II SA/Wa 344/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów budowy domu jednorodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania J. P. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, że J. P. w dniu [...] lipca 2000 r. wniósł o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w związku z budową domu przy ul. [...] w L. Z wniosku i załączonych do niego dokumentów wynikało, że zajmuje mieszkanie własnościowe w L. na Osiedlu [...] o powierzchni użytkowej [...] m2 i powierzchni mieszkalnej [...] m2. Dyrektor Zakładu Karnego w L. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] odmówił przyznania J. P. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, z powodu posiadania przez niego lokalu o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej powierzchni przysługującej mu z tytułu norm. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez J. P. odwołania, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w L. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Następnie ww. decyzje stały się przedmiotem kontroli sądowej, w wyniku której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 5 lipca 2004 r., sygn. akt 3 II SA/Łd 672/03 oddalił skargę J. P. W dniu [...] maja 2006 r. J. P. wniósł do Dyrektora Zakładu Karnego w L. podanie o wznowienie postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jako podstawę prawną wznowienia wskazał przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w zaświadczeniu z dnia [...] grudnia 2002 r. dołączonym do odmownie rozpatrzonego wniosku, błędnie podano wielkość powierzchni mieszkalnej lokalu, gdyż do powierzchni tej zaliczono również powierzchnię kuchni. W rzeczywistości zaś lokal mieszkalny nr [...] w budynku mieszkalnym nr [...] na Osiedlu [...] w L., będący własnością J. i E. P., posiada powierzchnię mieszkalną [...] m2, co wynika z zaświadczenia Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2006 r. załączonego do wniosku. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w L. z dnia [...] stycznia 2003 r. o odmowie przyznania J. P. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organ stwierdził bowiem, że wnoszący podanie uchybił miesięcznemu terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., do wniesienia wniosku o wznowienie ww. postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2006 r. J. P. odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, że o przesłance stanowiącej podstawę wznowienia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej dowiedział się nie w dniu wystawienia zaświadczenia przez Wspólnotę Mieszkaniową, tj. w dniu [...] lutego 2006 r., tak jak to stwierdził organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, lecz w miesiącu maju 2006 r. Odnosząc się do terminu, w którym dowiedział się o okolicznościach stanowiących postawę do wznowienia postępowania podał, że o powyższe zaświadczenie występowała jego żona, ponieważ było jej ono potrzebne w celu okazania w instytucji bankowej. Bank po wykonaniu uwierzytelnionej kserokopii zwrócił jej przedmiotowe zaświadczenie, które dołączyła ona do dokumentacji kredytowej. W miesiącu maju 2006 r., przysłuchując się rozmowie funkcjonariuszy dotyczącej zasad udzielania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, odwołujący się uzyskał wiedzę, że do powierzchni mieszkalnej zalicza się jedynie powierzchnię pokoi. Wówczas małżonka okazała mu uzyskane zaświadczenie z dnia [...] lutego 2006 r., które następnie załączył do wniosku o wznowienie postępowania złożonego w dniu [...] maja 2006 r. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] września 2006 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygniecie wskazał, że zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie strona dowiedziała się o przesłance, na którą powołała się wnosząc o wznowienie postępowania, w dniu wystawienia zaświadczenia przez Wspólnotę Mieszkaniową Osiedla [...] w L., tj. [...] lutego 2006 r. Podanie zaś o jego wznowienie wniosła w dniu [...] maja 2006 r., a więc z przekroczeniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Organ podkreślił, że strona nie wniosła prośby o przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto Dyrektor Generalny Służby Więziennej stwierdził, powołując się na pogląd utrwalony w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, że strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Należy więc przyjąć, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę. Organ administracji zatem obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podniósł, że również z treści pisma odwoławczego nie wynika, aby odwołujący się zachował miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. W odwołaniu bowiem, oprócz zakwestionowania przez stronę daty ustalonej w przeprowadzonym przed organem I instancji postępowaniu jako daty, w której strona dowiedziała się o przesłance stanowiącej podstawę do wniesienia podania o wznowienie postępowania, strona