II SA/Wa 354/16
WyrokWSA w Warszawie2016-05-18
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Sławomir Antoniuk, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wydania zaświadczenia, jest zobowiązany do poszukiwania dokumentów potwierdzających fakty lub stan prawny w rejestrach lub zbiorach danych znajdujących się w posiadaniu innych organów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie, działa wyłącznie na podstawie i w granicach posiadanych przez siebie ewidencji, rejestrów lub innych danych. Nie jest zobowiązany do poszukiwania dokumentów w zasobach innych organów. W przypadku braku odpowiednich danych we własnych zasobach, organ ma prawo odmówić wydania zaświadczenia.Stan faktyczny
Skarżący K.P. wystąpił do Szefa Służby Wywiadu Wojskowego (SWW) o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby wywiadowczej poza granicami kraju w określonym okresie, niezbędnego do naliczenia podstawy wymiaru emerytury. Szef SWW odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak posiadanych dokumentów potwierdzających tę służbę. Po utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym twierdząc, że SWW jako następca prawny WSI powinien posiadać stosowne dokumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Olga Żurawska-Matusiak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi K.P. na postanowienie Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia – oddala skargę –
Szef Służby Wywiadu Wojskowego (Szef SWW) postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] o odmowie wydania K.P. zaświadczenia żądanej treści.
Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
[...] K.P. wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r. wystąpił do Szefa SWW o wystawienie zaświadczenia o pełnieniu służby wywiadowczej poza granicami kraju w okresie od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] czerwca 1989 r., wskazując, że jest mu niezbędne do naliczenia podstawy wymiaru emerytury.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Szef SWW, działając na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił K. P. wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t. j. Dz.U. z 2015 r. poz. 330) emeryturę podwyższa się o 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w służbie wywiadowczej za granicą. W świetle natomiast § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2011 roku w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych (Dz.U. Nr 159, poz. 946) emeryturę wojskową podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy rok zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio na stanowiskach służbowych związanych z wykonywaniem zadań wywiadowczych za granicą, jeżeli żołnierz wykonywał czynności operacyjno-rozpoznawcze lub kierował wykonywaniem takich czynności za granicą - co najmniej przez 10 dni w ciągu roku kalendarzowego.
Organ wyjaśnił, że środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych żołnierza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby poza granicami państwa.
W dalszej części uzasadnienia postanowienia organ wskazał, że wnioskodawca uzyskał już wcześniej:
zaświadczenie z dnia [...] lutego 2007 r., potwierdzające wykonywanie zadań specjalnych poza granicami państwa za okres od dnia [...] czerwca 1996 r. do dnia [...] sierpnia 1999 r., uprawniające w świetle zapisów art. 15 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin do podwyższenia podstawy wymiaru emerytury;
postanowienie z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Szefa SWW z dnia [...] lipca 2007 r. o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie określonych zadań w okresie od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] czerwca 1989 r.
Szef SWW podał, że w celu potwierdzenia pełnienia służby wywiadowczej w ww. okresie dokonano ponownego przeglądu zbiorów dokumentów pozostających w dyspozycji Szefa SWW, w wyniku którego ustalono, iż Służba Wywiadu Wojskowego nie posiada materiałów pozwalających wydać żądane zaświadczenie. Organ wskazał, że w szczególności nie dysponuje aktami osobowymi byłego żołnierza.
Organ przywołał treść art. 217 § 1 i § 2 oraz art. 218 § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że postępowanie w zakresie wydawania zaświadczenia oznacza potwierdzenie stanu faktycznego i prawnego na podstawie posiadanych przez organ dokumentów.
W przypadku zaś braku odpowiednich danych organ nie wydaje zaświadczenia. Postępowanie wyjaśniające ogranicza się jedynie do ustalenia stanu faktycznego
i prawnego na podstawie prowadzonej przez organ ewidencji, rejestru, zbioru dokumentów, czy też zbioru danych utrwalony w inny sposób. Nie jest zatem konieczne współdziałanie z osobą zainteresowaną treścią zaświadczenia. Nie jest konieczne również przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a., ponieważ postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia nie zmierza do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, ale co najwyżej do odnalezienia danych w celu potwierdzenia istniejącego obecnie lub w przeszłości stanu. Gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może wydać jedynie postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.
Od postanowienia tego K.P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniósł m. in. że SWW powinna dysponować dokumentami i informacjami umożliwiającymi wydanie zaświadczenia. Wskazał także, że ustalenie faktu jego pracy wywiadowczej leży w gestii SWW.
Szef SWW, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w żądanym zaświadczeniu potwierdza się istnienie stanu faktycznego na podstawie danych znajdujących się w posiadaniu organu administracji. W przypadku braku takich danych w zbiorach urzędu (rejestrach, kartotekach, archiwach, etc.) organ winien odmówić wydania zaświadczenia. Nie jest bowiem dopuszczalne dokonywanie
w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia, a jego przedmiotem są okoliczności wynikające
z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienie, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, oraz stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów.
Ponownie organ podniósł, że nie było możliwym wydanie stronie żądanego zaświadczenia, gdyż wiedza taka nie jest zgromadzona w materiałach archiwalnych, którymi dysponuje SWW. Organ zaznaczył przy tym, że nie przesądza o tym, czy wnioskodawca wykonywał takie zadania. Forma i zakres tego postępowanie uproszczonego nie dają możliwości do sięgania do archiwów niebędących w gestii Szefa SWW. Szef SWW zauważył, że strona domaga się wydania zaświadczenia za okres sprzed utworzenia zarówno Wojskowych Służb Informacyjnych, jak i Służby Wywiadu Wojskowego. Wojskowe Służb Informacyjne istniały w latach 1991-2006. Okres, za jaki strona domaga się wydania zaświadczenia, wiąże się ze służbą w wywiadzie wojskowym, który instytucjonalnie umiejscowiony był w Ministerstwie Obrony Narodowej (Zarząd [...] Sztabu Generalnego WP działał w ramach struktury Sztabu Generalnego WP).
Szef SWW podał, że zgodnie z art. 48 ust. 2, 3 i 5 ustawy z dnia z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.) żołnierzy zawodowych obejmuje się ewidencją wojskową prowadzoną przez dyrektora departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadr, organ właściwy do wyznaczania na stanowisko służbowe i dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni zawodową służbę wojskową oraz wojskowego komendanta uzupełnień. W ewidencji tej ujmuje się dane osobowe żołnierza zawodowego oraz dane dotyczące przebiegu czynnej służby wojskowej, stanu zdrowia, wykształcenia, kwalifikacji, stanu cywilnego i rodzinnego, wyróżnień, a także orzeczeń wydanych w stosunku do żołnierza w postępowaniu sądowym, administracyjnym lub dyscyplinarnym oraz odpowiedzialności zawodowej. Ewidencja ta jest prowadzona w formie teczki akt personalnych i karty ewidencyjnej oraz może być prowadzona w formie elektronicznej.
Organ wskazał, że, w jego ocenie, wnioskodawca może domagać się wydania tego rodzaju zaświadczenia od organu, który posiada jego teczkę akt personalnych. SWW nie dysponuje dokumentacją personalną żołnierza (aktami personalnymi). Potwierdzenie faktu służby poza granicami państwa możliwe było na podstawie informacji zgromadzonych w dokumentach archiwalnych innych niż dokumentacja osobowa żołnierza.
Ponadto organ wyjaśnił, że nie dysponuje dokumentami płacowymi z okresu poprzedzającego utworzenie SWW, dotyczącymi żołnierzy, którzy nie byli wyznaczeni w SWW. Wskazał również, że wnioskodawca winien rozważyć możliwość zwrócenia się ze stosownym wnioskiem do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub do Dyrektora Departamentu Kadr MON (w strukturach którego funkcjonował Zakład Obsługi Administracyjno-Personalnej żołnierzy byłych WSI).
W gestii tych instytucji mogą pozostawać dokumenty umożliwiające wydanie żądanego zaświadczenia.
Reasumując organ stwierdził, że zgromadzone w SWW informacje nie pozwalają potwierdzić faktu realizacji przez K.P. w okresie od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] czerwca 1989 r. zadań poza granicami kraju.
Na powyższe postanowienie K.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżanemu postanowieniu zarzucił:
naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. poprzez ograniczenie postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., do zbadania dokumentów znajdujących się tylko w dyspozycji SWW, bez zbadania dokumentów znajdujących się w Instytucie Pamięci Narodowej (IPN), a tym samym niepodjęcie przez organ administracji kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego celem załatwienia sprawy przy uwzględnieniu słusznego interesu obywatela;
naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, poprzez odmowę wydania dla celów emerytalnych zaświadczenia dotyczącego przebiegu służby przez organ, który jest prawnym następcą Szefa zniesionych Wojskowych Służb Informacyjnych (WSI) w obszarze wywiadu wojskowego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanych postanowień oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że stosownie do art. 61 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, Szef SWW przejął m.in. dokumenty znajdujące się w posiadaniu WSI, natomiast zgodnie z art. 72 ust. 2 tejże ustawy, przejął zobowiązania - wynikające również ze stosunku pracy, bądź służby w WSI. Co więcej, przepis art. 65 ust. 5 ustawy, przewiduje, że dla potrzeb prawa pracy okres zatrudnienia w WSI wlicza się do okresu zatrudnienia w SWW. W świetle art. 61 ustawy, Szef SWW przejął również dokumenty związane z zadaniami wywiadowczymi poza granicami kraju. Stąd też, zdaniem skarżącego, Szef SWW przejął dokumenty związane z wykonywaniem przez niego zadań po [...] grudnia 1990 r. Potwierdza to fakt wydania przez Szefa SWW zaświadczenia [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Zaświadczenie to potwierdza również fakt, że to na Szefie SWW spoczywa obowiązek wydawania takich zaświadczeń.
