II SA/Wa 3524/21

WyrokWSA w Warszawie2022-02-02

Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący szkołę publiczną (powiat) zapewnił uczniom możliwość kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, gdy wskazał jako miejsce kontynuacji nauki placówkę, która miała dopiero zostać utworzona?
Ratio decidendi
Organ prowadzący szkołę publiczną, zamierzając ją zlikwidować, musi zapewnić uczniom możliwość kontynuowania nauki w innej, już istniejącej szkole publicznej tego samego typu. Wskazanie placówki, która ma dopiero zostać utworzona, nie spełnia tego wymogu. Negatywna opinia kuratora oświaty i ministra edukacji w takiej sytuacji jest uzasadniona, a skarga na te postanowienia podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Powiat T. podjął uchwałę o zamiarze likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego (SOSW) w T. wraz ze szkołami wchodzącymi w jego skład. Kurator Oświaty wydał postanowienie negatywnie opiniujące ten zamiar, wskazując m.in. na brak gwarancji kontynuacji nauki w istniejących placówkach. Minister Edukacji i Nauki utrzymał w mocy postanowienie kuratora. Powiat T. zaskarżył postanowienie Ministra do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego, argumentując, że planowana jest reorganizacja sieci szkół i utworzenie nowej jednostki. WSA w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi Powiatu T. na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie opinii o zamiarze likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w T. oddala skargę Minister Edukacji i Nauki postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz.1082), po rozpatrzeniu zażalenia Powiatu [...] utrzymał w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty z [...] marca 2021 r. (znak: [...]) negatywnie opiniujące zamiar likwidacji przez Powiat [...] z dniem [...] sierpnia 2021 r., Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] z siedzibą przy ul. [...], w tym szkół wchodzących w jego skład, tj. Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...], Branżowej Szkoły I Stopnia Specjalnej nr [...] oraz Specjalnej Szkoły Przysposabiającej do Pracy nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] lutego 2021 r. Rada Powiatu [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...]. W uchwale wskazano, że zamiar likwidacji z dniem [...] sierpnia 2021 r. ww. ośrodka obejmuje także likwidację szkół wchodzących w skład tego ośrodka, czyli Specjalnej Szkoły Podstawowej nr [...], Specjalnej Branżowej Szkoły I Stopnia nr [...] oraz Specjalnej Szkoły Przysposabiającej do Pracy nr [...]. Uczniom likwidowanych szkół wskazano jako miejsce kontynuacji nauki odpowiednio specjalną szkołę podstawową, specjalną branżową szkołę I stopnia oraz specjalną szkołę przysposabiającą do pracy wchodzące w skład Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] (zwanym dalej także SOSW "[...]" w [...]). Wykonanie uchwały, w tym powiadomienie o podjętym zamiarze [...] Kuratora Oświaty i rodziców uczniów likwidowanych szkół wchodzących w skład ośrodka oraz wystąpienie o opinię kuratora, powierzono Zarządowi Powiatu [...]. Organ wskazał, że [...] Kurator Oświaty w dniu [...] marca 2021 r. wydał postanowienie (znak: [...]) wyrażając negatywną opinię w sprawie zamiaru likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...]. Kurator wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika gwarancja prowadzenia zajęć w dwóch lokalizacjach po likwidowanym ośrodku w [...] oraz po likwidowanych szkołach specjalnych wchodzących w skład Zespołu Szkół Specjalnych w [...]. Umiejscowienie zaś wszystkich uczniów likwidowanych szkół i placówki w budynku, z którego obecnie korzysta przedmiotowy SOSW w [...] nie gwarantuje poprawy warunków nauki i pobytu w ośrodku wszystkim uczniom. Ponadto Kurator zauważył, że na mocy art. 91 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe w zespół nie można łączyć szkół tego samego typu, co zaproponował Powiat [...] w statucie planowanego do utworzenia SOSW "[...]" w [...] (Specjalna Szkoła Podstawowa oraz Specjalna Szkoła Podstawowa dla dzieci w spektrum [...]). Minister utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji wskazał, że aby w pełni zrozumieć przesłanki, którymi kierował się w swym rozstrzygnięciu Minister Edukacji i Nauki należy przedstawić zamiar likwidacji SOSW w [...] w szerszym kontekście, którego pełen obraz wyłania się po analizie uchwał Rady Powiatu [...], innych niż ta wymieniona na wstępie. Zamiarem Powiatu [...] jest: 1) likwidacja: - SOSW w [...]; - 3 szkół specjalnych szkół wchodzących w skład SOSW w [...] (szkoły podstawowej, branżowej szkoły I stopnia oraz szkoły przysposabiającej do pracy): - 3 szkół specjalnych wchodzących w skład Zespołu Szkół Specjalnych w [...] (szkoły podstawowej, branżowej szkoły I stopnia oraz szkoły przysposabiającej do pracy); 2) utworzenie (w budynku SOSW w [...]) SOSW pod nazwą "[...]" w [...]: - w skład którego będą wchodziły szkoły specjalne i któremu byłaby podporządkowana inna lokalizacja prowadzenia zajęć w [...] co wynika z analizy projektu statutu tego ośrodka, a nie samej uchwały Rady Powiatu nr [...]. Innymi słowy planowana zmiana polegałby na zastąpieniu dotychczasowego SOSW placówką tego samego rodzaju i funkcjonującą w tej samej siedzibie co dotychczasowy SOSW i likwidacji Zespołu Szkół Specjalnych w [...]. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie efektem likwidacji byłaby praktycznie jedynie zmiana nazwy Ośrodka, a do takiej zmiany przeprowadzenie procesu likwidacji Ośrodka nie jest konieczne. Zmiana nazwy Ośrodka nie wymaga jego likwidacji, wystarczające jest podjęcie odpowiedniej uchwały. Z tego już względu wydanie negatywnej opinii dotyczącej likwidacji przez Powiat [...] z dniem [...] sierpnia 2021 r. Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] z siedzibą przy ul. [...], w tym szkół wchodzących w jego skład, tj. Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...], Branżowej Szkoły I Stopnia Specjalnej nr [...] oraz Specjalnej Szkoły Przysposabiającej do Pracy nr [...], było uzasadnione. Organ zauważył przy tym, że [...] Kurator Oświaty negatywnie zaopiniował nie tylko zamiar likwidacji SOSW w [...], ale także zamiar likwidacji pozostałych szkół wchodzących w skład Zespołu Szkół Specjalnych w [...], tj. Specjalnej Szkoły Podstawowej Nr [...], Specjalnej Szkoły Przysposabiającej do Pracy nr [...] i Branżowej Szkoły I Stopnia Specjalnej nr [...]. Zgodnie z wyżej zaprezentowaną koncepcją Powiat [...] planuje, że będzie organem prowadzącym jednego Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] (zwanego także SOSW "[...]" w [...]). W związku z powyższym Rada Powiatu [...] w dniu [...] lutego 2021 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie utworzenia z dniem [...] września 2021 r. Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...]. W uchwale wskazano, że siedzibą ośrodka jest budynek zlokalizowany przy ul. [...] w [...]. Akt założycielski oraz statut nowopowstałego ośrodka stanowią załączniki do ww. uchwały. Przy czym należy pamiętać, że powiat ma obowiązek utworzenia w SOSW przynajmniej jednej szkoły, bowiem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania (Dz. U. z 2017 r. poz. 1606), w skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego wchodzi co najmniej jedna szkoła podstawowa specjalna lub szkoła ponadpodstawowa specjalna. Jednym z najistotniejszych ustawowych obowiązków, jakie musi spełnić jednostka samorządu terytorialnego zamierzająca zlikwidować szkołę lub placówkę, jest zapewnienie dzieciom (uczniom i wychowankom) kontynuacji nauki, wychowania i opieki gwarantowanych dotychczas przez likwidowaną szkołę lub placówkę. Zdaniem Ministra, Powiat [...] podejmując zamiar likwidacji SOSW w [...] nie wywiązał się z realizacji tego obowiązku, czym naruszył przepisy art. 89 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe. Organ przytoczył treść art. 89 ustawy - Prawo oświatowe. Minister wskazał, że organ prowadzący specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy chcąc go zlikwidować musi zapewnić kontynuację nauki uczniom szkół wchodzącym w skład ośrodka jak i