II SA/Wa 342/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. S. adwokata. J. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy ustalono, co następuje. Skarżący w gospodarstwie domowym pozostaje z żoną. Utrzymuje się z emerytury uzyskiwanej przez żonę w wysokości 670 zł netto. Majątek stanowi dom o powierzchni 69 m2, mieszkanie o powierzchni 69 m2. Żadnego innego majątku, w tym oszczędności rodzina nie posiada. W odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Wnioskodawca spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Strona utrzymuje się wyłącznie z niewielkiej emerytury żony. Dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi jedynie 335 zł netto miesięcznie. Sytuacja finansowa skarżącego jest obecnie bardzo trudna i nie pozwala na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia.