centralna Komisja pouczyła ją o dwóch trybach odwołania oraz poinformowała, że termin odwołania minął dnia 19 lutego 2010 r. Następnie pismem z dnia [...] maja 2010 r. skarżąca zwróciła się do Przewodniczącego Centralnej Komisji o zajęcie się sprawą. Z kolei w dniu [...] sierpnia 2010 r. skierowała pismo, na które reakcją było pismo z dnia [...] września 2010 r., skierowane do dziekana Rady Wydziału [...], w którym prof. A. napisał: "habilitantka w swoim piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. skonkretyzowała, iż jej wniosek z dnia [...] lutego 2010 r. należy traktować jako odwołanie od negatywnej uchwały Rady Wydziału". Zwrócił się jednocześnie o zajęcie stanowiska przez Radę Wydziału co do wniosku z dnia [...] lutego 2010 r. w trybie art. 21 ust.1 ustawy i nadesłanie akt. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę w tym zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie nie może się ostać z powodu naruszenia przepisów postępowania, mającego wpływ na wynik postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania". "Niedopuszczalność odwołania" oraz "uchybienie terminu do wniesienia odwołania" są to dwie odrębne instytucje procesowe. W sprawie niniejszej organ odwoławczy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, stwierdziła, że odwołanie skarżącej V. W. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia, określonego w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie powołanego wyżej art. 134 kpa powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, mającym na celu wyjaśnienie, czy składający odwołanie przekroczył termin, w tym przypadku miesięczny termin określony w art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W przeciwnym wypadku postanowienie stwierdzające takie uchybienie narusza art. 7 i art. 77 kpa, co stanowi podstawę do jego uchylenia. Tego obowiązku, zdaniem Sądu, organ w niniejszej sprawie nie dopełnił. Zarówno z treści skargi, jak i materiału postępowania administracyjnego, wynika bezspornie, że w dniu [...] lutego 2010 r. (a więc z zachowaniem ustawowego terminu) ww. złożyła pismo do Rady Wydziału [...], w którym wniosła zarówno o powtórzenie kolokwium habilitacyjnego w oparciu o § 16 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128 ze zm.), jak również w końcowym akapicie pisma wniosła o poinformowaniu jej o podjętej decyzji na piśmie, co będzie konieczne do skorzystania z pełnej procedury odwoławczej w wypadku odmowy. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że tryb odwoławczy w stosunku do uchwały o nieprzyjęciu kolokwium habilitacyjnego, jest dość złożony: 1. można złożyć odwołanie w trybie art. 21 cyt. ustawy, a następnie jeszcze wniosek w trybie § 16 pkt 2 cyt. rozporządzenia MENiS do Rady Wydziału o powtórzenie kolokwium, 2. można również zrezygnować z odwołania i tylko złożyć wniosek o powtórzenie kolokwium habilitacyjnego. Z korespondencji, jaka znajduje się w aktach administracyjnych, prowadzonej pomiędzy organem I instancji i organem odwoławczym a skarżącą, wyraźnie wynika, że nie zrozumiała ona pouczenia dotyczącego przysługującego jej trybu odwoławczego, a z tego tytułu nie powinna ponieść niekorzystnych skutków prawnych. Zgodnie z zasadami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym, organ powinien dążyć do wyjaśnienia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), pogłębiać zaufanie obywateli do organów (art. 8 kpa), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych (art. 9 kpa). W przedmiotowej sprawie organ powinien jeszcze raz wyjaśnić skarżącej przepisy i zasady dotyczące przysługującego jej trybu odwoławczego, a następnie wyjaśnić, jaka była jej rzeczywista wola zawarta w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. Zdaniem Sądu, organ nie ma prawa domniemywać woli strony, powinien ją bezsprzecznie ustalić, a nie działać na jej niekorzyść. Należy wyraźnie podkreślić, że wszelkie istniejące w sprawie wątpliwości organ powinien dokładnie wyjaśnić lub zinterpretować na korzyść strony, a nie samodzielnie domniemywać jej wolę. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.