II SA/Wa 3571/21

WyrokWSA w Warszawie2022-03-30

Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Maciejuk, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie czynności służbowych w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, uzasadniających podwyższenie emerytury, jeśli nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i nie przeanalizowały wszystkich posiadanych dokumentów?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły art. 218 § 2 k.p.a., nie przeprowadzając pełnego postępowania wyjaśniającego w celu wydania zaświadczenia. Odmowa wydania zaświadczenia oparta wyłącznie na braku specyficznego rejestru czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych, bez analizy innych dostępnych dokumentów (np. książek służby, akt spraw, notatek urzędowych, protokołów kontroli), stanowi istotne naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli, i powinno być wydawane na podstawie posiadanych przez organ rejestrów i danych, co wymaga przeprowadzenia niezbędnych ustaleń.
Stan faktyczny
Skarżący M. D. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie czynności służbowych w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, uzasadniających podwyższenie emerytury. Organy administracji (Dyrektor IAS i Szef KAS) odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na brak dokumentów potwierdzających spełnienie wymogów określonych w rozporządzeniu, w szczególności brak rejestrów czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych. Skarżący zarzucił organom nierzetelne postępowanie wyjaśniające i ograniczenie się do pozornych czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymanie nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 217 § 2 pkt 2, art. 218 § 1 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2021 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że M. D. wykonywał czynności, o których mowa w § 4 w zw. z § 6a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1611) odmówił wydania żądanego zaświadczenia. Szef Krajowej Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że we wniosku z dnia [...] maja 2021 r. M. D. wskazał, że w latach 2004-2009 pełniąc służbę w Wydziale [...], a od roku 2014 do chwili obecnej - w komórkach organizacyjnych zajmujących się zwalczaniem nielegalnego hazardu, w trakcie codziennie wykonywanych czynności, podejmował działania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach. Szef KAS wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] pismem z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z prośbą o przekazanie informacji, czy w latach 2004-2009 oraz 2014-2021 był prowadzony rejestr czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza, a nadto, czy istnieją inne niż ww. rejestr dokumenty, zawierające zapisy lub adnotacje potwierdzające, iż M. D. realizował czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia, które nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. W odpowiedzi z dnia [...] czerwca 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] poinformował, że w latach 2004-2009 oraz 2014-2021 nie był prowadzony rejestr czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza. Dodatkowo wyjaśnił, że nie istnieją inne dokumenty zawierające zapisy lub adnotacje potwierdzające, że wnioskodawca realizował czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia, które nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Szef KAS wskazał m.in., że wnioskodawca został zwolniony ze służby z dniem [...] maja 2021 r. w związku z przejściem na emeryturę. Wobec powyższego posiada interes prawny w uzyskaniu żądanego zaświadczenia. Organ przytoczył art. 15 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r, o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Przywołał treść § 4 pkt 1 rozporządzenia. Przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. U 12/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 736). Szef KAS wskazał, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające oraz dokonana analiza zgromadzonej dokumentacji nie dały podstaw do potwierdzenia żądanych przez wnioskodawcę treści, dotyczących podejmowania przez niego, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania organ I instancji dokonał przeglądu akt osobowych strony, zwrócił się również do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], a zatem do podmiotu, który mógł posiadać dowody związane z przedmiotowym zagadnieniem. Podjęte czynności nie doprowadziły jednak do ustaleń, które pozwoliłyby na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że brak jest uzasadnienia do wydania wnioskowanego zaświadczenia jedynie z tytułu pełnienia służby w Służbie Celnej w określonych komórkach organizacyjnych - w tym przypadku w komórkach zwalczania przestępczości czy komórkach zajmujących się zwalczaniem nielegalnego hazardu. Z samego faktu pełnienia służby we wskazanych komórkach organizacyjnych nie można wywodzić, czego de facto domaga się wnioskodawca, że w każdym przypadku, w czasie jej pełnienia, występowało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza. Należy odróżnić pełnienie służby w warunkach realnego zagrożenia życia lub zdrowia od pełnienia służby w warunkach powszechnych, wynikających z zakresu obowiązków i uprawnień. Istnieje bowiem oczywista różnica pomiędzy potencjalnym niebezpieczeństwem, z jakim wiąże się służba na określonym stanowisku, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia, występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w określonej akcji - i to w ściśle wymaganym wymiarze czasowym (co najmniej 6 razy w ciągu roku), wskazanym w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy. Istotne jest, żeby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2017-01-31,1 OSK 3462/15). Sama potencjalna groźba utraty życia lub zdrowia w trakcie wykonywania obowiązków służbowych nie daje podstaw do wydania żądanego zaświadczenia. Szef KAS podkreślił, że podejmowanie czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, musi niezbicie wynikać ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Związane jest to z faktem, że przepisy rozporządzenia przewidują liczbowe ujęcie wymiaru czynności, a zatem poszczególne czynności, w których brał udział funkcjonariusz, muszą zostać określone precyzyjnie. Organ wskazał, że dokumentów oraz innych materiałów potwierdzających udział wnioskodawcy w określonych akcjach (co najmniej 6 razy w ciągu roku), uzasadniających podwyższenie emerytury, organ I instancji nie posiada - co zostało wykazane w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego. Zaświadczenie nie może zaś być wydane wyłącznie w oparciu o informacje i wyjaśnienia przekazane przez samego zainteresowanego, lecz, o czym mowa wyżej, musi mieć potwierdzenie w dokumentach, ewidencjach, rejestrach będących w dyspozycji organu, których w niniejszym przypadku brak. Organ wskazał też m.in., że konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie, a zebrany materiał stanowi wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia. W postępowaniu wykazano, że organ I instancji podjął działania mające na celu ustalenie, czy wnioskodawca w latach 2004-2009 oraz 2014-2021 pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu. Jednak przeprowadzone czynności nie doprowadziły do ustalenia, że wnioskodawca podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy. Skoro zaświadczenie, jak wyjaśniono wcześniej, jest wydawane w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dane, których w niniejszej sprawie brak, to wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie. Powyższe nie przesądza jednak o tym, że nie było tak, jak twierdzi wnioskodawca. Organ wskazał, że wnioskodawca może - w drodze innego postępowania np. o podwyższenie emerytury - dowieść, za pomocą dostępnych w tamtym postępowaniu środków dowodowych, że pełnił służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi M. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 217 § 2, art. 218 § 1 k.p.a., polegające na stwierdzeniu braku podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, w sytuacji, gdy zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki do jego wydania, tj. w sytuacji, gdy organ posiadał ewidencje, rejestry oraz inne dane znajdujące się w jego posiadaniu, z których wynika pełnienie służby w warunkach uprawniających do uzyskania wnioskowanego zaświadczenia, - art. 218 § 2 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu w ogóle przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] postępowania wyjaśniającego zmierzającego do dokonania analizy rejestrów, ewidencji oraz innych danych znajdujących się w jego posiadaniu w celu wydania wnioskowanego zaświadczenia, i ograniczenie się do odmowy jego wydania poprzez ogólne stwierdzenia, nieodnoszące się do stanu faktycznego przebiegu mojej służby i realizowanych zadań. W uzasadnieniu skarżący podniósł m.in., że organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego, lecz ograniczyły się do uznania za wystarczające wystąpienie do Naczelnika [...] UCS w [...] z pytaniem o nieistniejące "specjalne" rejestry "czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza", chociaż było to pytanie retoryczne, albowiem Dyrektor lAS znał już odpowiedź na nie (z innych podobnych spraw funkcjonariuszy ubiegających się o wydanie tegoż spornego zaświadczenia). Czynności wykonane podczas rozpoznawania sprawy są zatem czynnościami pozornymi, zaś postępowanie wyjaśniające zdaniem skarżącego nigdy się w tej sprawie nie toczyło. Skarżący podniósł, że w zażaleniu skierowanym do Szefa KAS wskazał, że wydanie stosownego zaświadczenia jest możliwe na podstawie innych rejestrów, ewidencji i danych znajdujących się w posiadaniu organu I instancji. Chodzi tutaj chociażby o takie materiały jak książki służby, czy też materiały konkretnych śledztw i dochodzeń (czynności wykonywane w toku dochodzenia w niezbędnym zakresie - art. 308 kpk, prowadzenie dalszego postępowania po jego formalnym wszczęciu). Organy nie przeprowadziły zdaniem skarżącego żadnych czynności zmierzających do potwierdzenia stanu faktycznego i wydania mi w tym zakresie stosownego zaświadczenia, a ograniczenie się do pytań o prowadzenie rejestrów jest pozorowaniem wykonywania czynności wyjaśniających. Oparcie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia jedynie na treści odpowiedzi Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] oraz na dokumentach z akt osobowych, przy jednoczesnym zaniechaniu dokonania ustalenia stanu faktycznego na wskazanych przez skarżącego rejestrach i dokumentach, stanowi istotną wadę przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, która miała wpływ na treść wydanego postanowienia. Szef Krajowej Administracji Skargowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa. W sprawie tej naruszony został przepis art. 218 § 2 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt postępowania oraz treści samych postanowień wynika bezsprzecznie, że organy nie przeprowadziły pełnego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia, emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia. Zgodnie natomiast z § 6a ust. 2 pkt 3 i 4 przepisy rozporządzenia stosuje się do służby pełnionej w Służbie Celnej od dnia 15 września 1999 r. do dnia 28 lutego 2017 r. oraz w Służbie Celno-Skarbowej od dnia 1 marca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13 (Dz. U. poz. 736) orzekł, iż § 4 pkt 1 rozporządzenia, w zakresie w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że Rada Ministrów, na mocy art. 15 ust. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), była uprawniona do przykładowej egzemplifikacji w rozporządzeniu ustawowego pojęcia warunków "szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu" oraz określenia szczegółów realizacji tego wymogu podwyższenia emerytury mając na uwadze ustawowe wytyczne. Zauważył nadto, że słowo "bezpośrednie" z § 4 pkt 1 rozporządzenia nie stanowi merytorycznego rozwinięcia przysłówka "szczególnie" z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Zwrot "bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia" dotyczy związku przyczynowo-skutkowego i nakazuje adresatom § 4 pkt 1 rozporządzenia odwołać się do konkretnej koncepcji związku przy określeniu, czy został spełniony ustawowy warunek emerytury. Natomiast zwrot "szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia per se, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, przepis § 4 pkt 1 rozporządzenia wymaga, aby zagrożenie nie tylko miało charakter "szczególny", ale również pozostawało w ściśle określonej ("bezpośredniej") relacji kauzalnej z czynnościami funkcjonariusza. Uprawnienia do takiego dookreślenia ustawowego warunku podwyższania emerytury nie można wywieść z art. 15 ust. 6 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wprowadzenie w ww. przepisie rozporządzenia kryterium "bezpośredniości" doprowadziło do zawężenia ustawowego wymogu podwyższania emerytury. Wskazania wymaga, że w orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy i nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza natomiast istnienie uprawnień i obowiązków określonych uprzednio indywidualnym aktem prawnym lub aktem generalnym, ale tylko wówczas, gdy sytuacja jest jasna i bezspornie wynika z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych i nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego (v. Z. R. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, PiP 2004/10, str. 60-61). Zatem art. 218 § 2 k.p.a. uprawnia organ administracji publicznej do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, lecz tylko w koniecznym zakresie. Oznacza to, że może ono odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Warto podkreślić, że zeznania świadków w toku postępowania wyjaśniającego są dopuszczalne na okoliczność istnienia dokumentacji potwierdzającej wykonywanie obowiązków służbowych w określonych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. W wyroku z 8 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 872/1 (orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż organy administracji prowadzące postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia winne są nie tylko zbadać całość dokumentacji mogącej potwierdzić uprawnienia funkcjonariusza, lecz także wyjaśnić (ustalić) na podstawie przebiegu służby skarżącego i jej charakteru, gdzie mogą znajdować się szczegółowe dane z okresu tej służby, a nie ograniczać się w tym zakresie do kontroli akt osobowych skarżącego i pism informacyjnych od poszczególnych jednostek (...). Jest to warunkiem uznania postępowania za przeprowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w przepisie art. 7 k.p.a., stosownie do której organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", a zasada ta ma zastosowanie także do postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a. w zw. z art. 1 pkt 4 k.p.a. W sprawie niniejszej organy nie dokonały jednakże niezbędnych ustaleń faktycznych. Zarówno z zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia Dyrektora IAS w [...] wynika, że organy wzięły pod uwagę jedynie akta osobowe skarżącego. Zaznaczyć należy przy tym jednak, że nie wiadomo, które dokumenty z tych akt osobowych doprowadziły organy do stwierdzenia, że wnioskodawca nie pełnił służby w warunkach, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia. Treść postanowień nie zawiera żadnych analiz w tym zakresie. W sprawie tej organy, odmawiając wydania zaświadczenia żądanej treści, powołały się w istocie wyłącznie na pismo Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r., w którym wskazano, że w latach 2004-2009 oraz 2014-2021 nie był prowadzony rejestr czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza i wskazano, że nie istnieją inne dokumenty zawierające zapisy lub adnotacje potwierdzające, że wnioskodawca realizował czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia, które nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy. Z zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji nie wynika jednakże jakie dokumenty zostały przeanalizowane na potrzeby niniejszego postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. Okoliczność, że nie był prowadzony rejestr, który wprost wskazywałby wykonywanie przez wnioskodawcę czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia nie zwalnia organu z dokonania przeglądu i analiz wszystkich posiadanych dokumentów, które mogą pozwolić na ustalenie wykonywania przez wnioskodawcę czynności określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia. Tymczasem z zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji wynika w istocie, że organy w ogóle nie podjęły trudu przeprowadzenia czynności wyjaśniających, o których mowa w art. 218 § 2 k.p.a. odsyłając skarżącego do dochodzenia swych praw w odrębnym postępowaniu. W zażaleniu skarżący wskazał m.in., że brał udział m.in. w inicjowaniu i prowadzeniu działań wspólnie z innymi służbami tj. Strażą Graniczną, Centralnym Biurem Śledczym Policji oraz innymi organami w zakresie przeciwdziałania i zwalczania przestępczości. Był zobowiązany do stosowania środków przymusu bezpośredniego, zgodnie z upoważnieniem Dyrektora Izby Celnej w [...] oraz broni palnej przydzielonej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], podczas wykonywania czynności służbowych, w przypadkach prawnie dozwolonych. Podał, że brał udział w działaniach realizacyjnych w ramach zespołów realizacyjnych, prowadził czynności służbowe w patrolach zmotoryzowanych, związanych z pościgiem z wykorzystaniem sygnałów uprzywilejowania, prowadził czynności procesowe w warunkach zagrożenia życia i zdrowia, przeprowadzał kontrolę celno-skarbową w ramach ogólnopolskich akcji związanych z kontrolą przewożonych paliw organizowanych bezpośrednio przed wejściem w życie ustawy SENT, w kwietniu 2017 r. brał udział w trzytygodniowej akcji związanej z czynnościami procesowymi prowadzonymi przez Komendę Wojewódzką Policji w [...] (wskazał czego dotyczyła ta akcja). Wskazał nadto, że od roku 2017 do końca służby cały czas uczestniczył w akcji [...] (wskazał czego akcja ta dotyczyła). Czynności te były – jak podał - dokumentowane planami działań, notatkami urzędowymi, protokołami kontroli, protokołami z czynności procesowych. Zaznaczył, że rejestry, ewidencje oraz inne dane (książki służby, akta spraw itd.), na podstawie których wnioskował o wydanie zaświadczenia, znajdują się w posiadaniu organu. Szef KAS do tej argumentacji zażalenia w ogóle się nie odniósł. Z zaskarżonego postanowienia nie wynika, aby dokonano analizy jakiejkolwiek dokumentacji, o której mowa w zażaleniu. Z postanowienia nie wynika w ogóle jakie rejestry, ewidencje bądź inne dokumenty (poza aktami osobowymi) organ przejrzał i przeanalizował do celu wydania zaświadczenia. W postanowieniach obu instancji ich nie wskazano, powyższe nie wynika też z akt sprawy. Z postanowień i akt sprawy nie wynika też m.in. czy i w jakich dokumentach odnotowywano współpracę z innymi służbami, o których mowa w zażaleniu (SG, CBŚP) i czy istnieje w tym zakresie możliwość dokonania ustalenia, na podstawie dokumentów, czy podejmowane przez wnioskodawcę czynności można kwalifikować, jako czynności, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia. W związku z tym, że z zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji nie wynika, jakie rejestry i dokumenty organy przejrzały, przeanalizowały (poza aktami osobowymi, choć i tu postanowienia nie wskazują jakie dokumenty przeanalizowano), zaszła podstawa do uchylenia obu postanowień. Organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie wydane z uchybieniem art. 218 § 2 k.p.a. naruszył nadto art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Szef KAS, wbrew twierdzeniom odpowiedzi na skargę, nie odniósł się do zarzutów zażalenia, które to uchybienie także mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 107 § 3 k.p.a.). Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia żądanej treści organ będzie obowiązany ocenić raz jeszcze, czy zachodzą podstawy do wydania skarżącemu zaświadczenia żądanej treści, uwzględniając powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt U 12/13. W tym celu organ podda szczegółowej analizie całą posiadaną dokumentację dotyczącą skarżącego (w tym archiwalną) i w zależności od wyniku tego badania, bądź wyda zaświadczenie, bądź postanowienie o odmowie jego wydania. Organ nie będzie przy tym brać pod uwagę kryterium bezpośredniości zagrożenia życia i zdrowia, a jedynie występowanie warunków szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu w rozumieniu § 4 rozporządzenia Uzasadnienie postanowienia powinno szczegółowo wskazywać jaką dokładnie dokumentację, jakie rejestry, czy ewidencje (w tym archiwalne) poddano analizie i winno wyjaśniać dlaczego organ nie zakwalifikował określonych czynności, czy zadań wykonywanych przez skarżącego jako spełniających wymogi z § 4 pkt 1 rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, albowiem skarżący ich nie wykazał. Nadto, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d powołanej ustawy skarżący nie miał obowiązku uiszczania kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło