II SA/Wa 345/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-17
Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Adam Lipiński, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby bliskie żołnierza, któremu przydzielono kwaterę stałą, mają prawo do zamieszkiwania w tej kwaterze po jego śmierci, jeśli żołnierz w chwili śmierci nie zamieszkiwał już w tej kwaterze?Ratio decidendi
Osoby bliskie żołnierza, któremu przydzielono kwaterę stałą, mają prawo do zamieszkiwania w tej kwaterze po jego śmierci tylko pod warunkiem, że żołnierz w chwili śmierci faktycznie w niej zamieszkiwał. Jeśli żołnierz w chwili śmierci nie zamieszkiwał w przydzielonym lokalu, a jego centrum życiowe znajdowało się gdzie indziej, prawo do zamieszkiwania dla osób bliskich nie powstaje.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym po śmierci żołnierza, któremu przydzielono kwaterę stałą. Skarżący, żona i syn zmarłego żołnierza, twierdzili, że zawsze mieszkali w lokalu i dbali o niego, mimo że zmarły żołnierz wymeldował się i wyprowadził do innego mieszkania przed śmiercią. Organy administracji odmówiły przyznania prawa do zamieszkiwania, wskazując na brak wspólnego zamieszkiwania z żołnierzem w chwili jego śmierci.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędzia WSA Adam Lipiński,, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi L. Ł. i sprawy ze skargi D. Ł. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym - oddala skargi -
UZASDANIENIE
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. odmawiającej wydania L. i D. L. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w K.
Organ wskazał na stan faktyczny w sprawie. Przedmiotowy lokal przy [...] w K. został przydzielony [...] M.L. na podstawie wydanej w dniu [...] grudnia 1985 r. decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...]. Przy ustalaniu należnej powierzchni mieszkalnej uwzględniono żonę – L. oraz dzieci D. i E. Z odpisu skróconego aktu zgonu nr [...] wynika, iż M. L. zmarł w dniu [...] 2007 r., a jego ostatnim miejscem zamieszkania była miejscowość R. W dniu [...] grudnia 2007 r. L. L. wniosła do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. o przyznanie jej tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Następnie w kolejnych swych wystąpieniach wyjaśniła, iż z uwagi na fakt, że jej zmarły mąż zaciągał kredyty, pomiędzy nimi była ustanowiona rozdzielność majątkowa. Ponadto zmarły wymeldował się z przydzielonego lokalu, by nie uiszczać opłat. Po wszczęciu postępowania w trybie art. 23 ust. 1a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.), Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] odmówił wydania L. i D. L. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w K. W dniu [...] grudnia 2009 r. L. i D. L. złożyli dwa odrębne, jednobrzmiące odwołania na powyższą decyzję. W uzasadnieniu strony wskazały, iż nigdy nie wyprowadziły się z zajmowanego lokalu. Nie mogły natomiast spełnić warunku wspólnego zamieszkiwania z żołnierzem, któremu przydzielono kwaterę, ponieważ to on sam wyprowadził się ze wspólnie zajmowanego lokalu. Strony podkreśliły, że M. L. wyprowadził się do R. do mieszkania wykupionego po rodzicach zmarłego. Natomiast teraz są zmuszeni przekazać to mieszkanie gminie, ponieważ wysokość zadłużenia przewyższa cenę rynkową lokalu.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazał, iż zgodnie z art. 23 ust. 1a ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w razie śmierci osoby, której do dnia 1 lipca 2004 r. przydzielono osobną kwaterę stałą, zamieszkałej w lokalu mieszkalnym będącym w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, niebędącym kwaterą, wspólnie z nią zamieszkałe w chwili jej śmierci osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu (...), mają prawo zamieszkiwać w tym lokalu mieszkalnym. W myśl ust. 1b tego przepisu dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydaje tym osobom decyzję o prawie zamieszkiwania. Organ wyjaśnił, iż warunkiem niezbędnym do wydania decyzji o prawie zamieszkiwania, w tym trybie, jest wspólne zamieszkiwanie w lokalu będącym przedmiotem postępowania. Stan ten musi istnieć na dzień śmierci osoby posiadającej przydział osobnej kwatery stałej. Natomiast w tej sprawie warunek ten nie został spełniony, co jest kwestią bezsporną.
L. i D. L. złożyli na powyższą decyzję dwie jednobrzmiące skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w których wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu, obok argumentów podniesionych w odwołaniach, skarżący zwrócili uwagę na fakt, iż do tej pory organy nie kwestionowały ich uprawnień do lokalu, o który dbali i uiszczali należne opłaty.
W odpowiedzi na skargi Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu [...] września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), połączyć sprawy ze skargi L. L. sygn. akt II SA/Wa 345/09 i ze skargi D. L. sygn. akt II SA/Wa 378/09 do łącznego rozpoznania, rozstrzygnięcia i prowadzenia pod wspólna sygnaturą II SA/Wa 345/09 z uwagi na to, że sprawy mogły być objęte jedną skargą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpoznawane pod tym względem skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 23 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.).
Z treści tego przepisu wynika wyraźnie, że w razie śmierci osoby, której do dnia wejścia w życie ustawy przydzielono osobną kwaterę stałą, osoby, które są wymienione w art. 26 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) mają prawo zamieszkiwać w tej kwaterze. Warunkiem jednak jest to, aby osoba której przydzielono kwaterę stałą w niej zamieszkiwała (zd. pierwsze art. 26 ust. 1a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.). Tak więc osoby najbliższe mogą otrzymać decyzję o prawie do zamieszkiwania tylko wówczas, gdy żołnierz zawodowy lub inna osoba w chwili śmierci zamieszkiwała w lokalu. Ustawa nie definiuje pojęcia zamieszkiwania w tym wypadku należy odwołać się do treści art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), wedle którego pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Orzecznictwo sądowe wskazuje natomiast, iż "stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Taki zamiar przejawia się w fakcie nieopuszczania lokalu" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 93/07 opublikowany w LEX nr 364681). Tak więc, warunkiem niezbędnym, aby uznać, że dana osoba zamieszkuje w danym lokalu, koniecznym jest aby ona tam stale przebywała i była tam zameldowana.
Organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podejmując decyzję administracyjną w sprawie prawa do zamieszkiwania są związane na podstawie art. 23 ust. 1b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw rygorami procedury administracyjnej. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM i Prezes WAM winni więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa).
Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 3 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa.
W niniejszej sprawie organy WAM przestrzegały wszystkich tych reguł procesowych, czego dowodem są przede wszystkim uzasadnienia decyzji I i II instancji.
W uzasadnieniach decyzji powołano wszystkie okoliczności faktyczne w sprawie i na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, zostało wydane rozstrzygniecie. Z akt sprawy wynika bowiem, że M. L., któremu przydzielono lokal mieszkalny przy ul. [...] w K. w chwili śmierci nie zamieszkiwał w tym lokalu, był wymeldowany i jak wynika ze świadectwa zgonu zmarł w miejscowości R. Sama skarżąca w trakcie rozprawy przyznała, iż w chwili śmierci męża jego centrum życiowe znajdowało się poza lokalem położonym w K. przy ul. [...]. W takie sytuacji organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kierując się treścią art. 23 ust. 1a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw były zobowiązane wydać decyzję odmowną.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło