II SA/Wa 350/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] października 2023r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: odrzucić skargę G. D. (zwana dalej "Skarżącą") pismem z 13 lutego 2024r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej "Prezesem ZUS") z [...] października 2023r., znak: [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi lub o jej oddalenie i utrzymanie w mocy decyzji Prezesa ZUS z [...] grudnia 2023r., znak: [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Prezes ZUS decyzją z [...] grudnia 2023r. - po rozpatrzeniu wniosku Skarżącej z 18 października 2023r. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy ww. decyzję [...] października 2023r. Skarżąca w piśmie z 10 stycznia 2024r. zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy i opisała swoją sytuację życiową, wskazując znak sprawy: [...]. Prezes ZUS pismem z 19 stycznia 2024r. poinformował Skarżącą, że zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z [...] października 2023r. przysługuje jej prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (k. 39 akt administracyjnych). Skarżąca pismem z 13 lutego 2024r. zatytułowanym: "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie" wskazała znak sprawy: [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3). Ustawodawca, na mocy art. 52 § 3 P.p.s.a., wprowadził więc w wybór sposobu zaskarżenia albo przez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo przez wniesienie skargi do Sądu administracyjnego. Niemożliwe jest jednoczesne skorzystanie z dwóch środków zaskarżenia, gdyż dwa podmioty niezależne od siebie nie mogą równolegle prowadzić postępowania dotyczącego prawidłowości wydania tego samego aktu prawnego. Skarżąca w świetle art. 52 P.p.s.a. powinna zdecydować, który ze środków zaskarżenia uruchomić, skargę do WSA, czy odwołanie (wniosek po ponowne rozpatrzenie sprawy). Z art. 52 § 3 zdanie 1 P.p.s.a. wynika, że jeżeli od danego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wedle swego wyboru złożyć albo wniosek o ponowne rozpatrzenie, albo skargę do sądu administracyjnego. Możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego bezpośrednio na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, z pominięciem kontroli rozstrzygnięcia tego organu w toku instancji, to wyjątek od zasady składania skargi od decyzji (rozstrzygnięć), w stosunku do których wyczerpano środki zaskarżenia (art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 15 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., zwana dalej "k.p.a."), postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Osoba niezadowolona z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji może więc albo wnieść odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero, gdy organ drugiej instancji wyda decyzję (lub postanowienie) można wnieść skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco. W szczególności nie oznacza on, że strona może wnieść jednocześnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do Sądu administracyjnego na zasadzie art. 52 § 3 P.p.s.a. strona wnosi bowiem wtedy, gdy nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. postanowienia WSA: w Krakowie z 14 marca 2019r., sygn. akt III SA/Kr 208/19, LEX nr 2635495; w Warszawie z 4 stycznia 2023r. sygn. akt II SA/Wa 2221/22). Sąd w przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – tak jak w rozpoznawanej sprawie - nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 24 kwietnia 2015r. sygn. akt I OSK 979/15; 30 stycznia 2018r. sygn. akt II GSK 4285/17 – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro Skarżąca w piśmie z 13 lutego 2024r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa ZUS wydaną w pierwszej instancji, mimo, że od tej decyzji złożyła najpierw wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z 18 października 2023r., to skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję pierwszej instancji była niedopuszczalna. Z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. wynika, że jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, Sąd odrzuca skargę. Sąd, mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., odrzucił skargę.