Skarżący podniósł również, że art. 25 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej nałożył na Ministra Obrony Narodowej obowiązek przekazania do IPN, dokumentów, zbiorów danych, rejestrów i kartotek wytworzonych oraz zgromadzonych przez organy bezpieczeństwa państwa, tj. Z [...] SG WP i WSW, a w imieniu Ministra Obrony Narodowej zadanie to realizował Szef WSI. Z powyższego wynika, że dokumenty potwierdzające służbę wywiadowczą za granicą pełnioną przez skarżącego w okresie od [...] czerwca 1988 r. do [...] czerwca 1989 r. powinny znajdować się w IPN. Ponadto z przepisu art. 39 ustawy o IPN wynika, że przekazane do IPN zasoby informacyjne znajdują się w dwóch zbiorach: "niezastrzeżonym" (jawnym) i "zastrzeżonym" (niejawnym). Zdaniem skarżącego jest wysoce prawdopodobne, że niejawne zasoby informacyjne wywiadu wojskowego (Zarządu [...] SG WP) zostały zastrzeżone, w tym dokumenty dotyczące skarżącego, gdyż skarżący do [...] września 2007 r. był żołnierzem WSI. Skarżący podniósł także, że z mocy przepisów prawa nie ma dostępu do zbioru "zastrzeżonego" w IPN (art. 39 ustawy o IPN), zaś do zbioru "niezastrzeżonego" w IPN ma dostęp ograniczony (art. 30).
Zdaniem skarżącego Szef SWW winien wydać należne mu zaświadczenie,
a jeśli okazałoby się, że nie ma odpowiedniej dokumentacji w zasobach archiwalnych SWW odnośnie przebiegu jego służby wywiadowczej za granicą w w/w okresie, to winien mieć informacje, gdzie ta dokumentacja się znajduje i bez problemów dotrzeć do niej, gdyż przepis art. 38 ustawy o IPN daje mu taką możliwość.
W odpowiedzi na skargę Szef SWW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując
w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem odmówiono skarżącemu wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez niego służby wywiadowczej poza granicami kraju w okresie od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] czerwca 1989 r.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 2) lit d) ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku
o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t. j. Dz.U.
z 2015 r. poz. 330) emeryturę podwyższa się o 1 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w służbie wywiadowczej za granicą. Stosownie natomiast do treści § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2011 roku w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych (Dz.U. Nr 159, poz. 946) emeryturę wojskową podwyższa się o 1% podstawy wymiaru za każdy rok zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio na stanowiskach służbowych związanych z wykonywaniem zadań wywiadowczych za granicą, jeżeli żołnierz wykonywał czynności operacyjno-rozpoznawcze lub kierował wykonywaniem takich czynności za granicą - co najmniej przez 10 dni w ciągu roku kalendarzowego. Zgodnie natomiast z § 16 ust. 2 pkt 10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2012 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. poz. 194) okresy służby wojskowej pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury zalicza się do wysługi emerytalnej na podstawie zaświadczenia Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, stwierdzającego lata służby w charakterze żołnierza wykonującego zadania wywiadowcze za granicą.
Należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń regulują przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym.
Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie zaś do art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).
Z przywołanych przepisów wynika, że tryb wydawania zaświadczeń uregulowany w Kodeksie postępowania administracyjnego różni się w sposób istotny od pozostałych unormowań w nim zawartych. Wydawanie zaświadczeń oparte jest, co do zasady, na posiadanych przez organ danych. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających
z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca.
Ponadto, jak to już wyżej wykazano, z przepisu art. 218 § 1 k.p.a. wynika jednoznacznie, że obowiązek wydania zaświadczenia wiąże się z prowadzeniem przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wydając zaświadczenie, organ działa wyłącznie na podstawie
i w granicach prawa, a w konsekwencji jego działanie uzależnione jest od tego, czy
i jakie rejestry, ewidencje lub inne dane znajdują się w jego posiadaniu. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, lecz oświadczeniami wiedzy. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem istnienia określonego stanu prawnego lub faktów,
a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy (vide: Z. Kmieciak: "Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści", Państwo i Prawo 2004/10/58).
