II SA/Wa 348/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-05-14
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, która jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Strona skarżąca, zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym celu należy ocenić jej sytuację materialną, dochody i wydatki.Stan faktyczny
U. G., przedstawicielka ustawowa małoletniej A. G., wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną, niskie dochody i wysokie koszty utrzymania rodziny. Skarżąca nie korzystała z pomocy ośrodka pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Przyznano U. G. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku U. G. przedstawicielki ustawowej małoletniej A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi U. G. przedstawicielki ustawowej małoletniej A. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać U. G. przedstawicielce ustawowej małoletniej A. G. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
U. G. po wniesieniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej dla córki A. po zmarłym ojcu w drodze wyjątku, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że z uwagi na bardzo trudną sytuacją materialną nie może ustanowić pełnomocnika z wyboru.
Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trójką dzieci: D., D. i A. Podała też, że posiada mieszkanie o wielkości 56 m2, a ponadto nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Skarżąca wskazała, że na dochód rodziny składa się jej wynagrodzenie w wysokości 1.276 zł oraz zasiłek rodzinny z dodatkami na dzieci, w łącznej wysokości 766 zł, co stanowi 2.042 zł miesięcznie.
W uzupełnieniu wniosku oświadczyła, że na koszty utrzymania mieszkania składają się opłaty za energię elektryczną, w kwocie 94,88 zł miesięcznie, za gaz - 42 zł, z tytułu zużycia wody – 21,94 zł, za odprowadzenie ścieków 45,07 zł, zakup opału 300 zł, podatek od nieruchomości – 13,33 zł. Podała też, że na bilety miesięczne dla dzieci, w celu ich dojazdu do szkoły, wydaje 140,76 zł, a na zakup żywności i bieżące wydatki – 1.000 zł. Jednocześnie dołączyła kopie decyzji Wójta Gminy [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 r. oraz opłat za energię elektryczną, wodę, odprowadzenie ścieków i bilety miesięczne.
Skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z pomocy ośrodka pomocy społecznej.
Do wniosku zostały dołączone również oświadczenia pełnoletnich dzieci – D. G. oraz D. G. - że pozostają na utrzymaniu matki i nie korzystają z pomocy społecznej. D. G. podał też, że jest zarejestrowany, jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, na dowód czego załączył kopię decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w M.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Natomiast stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna rodziny jest trudna – skarżąca ma na utrzymaniu troje dzieci, w tym dwoje już dorosłych. Na łączny dochód rodziny składa się wynagrodzenie skarżącej za pracę oraz zasiłek rodzinny z dodatkami, łącznie 2.042 zł. Koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 517 zł, dojazdy do szkoły – 140,76 zł, wobec tego na jedzenie i inne bieżące potrzeby dla czteroosobowej rodziny pozostaje 1.000 zł miesięcznie.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dzieci, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło