II SA/Wa 35/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Danuta Kania, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania wniosku o najem lokalu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu [...] postanowił odmówić zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu A. C. (§ 1 uchwały). Wykonanie uchwały powierzono Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] Urzędu [...] (§ 2 uchwały). W uzasadnieniu uchwały podano, iż G. i A. C. zwrócili się z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu nr [...] położonego przy ul. [...], po śmierci W. M. (zm. [...] stycznia 2010 r.) – dziadka A. C.. Wymieniony lokal składa się z 2 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej [...] m2, w tym powierzchni mieszkalnej [...] m2. Rada [...] w uchwale nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] (z późn. zm.), w § 31 ustanowiła zasady postępowania w stosunku do osób ubiegających się, dając Zarządowi Dzielnicy możliwość zawarcia umowy najmu zajmowanego lokalu, jeżeli spełnione są łącznie wszystkie warunki określone w tym przepisie. Wnioskodawca był zameldowany w lokalu dziadków W. i W. M. od dnia [...] września 1994 r., jednakże okoliczność ta nie rodzi prawa do mieszkania lub jego przydziału. Mieszkańcy budynku przy ul. [...] potwierdzili fakt sprawowania opieki nad W. M. nie tylko przez wnuka, ale również przez córkę i zięcia, a później przez żonę wnioskodawcy. Z informacji uzyskanych z Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami wynika, że wnioskodawca prowadził wspólne gospodarstwo domowe z dziadkiem od dnia zgonu babci, tj. [...] kwietnia 2005 r., a zatem nie spełnia warunku określnego w § 31 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały, tj. 7-letniego okresu prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto w toku postępowania ustalono, że rodzina wnioskodawcy ma możliwość zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...], składającym się z 3 pokoi i kuchni, stanowiącym własność rodziców wnioskodawcy, w którym jest on, zgodnie z decyzją przydziału lokalu, uprawniony do zamieszkania. Powyższą uchwałę, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, A. C. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc bezpodstawne przyjęcie przez organ, że prowadził on wspólne gospodarstwo domowe z dziadkiem W. M. dopiero po śmierci babci. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2011 r. i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc, że jej przedmiot nie należy do jurysdykcji sądów administracyjnych, rozpatrywanych w trybie art. 3 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bądź też ze względu na obrazę art. 52 § 4 p.p.s.a. przez niewniesienie przed złożeniem skargi wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a w ostateczności oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2012 r., odnosząc się do wniosków organu, uznał je za bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Istotą sądowej kontroli jest ocena legalności zaskarżonego do sądu aktu według stanu faktycznego i prawnego z dnia jego podjęcia. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w myśl powyższych zasad, uznać należy, że zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny podejmując uchwałę w składzie 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (ONSA i WSA z 2008 r. nr 6, poz. 90) przesądził, iż uchwała zarządu dzielnicy [...] odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasoby gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej i podlega kontroli sądowej na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono jednoznacznie, że uchwała zarządu dzielnicy, o jakiej mowa, nie kreuje stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu, lecz jest wykonywaniem zadań gminy w stosunku do mienia publicznego i jako taka ma charakter administracyjnoprawny. Za takim publicznoprawnym charakterem działania zarządu dzielnicy w tych sprawach przemawia ponadto okoliczność, że prawo zaskarżenia takiej uchwały stanowi jedną z prawnych form urzeczywistniania zasady praworządności i spełnia wymagania demokratycznego państwa prawnego, gwarantując ochronę prawną osobom ubiegającym się o najem lokalu. Zatem zarzut braku jurysdykcji sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie, nie jest uzasadniony. Nie jest też zasadny zarzut, że złożone przez skarżącego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa winno wskazywać, w jakim zakresie uchwała Zarządu Dzielnicy narusza prawo. Trafnie skarżący podnosi, że ani art. 52, ani też art. 53 p.p.s.a. nie zawierają takiego wymogu, a jedynie stanowią o konieczności złożenia wezwania na piśmie przed zgłoszeniem skargi do sądu administracyjnego. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2011 r. wskazać należy, iż została ona podjęta po stwierdzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 stycznia 2011 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1993/10 nieważności uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie niezakwalifikowania A. C. do najmu lokalu. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż organ nie zbadał w sposób wnikliwy przesłanek określonych w ust. 1 § 31 uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] stanowiącej podstawę wydania zaskarżonej uchwały. Zdaniem Sądu organ nie przeanalizował również przesłanek zawartych w § 31 ust. 4 tej uchwały, wskazując jedynie, że przy przyjęciu zamieszkania 6 osób w mieszkaniu przy ul. [...] zostanie zachowana norma mieszkaniowa. To naruszenie prawa, w tym przypadku § 31 ust. 1 i 4 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. powodowało konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Sąd wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę, organ powinien odnieść się do ww. okoliczności. W kontekście naruszeń prawa stwierdzonych w zaskarżonej uchwale przypomniał, że rolą sądu administracyjnego jest kontrola aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, a nie rozstrzyganie sprawy i wyprowadzanie własnych wniosków z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, a zwłaszcza te związane z uzasadnieniem zaskarżonej uchwały, które nie zawiera analizy wszystkich przesłanek mających zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, że zaskarżona uchwała z dnia [...] czerwca 2009 r. jest sprzeczna z prawem. W ocenie Sądu powyższe wskazania prawomocnego orzeczenia sądowego nie zostały uwzględnione przy ponownym badaniu zasadności wniosku A. C. o najem lokalu, chociaż treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1993/10, w myśl art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiązała strony i sąd, który wydał prawomocne orzeczenie. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] października 2011 r. wydaną na podstawie § 31 ust. 1 i ust. 4 uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], postanowił odmówić zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu A. C. Zgodnie z powołanym § 31 ust. 1 tej uchwały z osobami, które pozostały w lokalu po śmierci najemcy, a nie wstąpiły w stosunek najmu w trybie art. 691 Kodeksu cywilnego lub pozostały w lokalu po opuszczeniu lokalu przez najemcę, może zostać zawarta umowa najmu zajmowanego lokalu, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki: 1) osoby te zamieszkiwały z najemcą w lokalu za zgodą właściciela i prowadziły wraz z nim wspólne gospodarstwo domowe przez okres co najmniej ostatnich 7 lat; 2) zajmowana powierzchnia mieszkalna lokalu nie przekracza 15 m2 na każdą osobę uprawnioną, a w przypadku gospodarstwa jednoosobowego 30 m2; 3) osoby te nie zalegają z opłatami za korzystanie z lokalu, przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku występowania zaległości, jeśli zostało podpisane i jest realizowane porozumienie o spłacie zadłużenia; 4) osoby te osiągają dochód nieprzekraczający 160 % minimum dochodowego. Natomiast ust. 4 uchwały stanowi, że przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1, należy poddać wnikliwej analizie warunki mieszkaniowe w poprzednim miejscu zamieszkania wnioskodawcy oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Informacje te mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, organ uznał, że A. C. nie spełnia warunku określonego w § 31 ust. 1 pkt 1 ww. uchwały, tj. 7-letniego prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z najemcą. Organ przyjął na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami, że wnioskodawca prowadził wspólne gospodarstwo domowe z dziadkiem od dnia zgonu babci, tj. [...] kwietnia 2005 r. – pomimo, że był zameldowany w lokalu dziadków W. i W. M. od dnia [...] września 1994 r. Ponadto ustalono, iż rodzina wnioskodawcy ma możliwość zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...], który składa się z 3 pokoi i kuchni i stanowi własność rodziców A. C. Zgodnie z decyzją przydziału tego lokalu z dnia [...] sierpnia 1988 r. wnioskodawca jest uprawniony do zamieszkiwania w tym lokalu. Odnosząc się do powyższych ustaleń, wskazać należy, iż "informacje uzyskane z Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami", to zapewne znajdujące się w aktach pismo wymienionego Zakładu z dnia [...] lipca 2011 r. (k. 210), w którym podano m.in., że A. C., od dnia zgonu babci – Pani M., prowadził wspólne gospodarstwo domowe z W. M. Powyższe stwierdzenie nie zostało poparte dowodami i w istocie nie wiadomo na jakiej podstawie zostało ono przyjęte, tym bardziej, że przeprowadzone w sprawie dowody z zeznań świadków nie dają podstaw do tego rodzaju ustaleń. W ocenie Sądu w sprawie organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, jak tego wymaga art. 77 k.p.a. i nie ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W konsekwencji nie wykonał on zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r., iż uzasadnienie zaskarżonej uchwały powinno zawierać analizę wszystkich przesłanek mających zastosowanie w sprawie. Jednocześnie stwierdzić należy, iż dokonana przez organ analiza przesłanek zawartych w § 31 ust. 4 uchwały Rady [...] zawiera błąd w przyjęciu, że wnioskodawca jest uprawniony do zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...]. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w przydziale lokalu mieszkalnego A. C. z dnia [...] sierpnia 1988 r. zaznaczyła, że w przydzielonym lokalu mają prawo zamieszkiwać wymienione osoby, w tym syn A. C. Ze znajdującego się w aktach wypisu aktu notarialnego Repetytorium A nr [...] wynika, iż lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nr [...], położonego przy ul. [...] zostało przekształcone w spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu, które nabyli rodzice A. C., A. i E. małżonkowie C. Wnioskodawca, co jest bezsporne, zameldowany jest w lokalu nr [...] przy ul. [...] od 1994 r. i zamieszkuje w nim ze swoją 4-osobową rodziną. W powyższych okolicznościach nie można zgodzić się z organem, że przydział lokalu mieszkalnego daje uprawnienie rodzinie A. C. do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 147 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.