II SA/Wa 353/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant referent stażysta Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. G. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. W dniu [...] sierpnia 2017 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w S. (dalej: RWKL), działając na skierowanie Dowódcy JW Nr [...] w S., po wykonaniu badań diagnostycznych i konsultacji specjalistycznych w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 z późn. zm.), w miejsce uchylonego orzeczenia RWKL Nr [...]z dnia [...].04.2017 wydała orzeczenie Nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej [...]. P.G.. Od powyższego orzeczenia RWKL orzekany złożył odwołanie do CWKL, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej i zmianę orzeczenia w tym zakresie poprzez ustalenie kategorii zdolności z grupy IV jako zdolny z ograniczeniami. W dniu [...] października 2017 r. zespół orzeczniczy CWKL w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego orzeczeniem Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie RWKL Nr [...]. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r. (sygn. akt II SA/Wa 1913/17) skarga na powyższe orzeczenie CWKL Nr [...] została oddalona w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz odrzucona w pozostałym zakresie. W dniu [...] listopada 2018 r. decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr [...], orzeczenie CWKL z [...] października 2017r. Nr [...] zostało uchylone w trybie nadzoru służbowego z powodu uchybienia polegającego na podaniu błędnej podstawy prawnej, tj. w orzeczeniu CWKL powołano art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W zaistniałej sytuacji prawnej zespół orzeczniczy CWKL wydał w dniu [...] stycznia 2019 r. orzeczenie utrzymujące w mocy skarżone orzeczenie. Od powyższego orzeczenia P.G. wywiódł do tut. Sądu skargę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Zgodnie zaś z normą art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe, podobnie jak decyzja Ministra Obrony Narodowej z [...] listopada 2018 r. – choć z przyczyn innych niż uwidocznione w skardze. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.). W myśl przywołanej regulacji, prawomocne orzeczenie Sądu wiąże nie tylko strony i Sąd który je wydał, ale także inne Sądy i inne organy państwowe. Użyte w przywołanym przepisie sformułowanie – "wiąże" – oznacza, że określony w nim krąg podmiotów musi uwzględniać w swym działaniu skutki takiego prawomocnego wyroku. Nie może więc w szczególności dokonywać ponownej oceny rozstrzygnięcia, które było już przedmiotem oceny Sądu a której konkluzje przedstawia ów prawomocny wyrok. Tym samym żaden organ administracji państwowej, nie może uchylać rozstrzygnięcia administracyjnego, które zostało zachowane w obrocie prawnym mocą prawomocnego wyroku sądowego. W tym miejscu należało również przywołać normę art. 135 P.p.s.a. dającą Sądowi administracyjnemu uprawnienie do usuwania naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla jej końcowego załatwienia. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy podkreślić należało, iż jej granice precyzowało skarżone orzeczenie. Granice te dotyczyły wiec w sposób oczywisty zarówno materii rozstrzygnięcia merytorycznego, jak również przesłanek formalnych umożliwiających w ogóle organowi jego wydanie. Jedną z przesłanek tego rodzaju była zaś decyzja Ministra Obrony Narodowej z [...] listopada 2018 r. uchylająca wcześniejsze orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z [...] października 2017r. nr.[...]. Tylko bowiem dzięki tej decyzji, zaistniała możliwość wydania skarżonego orzeczenia – w miejsce uchylonego przez Ministra. Skoro więc byt prawny skarżonego orzeczenia wprost był uzależniony od istnienia w obrocie prawnym decyzji Ministra Obrony Narodowej z [...] listopada 2018 r., to badanie owej decyzji przez Sąd w niniejszym postępowaniu mieściło się w granicach przedmiotowej sprawy, której dotyczy skarga. Co zaś się tyczy w/przywołanej decyzji Ministra z [...] listopada 2018 r. to w sposób rażący naruszała ona dyspozycję przepisu art. 170 P.p.s.a. W sytuacji bowiem, gdy w obrocie prawnym istniał prawomocny wyrok Sądu administracyjnego, oddalający skargę od orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z [...] października 2017 r. nr [...] (a więc wyrok potwierdzający zgodność z prawem owego rozstrzygnięcia), Minister Obrony Narodowej nie mógł dokonywać ponownej oceny tego orzeczenia a w szczególności nie miał prawa ingerować w jego byt prawny. Był bowiem związany wyrokiem tut. Sądu z 24 maja 2018 r. (sygn. akt II SA/Wa 1913/17). Powyższe uchybienie Ministra uzasadniało więc podjęcie przez Sąd administracyjny działania w trybie art. 135 P.p.s.a. i uchylenie owej decyzji. Konsekwencją powyższego była zaś konieczność uchylenia także skarżonego orzeczenia. Skoro bowiem wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję umożliwiającą jego wydanie, orzeczenie to utraciło swój byt prawny. W przeciwnym razie w obrocie prawnym istniałyby dwa równorzędne orzeczenia tożsame podmiotowo i przedmiotowo, co byłoby sytuacją nie do pogodzenia z zasadami szeroko rozumianej praworządności. W związku z powyższym, uznając że decyzja Ministra Obrony Narodowej z [...] listopada 2018 r. oraz wydane w jej konsekwencji skarżone orzeczenie naruszają prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).