nie określiła innej daty powzięcia wiadomości o tej przesłance. Nie można było też dać wiary twierdzeniu odwołującego się, że zaświadczenie Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2006 r. o powierzchni mieszkalnej zajmowanego przez niego lokalu wystawione było na wniosek jego żony dla instytucji bankowej, skoro adresatem zaświadczenia, wystawionego w tym dniu jest Dyrektor Zakładu Karnego w L. i zawiera ono informację, że jest wystawione na prośbę zainteresowanego. J. P. zaskarżył powyższą decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. z dnia [...] lipca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Powołując argumentację wcześniej przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił, iż funkcjonariusz przyjmujący od niego podanie o wznowienie postępowania wraz z pozostałymi dokumentami, nie poinformował go o terminie ważności zaświadczenia. Posiadając taką informację, przedłożyłby wówczas zaświadczenie aktualne. Stwierdził, iż ponownie został skrzywdzony zaskarżoną decyzją, a jej uchylenie jest zasadne, gdyż przemawia za tym słuszny interes strony. W odwiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa proceduralnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie odwoławcze charakteryzuje się tym, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji organu pierwszej instancji lecz organ odwoławczy jest obowiązany ponownie sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć, a ponadto odnieść się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Stwierdzić należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, polegającą na stworzeniu możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy już zakończonej wydaną decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145a k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. W oparciu o przepis art. 148 § 1 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania składa się do organu, który wydał decyzję w I instancji, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W świetle powyższych uregulowań właściwy organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest zobligowany w pierwszej kolejności zbadać, czy pochodzi on od podmiotu legitymowanego do jego złożenia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Należy zgodzić się z organem wydającym zaskarżoną decyzję, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, w jakiej dacie dowiedziała się ona o okolicznościach lub decyzji stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Niemniej jednak organ administracji, w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania, nie jest zwolniony z obowiązku podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego dla potrzeb wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności. Należy zauważyć, że o ile skarżący wnosząc podanie z dnia [...] maja 2006 r. o wznowienie postępowania w sprawie odmowy przyznania mu pomocy finansowej nie uprawdopodobnił zachowania terminu, o którym mowa w art. 158 § 1 k.p.a., to już w odwołaniu od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. z dnia [...] lipca 2006 r. wskazał na okoliczności, jego zdaniem, uprawdopodabniające zachowanie tego terminu. Organ odwoławczy wydane rozstrzygnięcie uzasadnił stwierdzeniem, że strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w dniu wystawienia zaświadczenia przez Wspólnotę Mieszkaniową Osiedla [...] w L., tj. [...] lutego 2006 r. Podanie zaś o wznowienie postępowania wniosła w dniu [...] maja 2006 r., a więc z przekroczeniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, powyższe stwierdzenie nie ma uzasadnionych podstaw. Dla ustalenia daty powzięcia przez skarżącego wiedzy o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania nie jest bowiem istotne, w jakiej dacie zostało wystawione przez Wspólnotę Mieszkaniową Osiedla [...] w L. ww. zaświadczenie, lecz komu i w jakiej dacie zostało ono doręczone, lub też w jakiej dacie skarżący zapoznał się z jego treścią. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, iż data wystawienia zaświadczenia, bezsprzecznie wydanego dla organu zakładu karnego, jest również datą jego uzyskania przez zainteresowaną osobę. Nie potwierdza tego bowiem jakikolwiek dokument znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy. Ustalenia w powyższym zakresie są o tyle istotne, iż pozwolą wyjaśnić zasadność zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spawy, zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego potrzebnego dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, co skutkuje naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, to zaś prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ rozpoznając ponownie sprawę z odwołania J. P. z dnia [...] lipca 2006 r. dokona niezbędnych ustaleń w powyżej wskazanym zakresie i w zależności od wyniku tych ustaleń wyda decyzję kończącą postępowanie w toku instancyjnym. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.