II SA/Wa 349/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj, Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podania nazwisk i dalszych danych identyfikujących tożsamość osób - oddala skargę - Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 35 ust. 4 oraz art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 424 z późn. zm.); zwanej dalej ustawą o Instytucie Pamięci, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. z dnia [...] października 2009 r. znak [...] o odmowie podania nazwisk i dalszych danych identyfikujących tożsamość osób, które przekazywały organom bezpieczeństwa państwa informacje na temat A. D., a które występują w udostępnionych mu do wglądu dokumentach jako [...]. Jak wynika z ustaleń faktycznych organu, w dniu 27 kwietnia 2004 r. udostępniono A. D. do wglądu materiały na jego temat znajdujące się w archiwum Instytutu Pamięci. W tej dacie wymieniony zwrócił się na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o Instytucie Pamięci o podanie nazwisk oraz dalszych danych osobowych współpracowników organów bezpieczeństwa, którzy zbierali o nim dane, a których pseudonimy znajdowały się w udostępnionych mu dokumentach. Wniosek ten w związku z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.) został potraktowany jako wniosek złożony w trybie art. 35 ustawy o Instytucie Pamięci. W uzasadnieniu decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku wskazano, że nie odnaleziono w kartotece odtworzeniowej pseudonimów byłej Służby Bezpieczeństwa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. osób oznaczonych pseudonimami [...] lub [...] odpowiadających podanym w zapytaniu kryteriom (nazwisko, stanowisko, stopień służbowy funkcjonariusza prowadzącego, w okresie którym dostarczane były informacje, kryptonim sprawy operacyjnego rozpracowania, w której informacje zostały wykorzystane, środowisko, w którym działał informator). Podano, że odnaleziono dokumenty ewidencyjne dotyczące osoby zarejestrowanej jako tajny współpracownik o pseudonimie [...], jednakże analiza porównawcza dokumentów dotyczących A. D. oraz dokumentów ewidencyjnych tajnego współpracownika nie dała podstaw do przyjęcia, że to właśnie ta konkretna osoba posługująca się pseudonimem [...] przekazywała organom bezpieczeństwa państwa informacje o wnioskodawcy. Wyjaśniono, że materiały archiwalne dotyczące ujawnionego tajnego współpracownika o pseudonimie [...] zostały komisyjnie zniszczone w 1989 r. Zachowały się jedynie dokumenty ewidencyjne, które jednak zawierają wyłącznie takie dane osobowe jak: imię, nazwisko, datę i miejsce urodzenia, imię ojca, imię i nazwisko panieńskie matki, adres zamieszkania, obywatelstwo, narodowość, wykształcenie, zawód, miejsce pracy, a także informację dotyczącą numeru rejestracyjnego, daty rejestracji, kategorii współpracy, jednostki Służby Bezpieczeństwa, przez którą osoba została zarejestrowana oraz przyczyny zakończenia współpracy. Dane te nie mogą jednak stanowić podstawy do uznania, że osoba ta była wykorzystywana jako źródło informacji dla operacyjnego rozpracowywania środowiska Duszpasterstwa Akademickiego [...] lub [...], ponieważ brak jest informacji na temat oficera prowadzącego, wyznaczonych zadań i ich realizacji, czy treści przekazywanych przez niego informacji operacyjnych oraz ich ewentualnego wykorzystania w konkretnych sprawach operacyjnego rozpracowania. Organ podniósł, że miejsce pracy tej osoby nie daje nawet podstaw do przypuszczeń, że mogła ona być związana ze środowiskiem duszpasterstwa akademickiego. Prezes IPN zwrócił uwagę, że stan zasobu archiwalnego akt i środków ewidencyjnych, na których bazuje proces poszukiwania dokumentacji związanej z działalnością tajnych współpracowników, nie odzwierciedla pierwotnego stanu tych służb. W wielu wypadkach materiały te zostały całkowicie zniszczone lub przekazane do Instytutu Pamięci w stanie niekompletnym, co jest istotnym utrudnieniem w poszukiwaniach, a często uniemożliwia jednoznaczne określenie nazwisk i dalszych danych identyfikujących tożsamość tajnych współpracowników organów bezpieczeństwa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. D. zakwestionował decyzję Prezesa IPN – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] i stwierdził, że kwerenda jakiej dokonał Oddział Instytutu w K. nie jest pełna i wyraził przekonanie, że po jej uzupełnieniu będzie można mu udostępnić dane tajnych współpracowników SB, którzy przekazywali o nim informacje. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzje wydane w przedmiotowej sprawie prawa nie naruszają. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowi, że na pisemny wniosek osoby, o której mowa w art. 33 ust. 2, podaje się tej osobie nazwiska i dalsze dane identyfikujące tożsamość osób, które przekazywały o niej informacje organom bezpieczeństwa państwa, jeżeli można je jednoznacznie określić na podstawie dokumentów danego organu bezpieczeństwa państwa, i o ile w dokumentach udostępnionych do wglądu na podstawie wniosku, o którym mowa w art. 30 ust. 1, znajdują się pseudonimy lub nazwiska tych osób. Z akt niniejszej sprawy wynika, że Prezes Instytutu Pamięci Narodowej nie miał możliwości spełnienia żądania skarżącego, tj. podania nazwisk oraz dalszych danych identyfikujących tożsamość osób, które przekazywały o nim informacje organom bezpieczeństwa państwa, ponieważ pomimo poszukiwań, nie odnaleziono żadnych dokumentów, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie nazwisk i dalszych danych osób występujących pod pseudonimami [...] lub [...]. Natomiast jeśli chodzi o TW o pseudonimie [...] to należy podzielić stanowisko organu, że konfrontacja dokumentów dotyczących skarżącego oraz dokumentów ujawnionego tajnego współpracownika nie daje podstaw do jednoznacznego przyjęcia, że to właśnie ta osoba przekazywała organom bezpieczeństwa informacje na temat skarżącego. Wobec tego, że nie została spełniona przesłanka z przepisu art. 35 ust. 1 powołanej ustawy o IPN, dotycząca możliwości jednoznacznego określenia nazwisk oraz dalszych danych identyfikujących tożsamość osób, które przekazywały organom bezpieczeństwa państwa informacje o skarżącym, to wydanie decyzji odmownej w tym zakresie było zgodne z prawem. Należy mieć również na uwadze, że Instytut Pamięci Narodowej nie dysponuje wszystkimi dokumentami wytworzonymi w minionym okresie przez organy bezpieczeństwa. Na taką sytuację wpływ ma zarówno upływ czasu, jak też świadome niszczenie części akt przez organy bezpieczeństwa PRL. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.