miejsce zamieszkania wychowankom korzystającym z ośrodka. Minister rozumie, że w przypadku likwidacji SOSW w [...] i przeniesienia uczniów i wychowanków do SOSW "[...]" w [...] - wskazanym w uchwale jako miejsce kontynuacji nauki, wychowania i opieki - warunki kształcenia, wychowania i opieki nie będą gorsze (ten sam budynek ośrodka). Niemniej jednak należy podkreślić, że powiat jako miejsce kontynuacji nauki, wychowania i opieki wskazał w chwili podejmowania przedmiotowej uchwały nieistniejącą jeszcze placówkę. Powyższe stanowi naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe, bowiem organ prowadzący placówkę nie wykonał wyraźnie wskazanego w tym przepisie warunku zapewnienia przez powiat kontynuowania nauki, wychowania i opieki w innej publicznej placówce tego samego typu. Przez "inną" placówkę tego samego typu należy bowiem rozumieć placówkę istniejącą w chwili podjęcia uchwały o zamiarze likwidacji. Minister wskazał też, że Specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy jest specyficzną placówką oświatową łączącą funkcje wychowawcze i opiekuńcze wobec uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i pobierających naukę poza miejscem stałego zamieszkania z funkcją edukacyjną w prowadzonych w ramach ośrodka szkołach. Wskazanie w uchwale uczniom szkół wchodzących w skład likwidowanego ośrodka w [...] miejsca kontynuacji nauki w odpowiedniego typu szkołach mających wejść w skład nowego ośrodka SOSW "[...]" w [...], także powinno dotyczyć szkół już istniejących. Należy podkreślić, że ani ta uchwała ani akt założycielski ośrodka nie wskazują szkół wchodzących w skład zaplanowanego do utworzenia ośrodka, co zdaniem Ministra nie jest właściwe. Wykaz szkół mających wchodzić w skład nowego ośrodka zawarty jest w statucie tego ośrodka, który stanowi załącznik do uchwały nr [...]. Zgodnie z prawem zmian statutu mogą dokonać właściwe organy szkoły/placówki co powoduje, że dana szkoła może nie zostać faktycznie utworzona lub może zostać zlikwidowana z ominięciem art. 89 ustawy – Prawo oświatowe, tj. jedynie poprzez zmianę statutu. Organ wskazał, że szczególnie istotną okolicznością dla sprawy jest funkcjonowanie, w strukturach SOSW w [...], Specjalnej Szkoły Branżowej I Stopnia nr [...] w [...]. Organ prowadzący podejmując uchwałę nr [...] w sprawie likwidacji ośrodka, jako miejsce kontynuacji nauki uczniów tej szkoły wskazał Specjalną Szkołę Branżową I Stopnia wchodzącą w skład SOSW "[...]" w [...]. Z dokumentów zaś związanych z założeniem tej nowej placówki nie wynika, czy szkoła ta będzie utworzona i w jakich zawodach kształciłaby uczniów. Z danych zgromadzonych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień [...] września 2020 r. wynika, że w roku szkolnym 2020/2021 w likwidowanej szkole uczy się 9 uczniów w zawodzie pracownik pomocniczy obsługi. W systemie wykazano także, że szkoła prowadzi kształcenie w zawodzie kucharz, ale w tym roku szkolnym nie uczył się w tym zawodzie żaden uczeń. Minister stwierdza, że Powiat [...] nie wypełnił ustawowego warunku zapewnienia kontynuacji kształcenia uczniom likwidowanej branżowej szkoły w innej szkole tego samego typu i nie zapewnił kontynuacji nauki w tym samym, bądź zbliżonym zawodzie. Wskazane wyżej naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe stanowi zdaniem organu wystarczającą przesłankę do wydania negatywnej opinii co do zamiaru likwidacji SOSW w [...]. Organ wskazał nadto, że organ prowadzący w statucie SOSW "[...]" w [...] zaproponował w ramach funkcjonowania tego ośrodka oprócz szkół także internat. Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe. dla uczniów uczących się poza miejscem stałego zamieszkania szkoła, w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań opiekuńczych, w szczególności wspierania prawidłowego rozwoju uczniów, może zorganizować internat. Placówka, a nie szkoła o której mowa wyżej, będąca specjalnym ośrodkiem szkolno-wychowawczym ze swojej definicji przede wszystkim pełni rolę opiekuńczo-wychowawczą i zapewnia miejsce zamieszkania uczniom posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Szkoły wchodzące w skład ośrodka mają za zadanie zapewnić tym uczniom miejsce realizacji obowiązku szkolnego. Dopiero, zgodnie z § 36 ust. 5 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodków wychowawczych, ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych oraz placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, do przedszkola lub szkoły funkcjonujących w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, za zgodą organu prowadzącego ośrodek, mogą również uczęszczać uczniowie niebędący wychowankami ośrodka, posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność, o której mowa w § 32, jeżeli odpowiednio przedszkole lub szkoła dysponują wolnymi miejscami. Zatem, w ocenie Ministra, w skład SOSW nie może wchodzić internat. Postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi Powiatu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienie organu I instancji i zobowiązanie [...] Kuratora Oświaty do wydania postanowienia o pozytywnym zaopiniowaniu zamiaru likwidacji SOSW w [...], ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.: - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na rozpoznaniu przedmiotowej sprawy wbrew dyrektywom wynikającym z tego przepisu, w szczególności poprzez brak oceny dowodów w sposób wyczerpujący i miarodajny, - art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące niewłaściwym zbadaniem istniejącego stanu faktycznego oraz nieuwzględnieniem interesu społecznego, - art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. poprzez takie sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie postanowienia, które nie odpowiada przesłankom ww. przepisu ustawy, tak w zakresie ustaleń faktycznych, jak i argumentacji prawnej, na której oparte było rozstrzygnięcie organu administracji, 2. naruszenie przepisu prawa materialnego tj. - art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego niezastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy postanowienia [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2021 r. W uzasadnieniu skarżący rozszerzył argumentację w zakresie postawionych zarzutów skargi. Skarżący wskazał m.in., że likwidacja Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] z siedzibą przy ul. [...] i szkół wchodzących w jego skład, tj. Szkoły Podstawowej nr [...] Specjalnej, Branżowej Szkoły I Stopnia Specjalnej nr [...], Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy nr [...], wynika z zamiaru wprowadzenia korzystnych dla społeczności lokalnej i zgodnych z oczekiwaniami wspólnoty samorządowej zmian w sieci szkół Powiatu [...], polegających na utworzeniu nowej oświatowej jednostki organizacyjnej pod nazwą Centrum Edukacji, Terapii i Rozwoju Dziecka, które miało rozpocząć swoją działalność z dniem [...] września 2021 roku. Skarżący wskazał, że pierwotnie proponowany termin powstania Centrum ustalono na dzień [...] września 2021 r., jednakże ze względu na przedłużająca się procedurę związaną z powołaniem do życia nowej struktury organizacyjnej, Rada Powiatu [...] podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. zmieniającą uchwałę w sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...], na mocy, której termin rozpoczęcia działalności w/w jednostki ustalono na dzień [...] września 2022 r. Skarżący wskazał, że Rada Powiatu [...] w Uchwale Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. zmieniającej uchwałę w sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] wprowadziła zapis w treści załącznika nr 1 do Uchwały nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...] lutego 2021 r. W sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] "[...]" stanowiącego Akt Założycielski Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] gwarantujący realizację zadań nowo powołanej jednostki oświatowej również w budynku dotychczasowego Zespołu Szkół Specjalnych w [...] przy ulicy [...]. Skarżący nie zgodził się z organem, że "efektem likwidacji byłaby praktycznie zmiana nazwy Ośrodka", głownie ze względu na fakt, że zadania nowej jednostki daleko wykraczają poza dotychczasowy obszar działań Ośrodka, a ponadto zaplanowana zmiana nie dotyczy tylko Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w [...] z siedzibą przy ulicy [...], ale również Zespołu Szkół Specjalnych w [...] z siedzibą przy ulicy [...]. Skarżący wskazał, że gdyby podzielić pogląd Ministra Edukacji i Nauki zakładający, że "wskazanie w uchwale uczniom likwidowanej Szkoły (...) miejsca kontynuacji nauki w tym samym typie szkoły mającej wejść w skład nowego Ośrodka SOSW "[...]" w [...] powinno dotyczyć szkoły już istniejącej" to wykluczałoby w istocie możliwość tworzenia nowych oświatowych jednostek organizacyjnych na bazie dotychczas istniejących, szczególnie wtedy, gdy celem wdrażanej zmiany jest rozszerzenie zakresu działań edukacyjnych i zamiar rozwoju danego obszaru działań edukacyjnych na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem skarżącego obydwa organy wydały opinię w sposób dowolny, pobieżnie analizując zaistniałe fakty z pominięciem kwestii najistotniejszych. Opinie wyrażone przez obydwa organy pozostają w sprzeczności z interesem społeczności lokalnej Powiatu [...], co wynika z braku wnikliwej analizy sytuacji i projektowanych zmian. W uzupełnieniu skargi nadesłano uchwałę Rady Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. zmieniającej uchwałę w sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] zmieniającą uchwałę w sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...]. Minister Edukacji i Nauki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ wskazał nadto, że podjęcie uchwały po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie ma wpływu na przedmiotowe postępowanie. Podniósł, że ze stanu faktycznego w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia wynikało, że zamierzone przez Powiat [...] działania naruszają art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, co wykazano w zaskarżonym postanowieniu. Minister wskazał, że zmiana uchwały Rady Powiatu [...] w zakresie aktu założycielskiego placówki podjęta po wydaniu postanowienia przez Ministra Edukacji i Nauki nie ma wpływu na zaskarżone rozstrzygniecie, a jedynie dowodzi, że Powiat [...] uznał argumenty Ministra zawarte w uzasadnieniu postanowienia. Poza tym wyznaczenie nowej daty utworzenia SOSW "[...]" powoduje powstanie nowej sprawy administracyjnej. Zdaniem organu zaskarżone rozstrzygnięcie wydane w konkretnym stanie prawnym i faktycznym jest, prawidłowe, a uchwała zmieniająca termin i warunki zaplanowanej likwidacji podjęta po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie może być podstawą do zmiany tego postanowienia w trybie autokontroli. Jak zostało wykazane, zmiana terminu likwidacji Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego wymaga ponownej opinii organu nadzoru pedagogicznego. Organ wskazał też, że przepisy Prawa oświatowego w sposób szczegółowy regulują zagadnienia związane z organizacją szkół i placówek, pozostawiając w tym względzie ograniczone pole do działania organów prowadzących publiczne placówki. W tym przypadku przepisy nie dopuszczają możliwości tworzenia innej lokalizacji zajęć dla specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych. Minister podtrzymał stanowisko wyrażone w tym zakresie w zaskarżonym postanowieniu. Specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy jest przy tym specyficzną placówką, której zasady organizacji regulują przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie publicznych placówek (...). Rozporządzenie to bardzo szczegółowo reguluje zasady działania specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego i nie przewiduje możliwości tworzenia innej lokalizacji prowadzenia zajęć. Ponieważ zamierzenia Powiatu [...] były niezgodne z przepisami oświatowymi zarzut naruszenia zaskarżonym postanowieniem art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego jest nieuzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Zaskarżone postanowienie i postanowienie [...] Kuratora Oświaty nie naruszają prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, a także prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne. W ocenie Sądu organ dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych i należycie rozważył materiał dowodowy, zaś uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie pozostawia wątpliwości, co do przyczyn podjętego rozstrzygnięcia. Organy obu instancji przeprowadziły postępowanie w sposób pozwalający stwierdzić, że negatywna opinia o zamiarze likwidacji z dniem [...] sierpnia 2021 r. SOSW w [...] nie była dowolna, a znajdowała oparcie w przepisach prawa. Podkreślenia przy tym wymaga, że Sąd dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu na dzień jego wydania. Działania podjęte zatem po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie mogą wpłynąć na wynik sprawy. Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może zostać zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych – uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Stosownie do art. 89 ust. 3 ustawy, szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, (...). Opinia, o której mowa jest wydawana w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania – w przypadku postanowienia wydanego przez kuratora oświaty (art. 89 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe). Na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o systemie oświaty ugruntowany był pogląd, że opinia wydawana w trybie art. 59 ust. 2 tej ustawy nie jest opinią w ramach nadzoru (v. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 258/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy ustawy – Prawo oświatowe nie określają kryteriów opiniowania zamiaru likwidacji szkoły. Opinia ta wydawana jest zatem w ramach uznania administracyjnego. Uznanie to nie może mieć charakteru dowolnego. Opinia musi odnosić się do przepisów prawa, nakładających na organ prowadzący szkołę określone obowiązki. Minister wykazał, że w uchwale o zamiarze likwidacji SOSW w [...] nie wskazano uczniom innej szkoły, w której mieliby kontynuować naukę, jak wymaga tego art. 89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. Zgodzić należy się z organem, że wskazanie w uchwale z dnia 23 lutego 2021 r. szkoły nieistniejącej w momencie podejmowania tej uchwały, nie stanowi wypełnienia ustawowego obowiązku określonego w art.89 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. Skoro z przepisu tego wynika, że organ zamierzając zlikwidować szkołę, musi zapewnić uczniom możliwość kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, to w dniu wydawania opinii przez kuratora czy Ministra, musi już istnieć szkoła wskazana jako miejsce kontynuacji nauki. Wskazanie szkoły, która ma być dopiero utworzona, nie stanowi realizacji powinności określonej w art. 89 ust. 1 Prawa oświatowego. Wyrażony w uchwale zamiar zapewnienia kontynuacji kształcenia specjalnego w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym "[...]" w [...], który miał dopiero powstać, nie stanowił zatem wskazania innej szkoły publicznej tego samego typu, zapewniającej możliwość kontynuowania nauki. Już z tej tylko przyczyny stwierdzić należało, że brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Wskazania wymaga przy tym, że Minister zasadnie zwracał uwagę, że zmian statutu mogą dokonać właściwe organy szkoły/placówki co powoduje, że dana szkoła może nie zostać faktycznie utworzona lub może zostać zlikwidowana z ominięciem art. 89 ustawy – Prawo oświatowe, tj. jedynie przez zmianę statutu. Późniejsze działania w postaci podjęcia uchwały Rady Powiatu [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. zmieniającej uchwałę w sprawie utworzenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego "[...]" w [...] nie mogły wpłynąć na wynik niniejszej sprawy. Jednocześnie – w świetle wszystkich okoliczności sprawy – wskazania wymaga, że Sąd nie podziela twierdzenia organu zawartego w zaskarżonym postanowieniu, że efektem likwidacji byłaby w tym przypadku jedynie zmiana nazwy Ośrodka. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia na dzień jego wydania Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło