II SA/Wa 340/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na pismo Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2024 r., znak: [...] postanawia: odrzucić skargę. W. K. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej jako: "organ") z dnia [...] stycznia 2024 r., znak: [...]. W skardze zawarł wniosek o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] stycznia 2024 r., organ poinformował skarżącego, że w związku z przejściem w stan spoczynku, nabył on prawo do uposażenia w stanie spoczynku w wysokości 20 365, 74 złotych miesięcznie. Z powyższym ustaleniem uposażenia skarżący nie zgodził się. Wskazał, iż ww. pismo zwierające informację o ustaleniu wysokości uposażenia jakie przysługuje mu w stanie spoczynku nie zostało nazwane decyzją – nie zamyka to jednak możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ponieważ zdaniem skarżącego ww. zaskarżone pismo nie miało formy decyzji, lecz pochodziło od organu administracji, zostało skierowane na zewnątrz tj. do skarżącego oraz we władczy sposób rozstrzygało o prawie do uposażenia skarżącego w stanie spoczynku i o wysokości tego uposażenia. Zdaniem skarżącego przyjąć należało, iż ww. pismo jest decyzją administracyjną i wobec tego przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że pismo organu z dnia [...] stycznia 2024 r. nie stanowi decyzji administracyjnej, a jedynie czynność o charakterze materialno-technicznym, stanowiącą wykonanie decyzji Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego z dnia 20 września 2023 r. w przedmiocie przeniesienia skarżącego w stan spoczynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), skargę można wnieść na następujące akty: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie zaś do treści art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy zbadać zatem, czy skarga na wskazane przez skarżącego pismo z dnia [...] stycznia 2024 r. podlega kognicji sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, zaskarżone pismo stanowi wykonanie decyzji Prokuratora Generalnego z dnia 20 września 2023 r. o przeniesieniu skarżącego w stan spoczynku i jest jedynie – jak słusznie wskazał organ – wyliczeniem matematycznym 75% wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat, pobieranych przez skarżącego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Natomiast kwestie związane z oceną prawidłowości określonego wymiaru uposażenia (roszczenie ze stosunku służbowego) prokuratora w stanie spoczynku (art. 100 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 127 § 1 i art. 101 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2019 r. – Prawo o Prokuraturze) rozstrzygane są przed sądem właściwym do spraw pracowniczych – sądem powszechnym. Nie można także pominąć, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2000 r., sygn. SK 12/99 (OTK Z.U. 2000 r. nr 5, poz. 143) orzekł, że przepis art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego rozumiany w ten sposób, że w zakresie pojęcia "sprawy cywilnej" nie mogą się mieścić roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc się to twierdzeń skarżącego wyjaśnić trzeba, że zaskarżone pismo nie zawiera elementów pozwalających zakwalifikować je do którejkolwiek kategorii zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów wyszczególnionych w treści art. 3 § 2 pkt 1-7 P.p.s.a. Wyjaśnić należy także, iż zaskarżone pismo nie posiada – wbrew twierdzeniom skarżącego - minimum cech charakterystycznych dla decyzji administracyjnej. Niezbędnym bowiem elementem prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej jest przede wszystkim jej rozstrzygnięcie, a więc władcze ukształtowanie określonego stosunku administracyjnoprawnego, stanowiące "rdzeń" decyzji w postępowaniu administracyjnym. Jest to jeden z tych elementów składowych, bez którego decyzja nie może istnieć. Jako, że zaskarżone pismo ma charakter informacyjny, tego elementu w tym przypadku zabrakło. Posiłkowo należy wskazać na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 1 lipca 2019 r. sygn. akt I OPS 1/19. W powyższej uchwale zwrócono również uwagę, że domniemanie załatwienia sprawy w drodze decyzji możliwe jest do przyjęcia tylko w sytuacji, gdy przepisy prawa upoważniają organ administracji publicznej do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz nie określają formy jej załatwienia. Natomiast pogląd o domniemaniu działania w formie decyzji administracyjnej, jeżeli ustawodawca nie sprecyzował prawnej formy działania administracji w danej sprawie, ma sens tylko wówczas, gdy przepisy prawa upoważniają organ administracji publicznej do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej w sposób władczy i jednostronny, lecz nie określają formy rozstrzygnięcia tej sprawy. Taka sytuacja – z przyczyn wskazanych wyżej - nie ma jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Odnośnie do wniosku pełnomocnika strony skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania należy wskazać, iż mając na uwadze treść art. 200 P.p.s.a. skarżącemu nie przysługuje zwrot kosztów postępowania, zarówno wtedy, gdy jego skarga okazała się bezzasadna, jak i w przypadku, gdy orzeczenie sądu nie wypowiada się w kwestii zasadności skargi, bo była ona niedopuszczalna albo postępowanie sądowe okazało się bezprzedmiotowe. Wyjątek ten dotyczy także sytuacji, gdy postępowanie ulega umorzeniu z powodu uwzględnienia skargi przez organ - art. 201 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2012 r., I OZ 5/12). W postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji nie jest również możliwe zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, niezależnie od wyniku sprawy, albowiem brak ku temu podstawy prawnej. Zwrot kosztów przysługuje jedynie stronie skarżącej od organu administracji (art. 200 P.p.s.a.). W konsekwencji powyższego należy więc uznać, że skarga na wskazane przez stronę skarżącą pismo informacyjne jest niedopuszczalna, stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.