Zaświadczenie nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Wprawdzie w doktrynie przyjmuje się, że do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy o dowodach, to jednak – z uwagi na treść art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. – organ nie ma obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75 – 86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie usunięcia wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. musi odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru, czy zbioru danych innego rodzaju. Innymi słowy, organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów, niedopuszczalne jest natomiast, na przykład w drodze zeznań świadków, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów. Zeznania świadków w toku postępowania wyjaśniającego są zatem dopuszczalne jedynie na okoliczność istnienia w organie dokumentacji potwierdzającej wykonywanie obowiązków służbowych w określonych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.
W rozpoznawanej sprawie organ, odmawiając wydania zaświadczenia wskazał, że w oparciu o posiadane materiały archiwalne nie może potwierdzić, iż skarżący pełnił służbę wywiadowczą poza granicami kraju w okresie od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] czerwca 1989 r.
Zarzuty skargi wniesionej w niniejszej sprawie opierają się w istocie na przekonaniu skarżącego, że Służba Wywiadu Wojskowego, jako instytucja, która przejęła zadania Wojskowych Służb Informacyjnych w zakresie wywiadu, winna posiadać dokumenty dotyczące jego służby wywiadowczej poza granicami państwa. Przekonanie to skarżący opiera na treści art. 61 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 711). Przepisy te stanowią, że do zadań Komisji do spraw likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych należy w szczególności przygotowanie do przekazania SKW i SWW, odpowiednio do zakresu działania SKW i SWW, nieruchomości, środków trwałych i obrotowych pozostających dotychczas w dyspozycji WSI, w tym środków obrotowych zgromadzonych w funduszu operacyjnym WSI, postępowań w toku prowadzonych przez WSI, materiałów archiwalnych zgromadzonych w wyodrębnionym archiwum WSI oraz pozostałych dokumentów będących w posiadaniu WSI (art. 61 ust. 1) oraz że Minister Obrony Narodowej przekazuje SKW i SWW, odpowiednio do zakresu działania SKW i SWW, nieruchomości, środki, postępowania w toku oraz materiały i dokumenty, o których mowa w ust. 1 (art. 61 ust. 5).
Z wyjaśnień organu wynika jednak, że nie posiada on dokumentów dotyczących służby wywiadowczej skarżącego poza granicami państwa i jest to kluczowa kwestia w tej sprawie. Nie jest on w posiadaniu ani teczki akt personalnych skarżącego, ani też dokumentów płacowych z okresu poprzedzającego utworzenie SWW. Skoro zatem Szef SWW, nie jest w posiadaniu takich dokumentów, to, co oczywiste, nie mógł wydać zaświadczenia o żądanej przez skarżącego treści. Sąd nie ma w tej sytuacji podstaw do zakwestionowania takiego stanowiska organu. Nie ma także znaczenia, to, że w świetle wskazanych wyżej przepisów SWW winna takie dokumenty posiadać. Wydając zaświadczenie organ administracji publicznej może opierać się wyłącznie na ewidencjach, rejestrach bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Nie jest on zobowiązany do poszukiwania dokumentów mogących być podstawą wydania zaświadczenia, w ewidencjach, rejestrach bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu innego organu.
Skoro zatem Szef SWW nie jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających, iż skarżący pełnił służbę wywiadowczą poza granicami kraju w okresie od dnia [...] czerwca 1988 r. do dnia [...] czerwca 1989 r., to nie miał innej możliwości jak tylko odmówić wydania zaświadczenia. Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim
w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r nie narusza zatem prawa.
Należy również zauważyć, że w zaskarżonym postanowieniu Szef SWW wskazał skarżącemu, iż interesujące go dokumenty może posiadać Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Dyrektor Departamentu Kadr MON (w strukturach którego funkcjonował Zakład Obsługi Administracyjno-Personalnej żołnierzy byłych WSI). Szef SWW wyjaśnił przy tym, że w gestii tych instytucji mogą pozostawać dokumenty umożliwiające wydanie żądanego przez skarżącego zaświadczenia.
W ocenie Sądu skarżący może zatem zwrócić się do tych organów o wydanie przedmiotowego zaświadczenia. Ponadto, w związku z tym, że dokumenty związane z wykonywaniem przez skarżącego zadań wywiadowczych za granicą mogą znajdować się w Instytucie Pamięci Narodowej, skarżący może również wystąpić
o wydanie takiego zaświadczenia do tej instytucji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło